کؤنوللری فتح ائدن "چنگیز"/احمد اسدی سه شنبه هشتم مرداد 1392 0:6 AM

 

 

 

آشیقلارین دونیاسی چوخ بؤیوک و گئنیش بیر دونیا اولاراق، بؤیوک انسانلاری طلب ائدیر. بو گئنیش دونیادا کئچمیشلردن بری چوخ بؤیوک و عارف انسانلار آشیق آدی ایله گلیب شعرلر سؤیله ییب، داستانلار و هاوالار یارادیب، اؤزلریندن بیزه نشانلار قویاراق فانی دونیانی ترک ائدیبلر. بو آشیقلاردان، دده قوربانی، آبدال مسکین، توفارقانلی عباس، خسته قاسم، دوللو مصطفی، دده علعسگر و چوخلو عارف آشیقلارین آدلارینی افتخارلا چکمک اولار. بو آدلارین چکدیگیمیز آشیقلار هر بیریسی اؤز یئرینده بیر عارف و داهی انسان اولاراق، آشیقلیقدا چوخ بؤیوک رول اوینایاراق، آشیق ادبیاتینین شعرینده، داستانلاریندا و هاوالاریندا ائتگی بوراخیبلار.

بو آرادا بیر مسئله نی اونوتمامالی ییق. اودا بو، اوزون کئچمیشلردن سوزولوب گلن آشیقلارین آدلاری و سانلاری نیه محدود اولوب و چوخلارینین آدلاری گلیب گونوموزه قدر چاتماییب و تاریخ صحیفه لرینده سیلینمک زوروندا اولوب و یالنیز بیر سیراسینین آدینی بوگون بیلیریک؟ بو سؤالین جوابی، اوسته خاطرلاتدیغیمیز کیمی چوخ آیدین و بللی دیر، او دا بو آشیقلارین اؤز چاغلاریندا و ساحه لرینده آشیقلیقدا بوراخدیغی ایزلر اولوبدور.

بو مقدمه ایله، بوگونوموزه کئچیریک. آشیقلیغیمیز یئنی عصرده بیر آز ضعیفله سه ایدی ده، بو صنعت ائله اوستاد آشیقلار یئتیردی کی، بو صنعته یئنی جان و روح باغیشلادیلار. آشیق صنعتینی افسانه وی تولو قوشونا اوخشادیرساق، بو انسانلارین ایشلری و چالیشیقلاری بو صنعتی حیاتینین ضعیف بلکه ده سون چاغلارینا چاتارکن یئنیدن سیلکه له ییب، آذربایجان سمالارینا قالدیریب و بایراغینی یئنی نسیلین ایچینده اسدیره رک، قالارغی ائتدی.

بو آشیقلاردان بیری و منجه ده ان اؤنملیسی، آشیق چنگیز مهدی پور اولوب. آشیق چنگیز  اؤزوندن گؤستردیگی بؤیوک اوستالیقلا و اوستون تکنیک لری ایله بؤیوک اوغورلار قازانیب. او کؤنلونده اینجه، ائپیک و دویغولو آشیق هاوالاری ایله اؤلکه لری و کؤنوللری فتح ائده رک دونیانین صنعت میدانلاریندا اؤزونه مخصوص یئر آییردی. اونون شهرتی نه تکجه آذربایجان و ایرانا، بلکه بوتون دونیایا گئدیب چاتدی. ائله بونا گؤره ده آشیق چنگیز چوخلو اؤلکه لرین دعوتی اوزره اورا قوناق گئدیب، آتا-بابا صنعتیمیز اولان آشیق صنعتینی آمریکادان آوروپایا، آوروپادان ژاپونیایا قدر تانیتدیردی. اونون خارجی سفرلرینین نتیجه سی سازیمیز و سؤزوموزون دونیانین کولتورل دایره لرینده تانینماسی اولوب . بو دا هر کسین الیندن گلمه ین بیر ایشدیر.

اوستاد چنگیز مهدی پور 1340-جی ایلده، کلیبرین شیخ حسنلی کندینده دونیایا گؤز آچدی. بیلدیگیمیز کیمی کلیبر، قاراداغ ماحالیندا یئرلشیر و قاراداغ دا کئچمیشلردن بری ساز-سؤز و آشیق صنعتینین بئشیکلریندن بیری اولوبدور. بونا گؤره تصادفی دگیل کی، چنگیز ده بئله بیر ماحالدا بؤیویوب بویا-باشا چاتارکن، آشیق صنعتینه ماراقسیز اولمایا. او اوشاقلیق ایللرینده، عمیسی آشیق عین الله ین ساز-سؤز بولاغیندان فایدالانیر و  آشیق صنعتینه اولان سئوگینین ایلک نشانه لری ائله او چاغلاردان باشلاییر. چنگیز مهدی پور 1356-جی ایلده تهرانا کؤچرکن، اوستاد حسین اسدی نین حضورونا گئدیب، اوستاد حسین اسدی نین سئحیرلی و اعجازلی بارماقلاریندان سوزولن هاوالاردان بهره لنیر. او سونرالار، موسیقی نی علمی صورتده اؤیرنمک ایسته ییر و ائله بونا گؤره ده 1368-جی ایلده تبریزده اوستاد یحیی اسماعیل زاده نین موسیقی اوزره تئوری کلاسلارینا گئدیب، موسیقی علمینی اؤیرنمگه باشلاییر و اؤز بیلگی لرینی داها دا تکمیل لشدیریر. علمی و کلاسیک ساوادینی  آتا-بابالاردان قالمیش آشیق موسیقیسی ایله بیرلشدیریب، بو موسیقییه یئنی جان وئریر. ائله بو سببدندیر، اوستاد چنگیز مهدی پورون ایفالارینا قولاق آسارکن، طبیعتی و اونون گؤزللیکلرینی دوشونمه مک امکانسیزدیر. او کوراوغلویا عاید اولان هاوالاری چالاندا، سانکی کوراوغلو معرکه قوروب و دوشمنی مبارزه یه دعوت ائدیر و یا اووشاری هاواسینی ایفا ائدنده  بیر طرفدن شاد و بیر طرفدن حماسی اولان بو هاوادا بیر آغیر ائلین ظفر گونونو خاطرلادیر و ذهنلرده جانلاندیریر.

اونون هر چالدیغی و ایفا ائتدیگی هاوا آشیقلیق اوسلوبلارینا باغلی اولارکن، دگیشیکلیکلر ایله اوزلشیر و معاصرلشرکن یئنی نسیله اتحاف اولونور. بو دا آشیق هاوالاریمیزی یئنی نسیلین آراسیندا سئودیریر.

سولو و تک ساز ایفاچلیغیمیزین ان گوجلو نماینده سی اولان اوستاد چنگیز مهدی پور، هم ده بیر یارادیجی آشیق اولوب. او گؤزل ساز ایفاچیلیغیندان علاوه، هم ده بیر نئچه هاوا بسته له ییب و موسیقی خزینه میزه آرتیریبدیر.

آشیق چنگیز، چوخلو ایران و ایراندان ائشیکده اولان فئستیواللارا قاتیلیب و چوخلو مقاملار الده ائدیبدیر. بو مقاملاری و نه اوچون کسب ائتدیکلرینی و دونیا سویه سینده آشیق صنعتی حاقیندا نه لر ائتدیگینی بورادا گتیررسک بلکه ده بیر آیری مقاله یازمالی اولاجاغیق. ائله بونا گؤره ده بو یازیمیزی قیسالداراق، اونون سون واختلار الده ائتدیگی بیر اوغورو خاطرلاداراق، بو یازینی باشا وئریریک.

آشیق چنگیز مهدی پور، سون واختلار بیر دگرلی عنوان قازاناراق، توتدوغو یولدا بیر اؤنملی اوغور الده ائدیب و اؤز جدیتینین و بو صنعتده الده ائتدیگی باشاریلاری داها دا تکمیل لشدیردی.

آشیق چنگیز، ایران صنعتکارلارینین دگرلندیرمه شوراسیندا( شورای ارزشیابی هنرمندان)، بیرینجی هنری درجه سینی قازانماغا لاییق گؤروندو. بو شورا ایرانین کولتور باخانلیغینا(وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) باغلی بیر قورومدور و اورانین وئردیگی بو درجه موسیقی اوزره دوکتورا مدرکی ایله برابر و معادلدیر. اوستاد چنگیز مهدی پورا الده ائتدیگی بو اوغور مناسبتی ایله تبریک ائدیب بو مقدس آشیق صنعتیمیزی یاشاتماغینا گؤره غروروموزو بیلدیریریک. آشیق چنگیزین بؤیوک و دده آشیقلاریمیز اولان علعسگر، خسته قاسم، توفارقانلی عباس کیمی آدی تاریخلرده قالماغینا دا اینانیریق و اینامیمیز وار. بو مقامی آشیق چنگیز تکجه اؤز آدینا یوخ، بلکه یوز ایللر و مین ایللردن داغلارین قارلاری کیمی سوزولوب گلن و بیر بؤیوک چای تشکیل ائدن مینلرجه ساز و سؤز اوستادینین امکلری ساییلان آشیق صنعتی آدینا آلیبدیر و آشیقلیغیمیزین گوجونو بیر داها ثبوتا یئتیریبدیر. یازیمین سونونو اوستاد بهرام اسدی­نین شعری ایله بیتیررکن، اوستاد چنگیز مهدی پورا جان ساغلیغی و باشاریلار آرزی ائدیریک و اونون گله جکده الده ائده جگی اوغورلاری صبرسیزلیکله گؤزله ییریک،انشاء الله.

********

سازیم منیم

بهرام اسدی

دانیشانلار بیر-بیر سوسور دانیشدیقجا سازیم منی

مجلس اهلی قیشدان چیخیر چون دانیشیر یازیم منیم

توخوناندا مضراب تئله روحوم گئدیر، اسکی ائله

دورنالاریم قاتارلانیر، قاققیلداییر قازیم منیم

***

بو ساز بیر عالی جنابین، عزیز وجودون سازی دیر

کیمسه نی مأیوس ائیله مز، قلبه اومودون سازی دیر

اوزانلاردان بیزه قالان دده م قورقودون سازی دیر

ایلاملاردا شکیللی دیر، اورخونلاردا یازیم منیم

***

خسته قاسیمدا دیللنیب، غربتی سین چالیب غریب

یانیق کرمی ده کرم آیریلیقلاری سؤیله ییب

آلی- علعسگردن گلیب، عدالته اولوب نصیب

چنگیزین بارماقلاریندا اوزه چیخیر نازیم منیم

***

دونیالارا اون وئریریم، سرحدلری آشیر سسیم

سسیم بیر ایلاهی سس دیر بو سس منیم مقدسیم

دالغالانیر بایراغیمدا اسیر بو سس اسیم-اسیم

واریم بودور اوتانمارام، چوخوم منیم آزیم منیم.

 

روزنامه آرازآذربایجان/ مورخه 1/4/1392


برچسب‌ها: آشیق, آشیقچنگیز, بهرام اسدی, احمد اسدی, نشان درجه یک هنری
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

دونيا شهرتلي، آدليم اوزانيميز اوستاد آشيق حسن اسكندري ايله دانيشيق.

دانيشيق آپاران: احمد اسدي

اشاره: آشيقلار ايله سيرا دانيشيقلاريميزدا، يوردوموزون بؤيوك اوزاني، دونيا شهرتلي اوستاد آشيق حسن اسكندري ايله گئديب گؤروشوب دانيشيق آپارميشيق. يوردوموزون آدليم آشيقلاريندان و چوخ مهربان و صاف اوره كلي اولان، آشيق حسن اسكندري قاراداغ ماحالي نين كاللا كندينده آنادان اولوب. ايندي ليكده تبريزده ياشايير . آشيق حسن تبريزده بير موسيقي مكتبي(آموزشگاه موسيقي) آچاراق، بو شهرده اورانين مديري وظيفه سينده چاليشير. يوردوموزون قالارگي آدلاريندان و سسلريندن اولان آشيق حسن حياتي بويو بير چوخ خارجي اؤلكه يه گئده رك، اؤز كولتوروموز دونيايا تانيتديريبدير. اونون آذربايجان آشيقليغيندا اؤزل و اؤزونه مخصوص يئري واردير. بير مثل وار دئيه رلر، تبريزه گئتدين آشيق حسني گؤردون، ائله بيل آشيقلارين هاميسيني گؤروبسن. ائله بونا گؤره ده گئديب آشيق حسن ايله گؤروشوب دانيشيق آپارميشيق. اوخوماغينا سيزي دعوت ائديريك.

اوستاد يوردوموزدا ، سيزي تانيمايان و یا آدینیزی ائشیتمه ین انسان دئمك اولار چوخ آزدير. آما بونونلا بئله ايسته ييريك، اؤز ديلينيزدن اؤزونوزو تانيتديراسينيز؟

من آشيق حسن اسكندري،1326/11/2 كاللا كندينده دونيايا گلميشم. قديملر كنديميزين ياخشي اوزوملري اولاردي. آنامدا نباتي نين كنديندن و اوشتيبينلي ایدی. 9-10 ياشيمدا تبريزه كؤچموشوك. تبريزده خالي توخوموقلا مشغول اولموشام. سونرا اورمويا گئتميشم و اورمودا بير مدت ايشله ميشم. 1343-جو ايلده ده تهرانا گئتميشم. تهراندا موسيقي كلاسلاري وارايدي. ايكي ايل 1345-47 يه قدر آواز ايراني ايشله ميشم. 1347-جي ايلده ائولنديم. 1348-جي ايلدنده يئنه ده قاييتديم تبريزه.  تهراندا اولدوغوم واختلار آشيقلارا چوخ علاقه يئتيره رديم. تهراندان تبريزه، آشيق نوارلاريني آلماق اوچون گلرديم. سونرادا او دؤورون آشيقلاري ايله تانيش اولدوم و آشيقلار مندن ال چكمه ديلر، دئديلر گل بيزيم يانيميزدا سنده اؤيره ن. بيرينجي دفعه ده رحمتليك آشيق عيسي دئشن وار ايدي، اونون يانيندا قاوال ايشله ديم. بير آي آشيق عيسانين يانيندا قالاندا سونرا، رحمتليك آشيق عبدالعلي نوري ايله بير ايل ايشله ديم. سونرادا آشيق علعسگر مرندي ايله ايشله ديم. ائله قاوالچي اولدوغوم واختلاردادا سازي اؤيره نيرديم. سونرالار تصميم توتدوم كي يا من آشيق اولاجايام و ساز چالاجايام، يادا دا قاوالي قوياجايام قيراغا. ائله او گوندن اينديه قدر بو تصميمين اوستونده يم و ائليميزين خدمتينده يم.

آشیق علعسگر ایله آشیق حسن اسکندری

اوشاقليق ايللرينيزده بيرينجي آشيق كيمي گؤرموشدونوز؟

من آشيق خيرالله وار ايدي، بيرينجي دفعه كنديميزه او گلميشدي. منده اونو كنديميزده اولان تويدا گؤردوم. آشيق حسين جاوانين شاگردلريندن ايدي. اوغلودا قياث آديندا بير بالابانچي ايدي. اوغلو، بالاباندا چوخ يوخاري سويه ده ايدي.

اوستاد، آشيق مكتبلرينين سازلاريندان و قورولوشوندان دانيشاق. آشيق مكتبلرينه باخساق، گؤره جه ييك، مثلا اورمو تك سازدير. بورچالي تك سازدير. آما قاراداغ-تبريز و بير چوخ يئرلرده آشيق اوچلوگو(ساز-بالابان-قاوال) و ايكي ليگي(ساز-بالابان) وار. بو فرقلر(سازلارين تركيبي) نه زماندان وار؟

آشيق اولده، اورمو مكتبي كيمي تك ساز اولوب. بو كلي حالتده اولوب. يعني بوتون مكتبلر بئله اولوبلار. سونرالار، موقعيته گؤره، بالابان آرتيريليب. سونرالار 70-80 ايله ياخين اولاركي قاوالدا آشيق دسته سينه آرتيريليب. بيزيم اؤز منطقه ميز، قاراداغي نظره آلساق، بالابان-قاوال آشيق دسته سينه قاتيلماميشدان اؤنجه، دؤهول وارايميش. عيني اورميه كيمي تويلاردا دؤهولو ائشيكده چالارميشلار و آشيقدا ايچريده مجلسر قورارميش. قاوالدا بونا گؤره آرتيريليب كي، گؤروردون مجلسده آشيقدان ماهني و تصنيف ايست هينده قاوالچي اونو اوخوياردي و مجلسده اولانلاري راضي سالاردي. آشيقدا اؤز هاوالاريني و مجلس داستانيني سؤيله ردي. قاوالي بونا گؤره آشيق صنعتينه آرتيريبلار. من اؤزومده قاوالچي اولدوغوم واختلار، ماهني و تصنيفلري اوخويارديم.

آشیق حسن تبریزین تربیت کتابخاناسیندا-۱۳۵۶

هانسي ايلدن الينيزه ساز گؤتوروب، آشيقليغا باشلادينيز ؟

من 1350-جي ايلدن آشيقليغا باشلاديم.

يئنه ده بالابان ايله قاوالين آشيق صنعتينه گلمه سيندن دانيشاق، بو ايكي سازين آشيق مكتبلريميزده بوراخديغي تأثيردن عزيز اوخوجولاريميزا بويورون؟ ائتگيسي نه اولوبدور؟

بيرينجي سي هاوالاردا منفي تأثير بوراخماييب. هاوالاري ريتملنديريب و گؤزللنديريبدي. هاوالاريميزي اجتماعي  ائديب. سونرادا داستانلاردادا هئچ تأثيري اولماييب.

بالابان و قاوالين آشيق ياراديجيليغيندا تأثيري نه اولا بيلر؟ يعني دئديگينيز بو مثبت عامللر ائده بيليب، آشيق صنعتينه يئني هاوالار بخش ائده و آشيغي يئني هاوالار ياراتماغا شوقا گتيره؟

يوخ. بو موضوعدا تأثيري اولا بيلمز. يئني هاوا ياراتماق، آشيغين اؤز هنرينه و استعدادينا قاليب. گرك او قدر مهارتي و استعدادي اولا كي، بير نفر ائده بيله يئني هاوا يارادا. اودا هر كسين اليندن گلن بير ايش دگيل. اؤزوده گرك ائله هاوا يارانا كي، خالق هاوالارينين سيراسينا كئچه. بئله اولمايا كي، ايكي-اوچ آي چاليب اوخونا سونرادا يادلاردان چيخيب گئده. ايندي ليكده، آشيق چنگيز مهدي پور بو ايشي گؤروب. آشيق علي خداداددا يئني هاوا ياراديب و نوتا كئچيب. من اؤزومده 4-5 هاوا ياراتميشام، آما هله اؤزومو راضي سالا بيلمه ميشم. نه زمانكي بيلسه م، مندن سونرا بو هاوالار قالاجاق، اوندا اؤزومو راضي سالا بيلرم.

اؤز ماحالينيزين قديم آشيقلاريندان هانسي لارينين آديني  خاطرلاييرسينيز؟

آشيق اوروج، آشيق خيراله، آشيق نادر، آشيق عبدالعلي، آشيق حسين جاوان.

تبريز-قاراداغ آدلانان مكتب وار. دانيشيقلاريميزدان بئله دوشوندوم، تبريز شهريندن كئچميشلرده آشيق اولماييب و بو شهرين آشيقلاري قاراداغدان گليبلر. بئله ديرمي؟

دوزدو. تبريزدن آشيق اولماييب. تبريز آشيقلارينين چوخو قاراداغداندير.

آشيق داستانلاري نه اوچون يارانيب. موضوعلاري نه اولوب؟

اوچ نوع آشيق داستاني واريميزدير.

1-حماسي داستانلار- كوراوغلو داستاني. بو داستاندا قهرمانليق وار.

2-محبت داستانلاري وار. جماعتين صميميتيندن، دوزلوگوندن دانيشير.

3-سئوگي داستانلاريدا وار. عشق و معشوقدور.

آما موضوعلارا باخماياراق، نئجه كي آدام گئدير بير فيلمه باخير و آخيردادا او فيلمين نتيجه سي اولور. بو داستانلاردا اونلارا تاي. بونلارين نتيجه سي وار و گركده بئله اولا. بو داستانلار هاميسي ائليميزين ياشاييشيندان آيريليب و ائل ايچينده اولان مسئله لري نظمه چكيبدير. بو داستانلارين بير سئريسي واقعيتده اولماسادا، بير تعدادي واقعيتدير. مثلا خسته قاسمين سؤز-صحبتينه باخين. اوستادلار بئله ائشيتميشم كي دئيه رديلر، هركس خسته قاسمين بوتون سؤزلريني بيلسه دا هئچ يئرده معطل قالماز و آيري سؤز-صحبته احتياجي اولماز. كي بو حقيقت داستاندير. يا گرگرلي محمد وار. اولولو كريم وار. عباس توفارقانلي وار. بونلار حقيقي دير. بير تعداددا وار، قاراناغيل ديلار. افسانه و روياديلار. قاراناغيللاردادا حقيقتدن دانيشيلير. عبرت وار.

قديم تويلاردا، سيزين ماحالدا هانسي داستانلاري چوخ ايسته يرديلر؟

قورباني، اصلي-كرم،واله، عباس توفارقانلي.

آشيقليغين فلسفه سي نه اولوب؟ آشيقليق نه اوچون يارانيب؟

شعر ايله موسيقي انسان يارانان گوندن يارانيب. موسيقي انسانين وجودوندادير. آشيقليقدا موسيقي ميزين بير بؤلومودور. موسيقي نه دير؟ موسيقي تكجه چال-اوينا دگيل كي!! موسيقي ميز اونلاردان علاوه همده ملتميزين، ائليميزين دردي، كدري، سؤزودور. آشيغين اؤزونه بير دوروشوغو واردي. باخسانيز نيه آشيقلار قهوه ده اوخويوبلار؟ نيه آياق اوسته اوخويوبلار؟ بونلار هاميسي آشيغين رسالتين گؤسترير. آشيق او يئرده اوخويارميش كي، نئچه نفر بير يئره توپلانا و او ائده بيله سؤزونو ملته يئتيره. آياق اوسته دورماغيدا، بونو نشان وئريركي آشيق هميشه آماده دير.

آشيقلقدا سؤز اؤنملي دير يا ساز؟ بيرده گنج آشيقلارا بويورون آشيغين ائل ايچينده نئجه دولانديغي و داورانديغيني؟

آشيقليقدا اول سسدير، سونرا سؤزدور، سونرادا ساز. بو منيم نظريمدير. نئچه ايللردير تجربه بونو منه ثابت ائله ييب. دوزدور هره سي گرك اؤز يئرينده اولا. آما سس اؤنملي دير. آشيق اولاندا گرك، ائل ايچينده آغير-سنگين اولا. گؤزو پاك اولا. هانسي ائوه گئتدي، او ائوي اؤزوندن بيله. يوخسا ائله دليلدن، نصيحتدن، عبرتدن دئيه سن و اؤزون عمل ائله مه يه سن، اولارسان عالم بي عمل. آشيق گرك خالقينا معرفتدن، حقيقتدن، نصيحتدن دئيه و اؤزوده اؤز سؤزونه گرك عمل ائله ميش اولا. حتي بو صنعته مذهبي باخيش ايله باخساق، بير عرفاني صنعتدير. آشيق نه قدرده كيچيك اولسا ياش باخيميندان، 90 ياشينداكي كيشي اونون نه اوخودوغونا گؤز تيكر، تا اوخودوغو سؤزلردن، دليلدن، حقيقتدن بهره لنسين. بو قوجا كيشي او آز ياشلي آشيغين اؤزونه يوخ، صنعتينه دگر وئرير. يعني بو صنعت ائله صنعتدير. فضاسي ائله دير. بؤيوك بير مكتبدير. علم دير.

آشيق هاوالارينين نوتلارا كئچمه سيندن دانيشاق، بير سيرا آشيقلار بو ايشي لازم گؤرسه لرده بونا قارشي دورانلاردا آز اولماييب. سيزجه ياخشي دير مي؟

موسيقي چي گرك نوت بيله. دونيادا نوت ايشله نير. نوت يازيلسا ياخشي دير. اودا يالنيز گروهي كنسرتلرده ايشلتمگه گؤره. باخين نيه بيز بئش نفر بير يئره توپلاناندا هماهنگ اولونجا مصيبت چكيريك،. بودا او نوتون يازيلماماسي دير.

آذربايجاندا آييرا بيله جگيميز نئچه آشيق مكتبميز وار؟

اوچ مكتب واريميزدير كي، او بيريلر ايله بوتؤولوكده فرق ائله يير. اودا اورمو، همدان و هئشتري مكتبلري دير. او بيري لرده بير-بيرلرينه اوخشايير و ياخينديلار. مثلا زنجان ايله هئشتري ياخينديلار. او تايدادا گنجه-باسار، گده بگ، شيروان وار. او تايدادا شيروان كلاً آيري دير. او بيريلرده ده فرقلر چوخ آزدير.

اوستاد هانسي اؤلكه لرده سفرده اولوبسينيز؟

31 اؤلكه يه گئتميشم. بير سوريه دن سونرا كي زيارته گئتميشم. قالاني كونسرت اولوبدور.

آمريكايا، ژاپونا، چينه، فرانسه يه، توركيه يه، آلمانا، كانادايا، آذربايجانا و ... .

بعضي لرينه ده چوخ گئتميشم مثلا آلمانا 8 دفعه گئتميشم، فرانسه يه 5 دفعه گئتميشم و ....

خارجي كنسرتلرينيزدن دئيه جگينيز سؤز وارسا بويورون؟

او كنسرتلر چوخ گؤزل اولور. اورالاردا هر شئيه علمي باخيرلار. سالونلاردا گؤرورسن 10 دقيقه قالير كنسرت باشلايا، آما هئچ كس گلمه ييب. بير دقيقه گؤرورسن سالون هاميسي دولدو و هله آياق اوسته قالانلاردا اولدو. خارجي كنسرتلرده آشيق داستانلاريميزدان و حكايه لريميزدنده دئيه رم، كنسرت قورتولاندان سونرا گلرلر سوروشارلار و دئيه رلر خوش بئله ملتين حالينا كي بو حكايه لري وار و بئله موسيقي سي وار. اونلار چوخ يوخاري سويه ده ديلر و هر نه يه علمي باخيرلار.

آشیق حسن فرانسادا

آشیق حسن آغ سارایین اؤنونده

 آشیق حسن ژاپونیادا

آشیق حسن چینده

آشيقلار اوخوياندا گرك نه يي نظرده توتالار؟

گرك آشيق يكنواخت اوخومايا. مثلا هاميسي 8/6 ريتيملي هاوا اوخومايا. هر ريتمده اولان هاوالاردان سئچه و اوخويا. اونداندا علاوه سؤزلري سئچنده ده دقت ائده كي نه سؤزو اوخوياجاق. سؤزده چوخ اؤنملي دير.

سون سؤال اولاراق، بويورون ائليميزه و گنجلره نصيحتينيز  و سؤز صحبتينيز؟

سؤزوم بودوركي، گرك هر قوم و يا ملت اؤز فرهنگينه و موسيقي سينه صاحب چيخا. اؤز موسيقي سينه گله قولاق آسا، گؤره نه دير. سونرا گئده آيري فرهنگلره و موسيقي لره دقت يئتيره. 

دگرلي واختينيزي بيزيم اختياريميزدا قويدوغونوزا گؤره تشكر ائديرم. چوخ ساغ اولون.

سيزده بو صنعته و هنره زحمت چكيب بورالارا گلديگينيز اوچون ساغ اولون.
 
 
 






آشیق حسنین چکیلمیش رسمی(اثر: صابر بقال اصغری)



آشیق حسن گنجلیک چاغلاریندا( تبریز-گولستان باغی-سولدان ایکینجی نفر)
آشیق حسن تهراندا-سولدان بیرینجی(۱۳۴۸)



احمد اسدی و آشیق حسن اسکندری







آشیق حسن گروهو ایله بیرلیکده

برچسب‌ها: آشیق, آشیق حسن اسکندری, قاراداغ, تبریز, اورمو, احمد اسدی
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

غربی آذربایجان حوزه هنری اداره سینین آشیقلار درنگی نین قورولوشونون اوچونجو ایل دؤنومو اورمودا گئرچکلشدی. بو درنگین اوتوروملاری و جلسه لری 1389-جی ایلدندیر, هر هفته دوزگونلری آخشام اوستلری تشکیل تاپیر. هر هفته آذربایجانین چئشیدلی بؤلگه لریندن آشیقلار بورایا گلیرلر و دئمک اولار هر هفته 4-5 آشیق بو درنکده چیخیش ائدیر. خزل آیی نین 24 بو درنگین قورولوشونون ایل دؤنومو بیر تؤرن و مراسم ایله یاد ائدیلدی. بو مراسمین گؤرونتولرینه باخا بیلرسینیز.

مراسم, ایران اسلام جمهوریتینین ملی هیمنینین سسلنمه سي ایله باشلادی.

بو مراسمین آپاریجی سی احمد اسدی ایدی. احمد اسدی دوللو مصطفانین شعری ایله مراسمی باشلادی. سونرادا گلنلره خوش گلدین دئییب. آشیقلار درنگی حاقدا قیسا بیلگی وئردی. سونرادا اوستاد آشیق اسمعلی لطفی نی صحنه یه دعوت ائتدی.



اوستاد آشیق اسمعلی لطفی


کئچن بیر ایل عرضینده غربی آذربایجاندا, 4 نفر آشیق وفات ائدیبلر. ائله بنا گؤره ده, وفات ائتمیش آشیقلارین ویدئو گؤرونتولری سالوندا یایینلاندی و سالوندا اولانلاردا اونلار رحمت اوخودولار. بو آشیقلارین آدلاری : آشیق علی علیزاده(اورمو)، آشیق گولاب حسین خانی(قوشاچای)، آشیق عباس بهلول زاده(خوی+اورمو)، آشیق بهروز فرجی(قوشاچای)


آشیق علی کریمی قره آغاجی صحنه یه دعوت اولوندو.

اورمو شهرینین بؤیوک اوستادی, آشیق فرهاددان بیر سس حاضرلانمیشدی. بو سس سالوندا یایینلاندی.

قوشاچای شهرینین اوستاد آشیغی و هابئله بو شهرین آشیقلارینین نماینده سی اولان, آشیق هدایت موسی اوغلو بیر هاوا اوخودو.


حوزه هنری اداره سینین موسیقی مرکزی نین سوروملوسو, داریوش علیزاده تریبون دالینا دعوت اولوندو. علیزاده حوزه هنری طرفیندن گؤرولن ایشلر حاقدا بیلگی وئردی و گله جک ایللرده ده نه اولاجاغی حاقدا قیسا دانیشدی.




اورمو شهرینین کئچمیش و اوستاد آشیقلاریندان اولان, آشیق عزیز مرادخانین سسی سالوندا یایینلاندی.آشیق عزیز 1351-جی ایلده وفات ائدیبدیر.

85 یاشلی آشیق یوسف اوحانئس صحنه یه دعوت اولوندو.


آشیق غلامرضا اژدری خوی آشیقلارینین نماینده سی عنوانیندا چیخیش ائتدی.

اورمو شهرینین پارلایان اولدوزو و آشیقلیق عالمی نین اونودولماز سیماسی, آشیق درویش  حاقدا بیر مستند کلیپ حاضرلانمیشدی. بو کلیپ گلنلره سونولدو.

سولدوز شهریندن اولان آشیق رضا پوینده اؤز هاواسینی گلنلره تقدیم ائتدی.







اورمو آشیق هاوالاریندان تشکیل تاپان و اورمودان گلن سسلر آدینی داشییان اثرین آچیلیشی و تقدیماتی کئچیریلدی. اورمودان گلن سسلر, اورمو آشیق مکتبی نین دئمک اولار بوتون هاوالارینا شامل اولور و بو اثرده 19 اوستاد آشیغین اشتراکی اولوبدور. آچیلیش قوجامان و اوستاد آشیقلار, آشیق یوسف و آشیق اسمعلی ایله برابر داریوش علیزاده حوزه هنری اداره سینین موسیقی بؤلومونون سوروملوسونون الی ایله گئرچکلشدی.

 

مراسمین سونوندا, 5 نفر غربی آذربایجان آشیقلیغیندا چالیشانلاردان تقدیر اولوندو.

شاعر ، یازیچی و قزئته چی  اولان مصطفی قلیزاده, ایکی ایل مدتینده غربی آذربایجان آشیقلار درنگی نین هر هقته قورولان اوتوروملاریندا, آپاریجی عنوانیندا آردیجیل اولاراق اشتراک ائتمگینه و نشریاتلار ایله مطبوعاتدا بو صنعتین تبلیغاتی نین آپاریلماسینا گؤره غربی آذربایجانین حوزه هنری اداره سی طرفیندن تقدیر اولوندو.

آشیق علی قره آغاجی, ایکی ایل مدتینده غربی آذربایجان آشیقلار درنگی نین هر هقته قورولان اوتوروملاریندا, آپاریجی عنوانیندا آردیجیل اولاراق, اشتراک ائتمگینه و آشیقلارین بو درنگه گتیریلمه گینده رولونا گؤره غربی آذربایجانین حوزه هنری اداره سی طرفیندن تقدیر اولوندو.


قوشاچایلی آشیق هدایت موسی اوغلودان, قوشاچای آشیقلارینین نماینده سی عنوانیندا و بو درنکده چالیشیقلارینا و ها بئله درنگین آیری شهرلرده تانیتدیرماسینا گؤره غربی آذربایجانین حوزه هنری اداره سی طرفیندن تقدیر اولوندو.

سولدوزلو آشیق رضا پوینده, سولدوز آشیقلیغینین نماینده سی عنوانیندا و آشیقلار درنگینده چالیشیقلارینا گؤره غربی آذربایجانین حوزه هنری اداره سی طرفیندن تقدیر اولوندو.

اورمودان احمد اسدی, آشیق ادبیاتی و موسیقی سینده اولان آراشدیرمالارینا و آشیق ادبیاتینین نشریاتلاردا , مطبوعاتدا و اینترنت دونیاسیندا جانلاندیرماسینا و درنگین فعالیتلرینین یاییلماسیندا رولو اولدوغونا گؤره غربی آذربایجانین حوزه هنری اداره سی طرفیندن تقدیر اولوندو.


 

35 نفر غربی آذربایجان آشیغی بو مراسمه قاتیلمیشدیلار. بو آشیقلار مراسم  بیتدیکدن سونرا, خاطره شکلی چکدیردیلر.

سوندادا بو مراسمه قاتیلانلارین هامیسینا آشیقلار درنگی طرفیندن اورمودان گلن سسلر اثری هدیه اولاراق, تقدیم اولوندو.


برچسب‌ها: آشیق, آشیقلار درنگی, احمد اسدی, حوزه هنری, آشیق اسمعلی, آشیق یوسف, آشیق درویش
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

خاطرلا مني چهارشنبه بیست و پنجم مرداد 1391 1:7 AM

خاطرلا مني

رحمتليك آشيق علي عليزاده

 قاراداغ ماحالي، ورزقان بخشي

شيرين ديللر ايله خاطرلا مني

 هر زامان قلبيمده دولانير نقشي

آچان گوللر ايله خاطرلا مني

 

 دوريق، قيشلاق، ياشيل اسلام‏آبادي

گؤيجه سلطان، كاسين، او مزره شادي

 سورخا ديزه، كيقال، ليلي خانادي

تازه‏كند سولاري خاطرلا مني

 

 قيه ‏قشلاق، بورملك، سونگونون داغي

دايممق علوي ديزه ‏نين ياغي

 لـله ‏لي، كره‏ ويق، كالي‏ جان ساغي

اگري يوللار ايله خاطرلا مني

 

 اوزومديل، آرازبار، مرداناغيمي

عليارلا، اره‏جان، اوروز قومي

 آزغان، جؤشون، باليجا دئييرم كومي

كلاغاي سئللري خاطرلا مني

 

 آغ‏بولاق، آغاباسيه كولاني

سومه‏ديل، تخمديل، بير ده كلاني

 ميرزه‏ علي كندي، امرآبادياني

اينجه بئللر ايله خاطرلا مني

 

 مسقدان، جاجاني، لاله بجاني

خويون ديزه، شيخ احمد، زرين كاب هاني

 شرفه، ايزه ‏وان، بيل خاكواناني

سيدآباد گوللري خاطرلا مني

 

 ديليميز كسگيندي، اليميز باغلي

ميداندا قوچ اولماز هر آريق توخلو

 محمود مصطفايي مثل كوراوغلو

آغير ائللر ايله خاطرلا مني

 

 قيشلاقلي عليني گؤرمه گوناهكار

ماحالين آديني يازماغا نه وار

 بونلاري اوخويون ائيله‏يين نوار

كئچن گونلر ايله خاطرلا مني.

 


برچسب‌ها: ورزقان, آشیق علی, آشیق, کندلر, خاطرلا منی
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

قاراداغ اوچون آغیت...... سه شنبه بیست و چهارم مرداد 1391 0:50 AM

موسیقی چیلریمیز ایچینده، قاراداغ زلزله سینه ایلک آغیت آشیقلاردان گلدی.آشیق قوربان علیار بوگون 23/5/1391 تاریخینده اورمونون آشیقلار درنگینده اؤز شعری ایله بیر نیسگیللی منصوری هاواسینی ایفا ائتدی.

 

تیکلایین.........ائندیرین.......= ۹۵۰ کیلوبایت.

 

کیفیتی موبایل ایله ضبط اولوندوغونا گؤره، بیر آز آشاغی دیر....آما بو تئزلیکده داها کیفیتلیسینی تقدیم ائده جه ییک.


برچسب‌ها: آشیق, قوربان علیار, آغیت, منصوری
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

آشیق ادبیاتیندا تارتیشمالی شعرلر جمعه بیستم مرداد 1391 3:50 PM

آشیق ادبیاتیندا تارتیشمالی شعرلر

یازان: احمد اسدی

اشاره: بیلدیگینیز کیمی، کئچن پوستومدا، دوللو مصطفی ایله ایلگیلی بیر یازی یئرلشدیرمیشدیم. بیر تعداد شعرلریندنده مقاله نین ایچینده گتیرمیشدیم. آما ائلیمزین دگرلی و اوستاد آشیقلاریندان اولان، آشیق سلجوق شهبازی تهران شهریندن بو یازیما باخیشینی بیلدیره­رک، منه سؤیله دی دوللو مصطفانین بیر شعری قوربانی ایله اوست-اوسته دوشور. بودا احتمالی وار یانلیش اولا. مندن ایسه دوللو مصطفی آدلی یازیما بو مسئله نی آرتیرماغیمی ایسته دیلر.

 منده اؤنجه­ دن دوللو مصطفانین بو شعرینه اوخشار شعرلری ائشیدیب گؤرموشدوم. ائله بونا گؤره ده بو موضوعدا بیر قیسا مقاله حاضرلادیم. بو مقاله نی سیز عزیز اوخوجولارا سونورام. اومودوم وار سیزین اوچون فایدالی اولا.

آشیق ادبیاتی عصرلر بویوجا مکتوب بیر ادبیات اولمادیغینا گؤره چوخلو دگیشیکلیکلره معروض قالیبدیر. بو دگیشیکلیک هم اوستاد آشیقلاریمیزین شعرلرینده، هم ده آشیق داستانلاریمیزدا اولوب. چوخلاری بو مسئله ­نی مثبت قارشیلاماسالار بئله، ایلک باخیشدا بو ایش یازیلی ادبیاتیمیزین اولمادیغینا گؤره طبیعی نظره گلیر.

ایندیلیکده آشیق داستانلاریمیز، مختلف شهرلرده مختلف روایتلر ایله نقل اولونور. هر بؤلگه­ نین آشیقلاری دا اؤز مکتبلرینین داستان واریانتینی او بیری مکتبلره گؤره ان دوغرو واریانت بیلیرلر. مختلف آشیقلار ایله صحبتلشدیغیمیزده و داستانلار حاقدا دانیشمالاریمیزدا، بئله بیر سؤزلر ایله چوخ قارشیلاشیریق؛ ((بو داستانی گئتسن سوروشسان، فلان یئرده بئله دئمزلر، آما بیل دوزو ائله من دئیه ­ندیر.)) ((فلان شهرین آشیقلاری بونون بوراسینی ایرادلی اوخویاراق، بئله دئییرلر)) (( دقت ائله فلان آشیق بونو ایرادلی اوخویور، گؤزله یانلیش یازمایاسان)).

بلی بو سؤزلر مختلف شهرلردن اولان آشیقلارین او بیری شهرلرده و یا کندلرده اولان آشیقلارا گؤره باخیشلاریدیر.

ایندیلیکده((هر شهر و هر مکتب اؤزونو دوز و او بیریلری یانلیش بیلیر)). بو جمله­ نین ایلک بؤلومو دوز اولسا دا، ایکینجی بؤلومو هئچ ده دوز اولمایان بیر مسئله ­دیر. نیه ­کی یوخاریدا دئدیگیم کیمی، بو ادبیات یازیلی ادبیات اولمادیغینا گؤره بئله دگیشیکلیکلر ایله اوزلشیب. اولا بیلر بیر مکتبین کئچمیشده اولان آشیقلاری فرقلی اؤیره ­نیبلر و یا بیر سؤز  یادلاریندان چیخماغینا گؤره اؤزلریندن آیری سؤزلر قوشوب، داستانی دوام ائتدیریبلر. حتی بیر آشیق داستانیمیزدا، او داستانین سؤزلری یادلاردان چیخدیغینا گؤره، نئچه آشیق داستانلاریمیزدان بورج آلینان سؤزلر ده اولوب.

آشیق داستانلاریمیزدان کئچسه­ک، آشیق شعرلرینه چاتیریق. کئچمیشدن سوزوب گلن، اوستاد آشیقلارین شعرلری ده بئله وضعیتده اولوبلار. بیر اوستاد آشیغین شعری نئچه ماحالین آشیقلارینین دیلینده نسیلدن نسیله گزیب دولانیب. بعضی مصراعلاری و قافیه ­لری دگیشیکلیکلر ایله او بیری ماحاللاردان فرقلنیب. اولا بیلر یئنه ده بیر آشیغین بیر مصراع بیر شعردن یادیندان چیخماغینا گؤره اؤزوندن یئنی مصراع قوشوب و یا اؤزو بیلمه ­یه-بیلمه ­یه آیری شاعرلرین و آشیقلارین شعرلرینی اؤز یادداشیندا اولان شعر ایله قاریشدیریب. همان دئدیگیمیز آشیغین شاگردلری ده ائله اوستادلارینین دئدیگین اصل توتوب، آیریلارینین دئدیکلرینی یانلیش بیلیبلر. بو آرادا اوستاد آشیقلاریمیزین چوخلو شعرلری ده بیر-بیرلری ایله اوست-اوسته دوشه­رک، ایشی داها دا دوگونلندیریب.  ایندیلیکده، چوخلو اسکی آشیقلار ایله شاعرلریمیزین شعرلری بعضی واختلار مصراعلاری و یا بئیتلری بیر-بیرلری ایله حتی عینی اولورلار. بو بئیتلر و مصراعلارین اصلیتینی هله ­لیک دئیه بیلمه ­ریک هانسی شاعر یازیب. یوخاریدا قئید ائتدیگیمیز کیمی هر محیط اؤزونه مخصوص ادبیاتی ایله بو شعرلری ییغیب ساخلاییب. ائله بونا گؤره ­ده گله­ جکده بیر یازیلی قایناق آچیقلانمایینجا، دئیه بیلمه­ یه­ جگیک بو شعر بو آشیغیندیر و یا بو شعر بو شاعریندیر. یالنیز بیر یازیلی قایناغی تاپدیغیمیزدان سونرا بئله بیر ادعایا مالک اولا بیله­ جگیک. ایندیلیکده حتي آشيق مكتبيميزده اولان اورمولو قاسم كيمي شاعرين سؤزلريني یانلیشجاسینا خسته قاسم آدينا اوخويان آشيقلارين سايي هئچ ده آز دگيل. بونونلا ياناشي قوربانی، خسته قاسم، آشیق آلی، دوللو مصطفی و تیلیم خان کیمی سؤز اوستادلارینین شعرلری بعضی حاللاردا دا بیر-بیرلری ایله اوست-اوسته دوشور. بونلاردان تیلیم خان ایله دوللو مصطفانی نظره آلساق گؤره­جگیک دوللو مصطفی ایله تیلیم خانین شعرلری نئچه شعرده بیر-بیرلری ایله اوست-اوسته دوشوب. ها بئله تیلیم خان ایله قوربانی­نین و ... .

یوخاریدا دئدیگیم سؤزلرین ثبوتونا نئچه شعر گتیرمیشم. بو شعرلر مختلف اوستاد آشیقلاردان اولماسینا باخمایاراق، بعضی مصراعلاری و قافیه­لری بیر-بیرلرینه چوخ یاخیندیر. آما شعرلرین بوتونلوگونه و معنا جهتینه باخدیغیمیزدا گؤره­جگیک، فرقلی دیلر. اولا بیلر بو شعر ايله بو قافیه-ردیفلر قوربانیدن باشلاییب، اوندان سونراکی شاعرلر ده اونون یولونو دوام ائتدیریبلر. اولا بیلر ده هانسی سا آشیغین شعریدیر. آیری محیط ایله مکتبه گئده ­رک، یاددان چیخما و شعرلرین قاریشماسینا گؤره و یا او اصلی شاعرین آیری یئرلرده تانینماماسینا گؤره، شعری دئیه ­ن شاعرین آدی زمان کئچدیکجه یادداشلاردان سیلینه­ رک، آیری شاعرین آدینا مصادره اولوب. هر حالدا چوخلو قافیه-ردیفی عینی اولان شعرلریمیزه تای بو شعرلرده آشیق ادبیاتیمیزین بیر قولودورلار. بیزده هئچ بیریندن گؤز یوما بیلمریک. آشاغیدا گلن شعرلرین هامیسی گؤزل و معنالی شعرلردیلر آما بير آزجا دقت یئتیریرسک دوللو مصطفی دئیه­ن شعرین، معنا باخیمیندان داها گوجلو و عرفانی جهتدن داها اوستون اولدوغو گؤزه چارپیر. سیزی بو شعرلری اوخوماغا دعوت ائدیرم.

یئتیشدیم( آشیق دردلی)

بير زمان اگلنديم سلب پرده ­ده

كرمه اوغراديم كانا يئتيشديم

بير زمان مكث ائتديم رحم مادرده

وجود حاصل ائتديم جانا يئتيشديم

***

اربا آناسيندان اولوندوم ترتيب

اوستاديم خدادير ائيله­دي تركيب

من آنا قول اولدوم اول منه حبيب

ماء ايديم شكل انسانا يئتيشديم

***

حاق معماريم اولدو قورولدو بینام

ال آياق بارماقلار ياپيلدي تمام

دوققوز آي دوققوز گون اولونسا ختام

واختي ائريشدي بو جهانا يئتيشديم

***

دردلي حاقدان نطق گلدي ديليمه

طريقتدن بير يول كئچدي اليمه

شريعتدن سو باغلاندي گولومه

قطره ايديم بير عمانا يئتيشديم

 

 

يئتيشديم(قوربانی-دیوانیندان)

لامكان شهريندن گلديم جانا من

جانلار اهلي بير جانانا يئتيشديم

الدن اله قابدان قابا سوزولدوم

قطره ايديم بير عمانا يئتيشديم

***

بير گؤزلين الگيندن النديم

بلي دئديم بلاسينا بلنديم

يئري گؤيو ياراداندان ديلنديم

گؤهر آختاريرديم كانا يئتيشديم

***

قورباني دئر: گؤز گؤزله­ديم، گؤز آلديم

سماخ اولدوم، عاقلمنددن سؤز آلديم

دوز ترپنديم، معروفومو تئز آلديم

ادب گؤتدوم يول اركانا يئتيشديم

 

يئتيشديم(قوربانی)

(آشیق سلجوق شهبازی نین دئدیگینه گؤره)

لامكان شهريندن گلديم جهانا

جانلار اهلي بير جانانا يئتيشديم

الدن اله قابدان قابا سوزولدوم

قطره ايديم بير عمانا يئتيشديم

***

حاق کمری باغلایاندان بئلیمه

حقیقتدن سو باغلانیب گؤلومه

معرفتدن بیر ایز دوشوب الیمه

ادب بیلیب یول ارکانه یئتیشدیم

***

 قوربانی یم گؤز گزدیردیم گؤز آلدیم

قوللوق ائدیب من اوستاددان سؤز آلدیم

دوز ترپنیب مطلبیمی دوز  آلدیم

آخیر گلیب بو مکانه یئتیشدیم.

 

 

يئتيشديم(آشیق آلی)

مين جور و جفايلا ياريما چاتديم

عؤمرومه نقش اولان سانا يئتيشديم

اقباليمي خواب ائويندن اوياتديم

وصل يارلا بير زمانا يئتيشديم

***

ايلقارينا صادق ياريما احسن

ياراشير شأنينده يوز داستان دئسن

هجران آنلاري ايدي عؤموردن كسن

وصل يارلا من آمانا يئتيشديم

***

سرو قدّي گول جمالي تماشا

شهلا گؤز ياراشير او هلال قاشا

تكرارسيز خلق اولوب آياقدان باشا

كماللي كامله جانا يئتيشديم

***

بستيدي آلي نين حيات نؤوراغي

بياض سينه سيدي جنتين باغي

آچيلدي اوزومه وصال اوتاغي

سانكي تخت سليمانا يئتيشديم.

 

یئتیشدیم(دوللو مصطفی)

اورمو دیاریندان من دوشدوم یولا

گزه-گزه بو مکانا یئتیشدیم

فیض آلدیم اوستاددان آلدیم پاییمی

گوهر آختاریردیم کانا یئتیشدیم

***

اویاندیم غفلتدن واردیم عرفانا

آلدیم مطلبیمی اولدوم مستانا

صدق ایله سیغیندیم قادر سبحانا

هدهد اولدوم سلیمانا یئتیشدیم

***

صدف اولدوم دریالاری دولاندیم

ایوب کیمین هر بیر درده دایاندیم

موسی کیمین طور داغیندا ایناندیم

قطره ایدیم بیر عمانا یئتیشدیم

***

حقیقتدن بیر یول دوشدو الیمه

معرفتدن سو باغلاندی گؤلومه

مصطفایام یالان گلمز دیلیمه

ادب آلديم یول- ارکانا یئتیشدیم


برچسب‌ها: دوللو مصطفی, آشیق قوربانی, آشیق آلی, احمد اسدی, آشیق
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

دوللو مصطفي سه شنبه هفدهم مرداد 1391 5:15 PM

دوللو مصطفي

(شوريده ­اي از ديار اورميه)

 احمد اسدي

شاعر، آشیق و عارف صوفی مسلک، مصطفی رسول اوغلو معروف به دوللو مصطفی به سال 1170 هجری شمسی در روستای اسلام آباد(شیطان آواي سابق) محال دول اورمیه در خانواده­ای کشاورز دیده به جهان گشود. دوران خردسالی و نوجوانی را در آغوش طبیعت زیبای این منطقه سپری نمود و مانند بسیاری از عارفان در نوجوانی و جوانی به کار چوپانی مشغول شد. روایتهای افسانه­ گونه ­ای از چگونگی شاعر شدنش در زبان مردم غرب آذربایجان روايت مي­شود که همه این روایتها مبتنی بر الهام شدن شاعری در یک شب و یا در خواب بر این عارف بزرگوار می­باشد. علاوه بر این محلی که دوللو مصطفی در آن خواب دیده و شاعری بر وی الهام گشته، امروزه نیز بنام مصطفی داشی معروف است. (معنی: سنگ مصطفی, این مکان بنا به گفته­ ي شاهدان، سنگی توخالی است که دوللو مصطفی شبی را در یکی از زمستانهای سرد در آن گذرانیده و بعد از بیرون آمدن از آن سنگ بوده که شاعری بر وی الهام شده است.) اشعار دوللو مصطفی علیرغم اینکه تا 10 سال پیش به صورت مکتوب و در مجموعه­ ای گردآوری نشده بود، ولی در بین هنردوستان و ارادتمندان مکتب آشیقی اورمیه به نحو احسن حفظ و از نسلی به نسل دیگر منتقل شده است. به طوری که علاوه بر اشعار چاپ شده در مجموعه ­های چند سال پیش، صدها قطعه شعر وی امروزه نیز در سینه ­ی مردمان این دیار حفظ گردیده است و این خود نشان­دهنده­ی محبوبیت او و اشعارش در بین توده ­های مردم و همچنین قدرت شعریت آن اشعار می­باشد. به طوری که امروزه آشیقی را نمی­توان یافت که اشعاری از دوللو مصطفی را حفظ نباشد و یا روستایی را در غرب آذربایجان نمی­توان یافت که مردمان ساکن در آنجا با اشعار این عارف بزرگوار غریبه باشند و نتوانند نمونه­ هایی از اشعار او را عرضه کنند. این موضوع تحقیق بیشتر در رابطه با دوللو مصطفی و اشعار او را می­ طلبد تا اشعار وی هرچه سریعتر توسط محققین و ادبای علاقه ­مند به صورت مکتوب درآید تا از گزند فراموشی و آفتهای گذر زمان در امان بماند. علاوه بر اینها می­توان به جرأت او را اولین آشیق و شاعر مکتب اورمیه نامید که آثارش امروزه در دسترس است و  می توانیم در چگونگی شاعری و آشیقی و شرح زندگانی وی به بحث بپردازیم.  وی علاوه بر شاعری، توانسته است به عنوان آشیق آهنگساز نیز خود را معرفی کند و آهنگ آغاخانی(آغاخانی هاواسی) را به مکتب آشیقی اورمیه هدیه دهد. آغاخانی از هاواهای مشهور در مکتب آشیقی می­باشد که به نوبه خود از آهنگهای دشوار در خوانندگی و نوازندگی می­باشد و این خود نشان­دهنده­ ی مرتبه ­ی استادی او در آشیقی می­باشد. دوللو مصطفی در طول حیات خویش در روستای شیطان آوا(اسلام آباد فعلی) و در قلعه­ ی دول آن روستا اقامت داشته که در یکی از شعرهایش به این موضوع می­پردازد:

عشقین سمندینی مینیب چاپاسان

سینیق کؤنوللرین ائوین یاپاسان

ایسته ­سن كي مصطفانی تاپاسان

گل شیطان آوانین دول قالاسینا (۱)

مصطفي در شاعری به سبک آشیقهای آذربایجان، شعر هجائی سروده و تقریباً در تمام قالبهای شعر آشیقی اشعاری به یادگار گذاشته است.( به جز چند مورد خاص). در اشعارش تخلصهای دوللو مصطفی، رسولون یئسیری، رسولون یئتیمی، مصطفی، رسول اوغلو و ... برای خود برگزیده است. اشعارش سرشار از مفاهیم عرفانی و درویش­گونه می­ باشد که می­توان نشانه­ هایی از تأثیر مکاتب عرفان مولویه، حروفیه و علوی-بکتاشیه را در آن جست. به گونه ­ای که در مضامین اشعار او، مضامینی از نسیمی، مولوی، حاجی بکتاش ولی و شاه اسماعیل و ... را می­توان یافت، که خود این مسأله نشانگر آشنایی دوللو مصطفی با مکاتب فوق و تأثیرپذیری از آنهاست.

دوللو مصطفي در طول عمر خود چندین سفر به عثمانی و محال بورچالی(بورچالی، امروزه در گرجستان قرار گرفته است. مردمان آن دیار ترک آذری و آشیقهای آنجا نیز مانند اورمیه آشیقهای تکنواز می­باشند) داشته و پاره ­ای از عمر خود را در غربت گذرانده و در آنجا ماجراهایی داشته که از آوردن جزئیات آن می­گذریم. اما در شعر زیر می­توان به دلتنگی این شاعر را برای زادگاه خود پی برد:

من غریبم سیز ده مندن اوچمایین

اوچوب، اوچوب قارلی داغی آشمایین

سئیرانگاهدی دول ماحالین گئچمه ­یین

سلامت گئده ­سیز دولا دورنالار(۲)

از نظر دوللو مصطفی آشیق بودن کار آسانی نبوده و هر کسی هم نمی­تواند آشیق شود. بنابر اعتقاد او تا عارف نشوی نمی­توانی آشیق واقعی شوی. برای آشیق بودن باید از طریقت و شریعت سر در بیاوری و به چشمه حقیقت وصل شوی:

آشیقلیغین دؤرددو یولو

چشمه دوردان بیر خبر

طریقتدی، معرفتدی، شریعت

حقیقی واردان بیر خبر(۳)

و در بند دیگری از اشعارش لازمه­ ی آشیق شدن را ادب و ارکان، همچنین کوشش و تلاش در راه آشیقی می­داند و می­گوید: یک آشیق حقیقی باید بر همه چیز احاطه داشته باشد:

آشیقلیق ایشینه یئری­ ین جانلار

یئری­ ینده گرک یئتسین ارکانا

ها یئري­ یه، ها یئتیشه، ها یئته

دریا تکین آخا گئده هر یانا(۴)

دوللو مصطفی در شعر دیگری نیز به آشیق بودن خود اذعان کرده و در ضمن آن تعدادی از شهرهایی را  که به آنها سفر کرده است نام می­برد:

دوللو مصطفایام گزدیم هر یانی

استامبول، ایزمیری، حلبی، شامی

قویموشام اوستومه آشیق عنوانی

هئچ کیم منیم کیمی بی­قرار اولماز(۵)

یا شعر زیر که در عثمانی و در دیدار با یکی از دراویش آن دیار سروده شده است که هم بیانگر راه و روش طریقت وی و هم بیانگر خروج وی از اورمی می­باشد؛ شعری که به خودی خود بیانگر این است که دوللو مصطفی از دیار خود پیش یکی از استادان بلند مرتبه­ ي آن دیار رفته و در محضر او شعر زیر را سروده است:

اورمو دیاریندان من دوشدوم یولا

گزه-گزه بو مکانا یئتیشدیم

فیض آلدیم اوستاددان آلدیم پاییمی

گوهر آختاریردیم کانا یئتیشدیم(۶)

***

اویاندیم غفلتدن واردیم عرفانا

آلدیم مطلبیمی اولدوم مستانا

صدق ایله سیغیندیم قادر سبحانا

هدهد اولدوم سلیمانا یئتیشدیم(۷)

***

صدف اولدوم دریالاری دولاندیم

ایوب کیمین هر بیر درده دایاندیم

موسی کیمین طور داغیندا ایناندیم

قطره ایدیم بیر عمانا یئتیشدیم(۸)

***

حقیقتدن بیر یول دوشدو الیمه

معرفتدن سو باغلاندی گؤلومه

مصطفایام یالان گلمز دیلیمه

ادب آلديم یول- ارکانا یئتیشدیم(۹)

وی دارای دو دختر و یک پسر بوده که پسرش نیز همانند خودش آشیق بوده، اما روزی از خانه بیرون آمده و دیگر از او خبری نشده بود که این اتفاق بر زندگی دوللو مصطفی تأثیر فراوانی گذاشت. یکی از دختران او نیز به شعر و شاعری علاقه ­مند بوده و طبع شعر نیز داشته است. به طوری که آشیق فرهاد (وفات1341)، این استاد بلامنازع مکتب آشیقی به محضر دختر وی می­رفته و اشعار دوللو مصطفی را از او می­پرسیده است. این آشیق عارف و شاعر صوفی نهایت به سال 1254 در قریه شیطان آباد(اسلام آباد فعلی) رخ در نقاب خاک می­کشد و بنا به وصیت خود که در یکی از شعرهایش بدان اشاره کرده در محال  باراندوز و روستای باراندوز از توابع اورمیه جایی که مادر طبیعت هر ساله در فصل بهار گلها و شکوفه ­های بهاری را بر مزار وی بپاشد به خاک می­سپارند:

فلک ایلن اکدیک بیز ده بیر بوستان

ساغدا جولبر دوشوب سولدا بالستان

چوخ ایشلریک آخریمیز قبریستان

باراندوزدا منه بیر یئر سالیندی(۱۰)

عشق به اهل بیت و پیامبر(ص) را در اشعار دوللو مصطفی می­توان به عینه مشاهده کرد. مصطفی در جای جای اشعارش از خداوند متعال یاد کرده و از پیامبر اسلام و همچنین مولا و سرور خویش، پدر حسن و حسین(ع)، حضرت علی(ع) در زندگی دنیوی طلب کمک و در روز محشر استمداد مغفرت می­کند و این بزرگواران را چاره ­ی درد بی­دوای خود می­داند:

رسولون یئتیمی کرم کانینا

بیر گون اولار گئدر حق دیوانینا

خجالت گئتمه ­یک مهدی یانینا

مصطفانی مصطفایا باغیشلا(۱۱)

و یا

دوللو مصطفایام چوخدو گوناهیم

جهنم اودونا قالماییب آهیم

بیر اومودوم سنسن پشت و پناهیم

قیامت گونونده یا رسول الله(۱۲)

ما نیز در آخر نوشته­ مان شعری از  آشيق مصطفي را که در وصف علی(ع) سروده شده است می­ آوریم و امید آن داریم که مزار آن بزرگوار از طریق نهادهای ذیربط بازسازی گردیده و مقبره­ای شايسته بر روی آن ساخته شود؛ تا باشد که این عارف بزرگوار و آشیق صوفی مسلک از مهجوریت سالهای طولانی رها گشته و همانند هم­قطاران خود مانند یونس امره، خسته قاسم و ... مزاری برای بازدیدکنندگان و مشتاقانش داشته باشد و به حق خود که همانا شناخته شدن به عنوان سمبل شهر اورمیه و آشیقهای آذربایجان می باشد، برسد.

یا علی

گئجه- گوندوز چاغیردیغیم مشکل گشا یا علی

عرش-کورسون بزه­گیسن نور خدا یا علی

پنهان دردین دواسیسان ای عالمین سروری

سنسن قاضی­ الحاجات وئرن شفا یا علی(۱۳)

***

لقبین مولا دئییلمیش انا فتحنا سنین

چون صاحب ذوالفقارسان پنجه ­ي عنقا سنین

پیغمبرین قارداشیسان ختم انبیا سنین

جانشین پیغمبرسن بیزه مولا یا علی(۱۴)

***

داغیتدین خیبر قالاسین گؤستردین شجاعتی

جمع مشایخلر گلر آلار سندن معرفتی(مرفتی)

مشکل ایشی بیتیررسن تانری وئریب قدرتی

هم غیورسان هم شجاعسان شیر خدا یا علی(۱۵)

***

ای مصطفی غافل اولما چاغیرگیلن سبحانی

نجف ­الاشرفده گؤردوم شاهلار شاهی مولانی

آیه-آیه، سوره- سوره جمع ائیله ­دی قورآنی

قیامت قیام اولاندا یئتیش دادا یا علی.(۱۶)


-------------------------------------------------
ترجمه اشعار

(۱)سمند عشق را سوار شوي و طي طريق كني

باعث ترميم قلبهاي شكسته شوي

و اگر بخواهي مصطفي را بيابي

در شيطان آباد به قلعه­ ي دول بيا.

(۲) اي درناها، من غريبم، از من دور نشويد

پرواز نكنيد و از كوهستانهاي پربرف عبور نكنيد

منطقه­ ي دول گردشگاه است. از آنجا رد نشويد

خداوند شما را به سلامت به دول برساند.

(۳) آشيق شدن چهار شيوه دارد

از چشمه ­ي دُر به من آگاهي بده

طريقت است و معرفت و شريعت

از هستي واقعي مرا آگاه كن.

(۴) انسانهايي كه دنبال آشيق شدنند

موقع سلوك بايد به اركان برسند

در سير و سلوكشان بايد واصل شوند

و همانند دريا به همه سو جاري شوند.

(۵)مصطفي و اهل دول هستم. همه جا را گشتم

استانبول و ازمير و حلب و شام را

نام آشيق بر خود نهاده ­ام

هيچ كس همانند من بي­قرار نيست.

(۶) از ديار اورمي راهي شدم

در حال گردش به اين سرزمين رسيدم

از استاد فيض ياب شدم و سهمم را گرفتم

دنبال گوهر بودم و معدنش را يافتم

(۷) از غفلت بيدار و وارد عرفان شدم

مطلبم را گرفتم و مست شدم

با صداقت تمام به خداوند سبحان پناهنده شدم

گويا هدهدي بودم كه به سليمان رسيدم

(۸)صدفي شدم و درياها را پيمودم

همانند ايوب به هر دردي طاقت آوردم

همانند موسي طور را باور كردم

قطره ­اي بودم كه به عمان رسيدم

(۹)راهي از طريقت مقابلم نمايان شد

چشمه ­اي از معرفت به استخرم جاري شد

من مصطفي هستم و زبانم دروغ نمي­داند

راه ادب را پيش گرفتم و به اركان رسيدم.

(۱۰)ما هم با فلك جاليزي را كاشتيم

در سمت راست آن جلبر و در سمت چپ آن بالستان است(نام دو روستا در منطقه ­ي دول)

بسيار فعاليت مي­كنيم ولي نهايتمان به قبرستان منتهي مي­شود

در باراندوز قبري برايم آماده شد.

(۱۱) طفل يتيم رسول(دوللو مصطفي) روزي به كان كرم واصل مي­ شود

و روزي به ديوان حق متصل مي­ شود

خداوندا، به خاطر اينكه پيش حضرت مهدي(عج) شرمنده نشويم

مصطفي را به خاطر حضرت مصطفي مورد آمرزش قرار بده.

(۱۲) مصطفي و اهل دول هستم. گناهان زيادي دارم

تاب آتش جهنم  ندارم

تنها اميد و پشت و پناهم تويي

در روز قيامت اي رسول خدا.

(۱۳)روز و شب تو را صدا مي­زنم اي علي كه مشكل گشايي

زينت عرش و كرسي هستي و نور خدايي

درمان دردهاي پنهاني اي سرور عالميان

هم قاضي الحاجاتي و هم شفا مي­دهي يا علي

(۱۴) لقبت مولاست و انا فتحنا از آن توست

صاحب ذوالفقاري و پنجه­ ي عنقا از آن توست

برادر پيغمبري و ختم انبيا از آن توست

جانشين پيغمبري و مولاي ما هستي يا علي.

(۱۵) قلعه­ ي خيبر را قلع و قمع كردي و شجاعتها نشان دادي

جمع مشايخ آمده و از تو كسب معرفت مي­كنند

كارهاي مشكل را به پايان مي­رساني چون خداوند اين قدرت را به تو داده است

هم غيور و هم شجاعي، شير خدا يا علي.

(۱۶) اي مصطفي، غافل نشو، خداوند سبحان را صدا بزن

شاه شاهان مولا علي را در نجف اشرف ملاقات كردم

قرآن را آيه آيه و سوره سوره جمع ­آوري كرد

وقتي روز قيامت برپا مي­شود يا علي، به داد ما برس.

 

              (بو یازیم تهرانین حوزه هنری سینین ایستکی ایله فارسجا یازیلدی)

بو لینکه ده باخا بیلرسینیز....آشاغینی تیکلایین...

http://www.arturmia.ir/Default.aspx?page=0§ion=newlistItem&mid=38811&pid=46307&ln=fa



Dollu Mustafa-həyatı.....yaradıcılığı



برچسب‌ها: دوللو مصطفی, اورمو, آشیق, احمد اسدی, آغاخانی
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

اشاره: آشيق علي عليزاده 1330-جي ايلده قاراداغين قيه قشلاق كندينده آنادان اولموشدو. 1369-جي ايلدن اورمويا كؤچوب، بو شهرده آشيقليغا باشلاميشدير.

او چوخلو موسيقي فئستيواللارينا قاتيلاراق چوخلو مقاملاردا اله گتيرميشدي. آشيق علي عليزاده(قيشلاقلي) 10/5/1390 تاريخينده دونياسيني دگيشه رك، ابدي دونيايا كؤچدو. بيزيم عائله دوستوموز اولان آشيق علي، همده منيم حياتيمدا گؤردوگوم بيرينجي آشيق ايدي.

ياديمدا اولان،بير و يا ايكي اوخويوردوم، آشيق علي بيزه گلميشدي و او گوندن من آشيقلارين گئنيش دونياسينا گيرديم.رحمتليك كئچن ايل قويروق دوغان آيي­نين 10-جو گونونده وفات ائتدي.

عؤمرومده او گون منه ان آغير و پيس خاطره لي گونلردن بيري دير.ساعت 9 اولاردي، اگلشميشديم شام يئييرديم. تلفونون زنگي آچيلدي. آنام تئلفونو گؤتوردو. اوستاديم آشيق قوربانين حيات يولداشي ايدي. سلام عليكدن سونرا، بو جمله ايله ائله بيل دونيا باشيما فيرلاندي.

 هانسي آشيق علي؟ قره داغلي آشيق علي ؟

یئدیگیم تيكه بوغازيمدا قالدي، تئز آنامدان نه اولدوغونو سوردوم، اودا آشيق علي­ نين وفات ائتديگيني دئدي. تئز اوغلو آشيق غلامرضايا زنگ آچديق. گؤتورمه ­دي. او بيري اوغلونا زنگ آچديق. تبريزده ايدي. دئدي، ائله بيل دئييرلر، سكته ائديب، خسته خانادادير. دوروب حاضرلاشديم، اورمو خسته خانالارينا يوللانديم. آما او آددا بير شخصي گتيرمه ميشديلر. اؤزومه اوره ­ك وئريرديم، حتماً حالي خراب اولوب، يوخسا اونا تئزدي اؤله. هله يئني آلتميش ياشينا گيريب. بو سؤزلر ايله خسته خانادان آيريلديم.

ائوه چاتديغيمدا، اونون بير كلينيكده حياتينين دگيشمه سيني بيلديم و ائله بيل بير قازان سرين سويو باشيمدان آشاغي تؤكدولر. دا هئچ نه دانيشا بيلمه­ ييرديم. اؤز اؤزومه دئييرديم، آخي نه تئز؟ نيه؟

دئسه­ مده دئمه­ سه­ مده آشيق علي آرتيق گئتميشدي.آشيق علي منيم حياتيمدا ان چوخ سئوديگيم انسانلاردان بيري ايدي.

آشيق علي اؤلمه ميشدن اؤنجه دوغما يوردو قاراداغا و قيه قيشلاق كندينه بير هفته ليك سفره چيخميشدير و ائله بو سفردن ايكي ساعات ائوينه دؤندوكدن سونرا، اوره­ گي داياناراق، حياتا وداع ائتميشدي. ائله بيل، اؤله­ جگيني بيليرميش و ائله بونا گؤره­ده گوللو-چيچكلي قاراداغدان سون گؤروشونو و وداعيني ائتمك اوچون اورالارا يوللانميشدير. هله اؤلمه­ ميشدن اؤنجه ­ده، سازبند خليله بير صدفلي ساز سفارشي وئرميشدي و اونا دئميشدي؛ خليل منيم بو سازيمي صدفله، من اؤله­ جگم، اؤلوب گئدندن سونرا دئيه ­رلر، آشيق علي­ دن بير صدفلي سازدا قالمادي.

آما بيلديگيميز كيمي، كئچن گونلرده رحمتليك آشيق علي عليزاده­نين خاطرلا مني آدلي شعر كتابي ايشيق اوزو گؤردو. بو كتابدا رحمتليك آشيق علي­نين اوچ يوزه ياخين شعري  توپلانيب. بو شعرلري آشيق علي­ نين ياخين يولداشي شاعر ، يازيچي و آراشديرماچي  بهرام اسدي توپلاييب. آشيق علي­ نين شعرلري ايله­ قاباقجادان تانيش اولسامدا، آما هاميسي­ني بير يئرده گؤرمه­ ميشديم، ائله بونا گؤره ­ده بو كتابي اوتوروب، اولدن آخيرا اوخودوم. آشيق علي­ نين ديوانيندا اونون سازا و آشيقليغا حؤرمتي و بو قونودا اولان شعرلري منيم دقتيمي اؤزونه جلب ائتدي و بو شعرلريني داها چوخ بگنديم. كتابي اوخودوقدان سونرا، اونون بو قونودا اولان شعرلرينه بير يازي حاضرلاماق قرارينا گلديم و ائده بيلديم بو آشاغي دا اولان يازيني سيزه حاضرلايام. آللاهدان اوستاد آشيغيميزا رحمت ديله­ يركن،اومودوم وار بو يازيمي بگنه ­سيز.

 

آشيق علي­ عليزاده­نين شعرلرينده " سازا و آشيغا حؤرمت"

ائليميزين ان قديم و ان مقدس ميراثلاريندان بيري آشيق صنعتي و اونون باشيندا اولان قوپوز سازي­دير. تاريخ بويو بو صنعت مقدس اولوب و ائليميزده اونا احتراملا ياناشيب. بو مقدسليك هم بو صنعتين و بو سازين يارانيشيندا و هم ايللر بويو تاريخلرين سينه ­سيندن كئچيب گلديگي واختلاردا اؤزونو گؤستريب. چوخلارينين دئديگينه گؤره، بيرينجي آشيق دده قورقود اولوب. اؤنجه دده قورقوردون كيم اولدوغونو دوشونك؟

اوغوز ائلينين آغ ساققالي، پيري ، مرشدي. غيبدن سيرلاري بيلرميش، باغلي دوگونلري آچارميش، ائلينه نصيحت ایله اؤيود وئررميش و اوغوز ائلي ايله اوغوز خانلاري اونون سؤزوندن و يولوندان قيراغا چيخماز ايميشلر. دده قورقودون قوپوزونون يارانيشي حاقدا دا هله روايتلر وار و بو سازين مقدس اولدوغونو خاطرلادير. دده قورقوتدان سونراكي آشيقلار حاقدا صفوي دؤورونه قدر بيلگي الده يوخوموزدور. آما شاه اسماعيلين گليشي ايله، آشيقليق دا جان تاپير و اؤزونو تاريخده گؤسترمگه باشلايير. تاريخده آدي چكيلن بيرينجي آشيق ايسه قورباني اولموشدور. قورباني اؤزو بير بيلگيلي و محترم شخص اولوب .  صفوي حؤكمداري دا اونا احترام قويوب، اونو محترم ساييرميش. اوندان سونراكي دؤورده آشيق و آشيق صنعتينده چاليشان انسانلاردان خسته قاسم، دوللو مصطفي، دده علعسگر و ... بؤيوك اوستادلار ظهور ائديبلر. بو اوستادلار هاميسي آشيقليقدان چوخ، عارفليكلري و مقدسليكلري ايله آدلانيبلار و دين مسأله ­لري ايله تانيش اولاراق، ديني سورونلاري حل ائتمگه قالخيبلار.

دئديگيميز كيمي آشيق صنعتي  قوپوز هميشه مقدس اولوب ، هئچ واخت اگري يوللارا چكيلمه­ یيب و دئمك اولار شاها-خانا باش اگمه ­ييب. هميشه حاقّي تاپدالانميشلارين يانيندا اولوب ، ظالملرين قارشيسيندا حق-حق دئييبدير.

اينديكي قوپوزوموزو دوشونسك ده، بو قوپوزون چاناغي توت آغاجيندان دوزه ­لير . توت آغاجي­ دا هاميميزين بيلديگي كيمي ائليميزين ايچينده مقدس بير آغاجدير . هر كس بو آغاجي كسمگه قالخماز و عارفلرين و امامزادالارين مزاري اوستونده هميشه توت اكيليب.

آشيق صنعتي و قوپوزون قوتسالليغي اينديليكده، كئچميشلرده اولدوغو كيمي اولماسا دا، هله ياشايير و حؤرمتي وار.  بو آرادا بو صنعته خور گؤزلر ايله باخان بير سيرا باغلي قافالي و گئري ذكالي انسانلار دا تاپيلير. بو صنعته احترام قويماييرلار و يئري گلديكجه ­ده ضربه لر ائنديريرلر . اونلار بو ايشلري ايله اؤزلرينين بير متمدن انسان اولدوقلاريني گؤسترمك ايسته­ ييرلر. آما بو تيپ انسانلارين قارشيسينا ائله ائل آشيقلاريميزين بیر سیراسی شعرلري ايله جواب يازيبلار. بو آشیقلارین بیری رحمتليك آشيق علي عليزاده(1390-1330) اولوب.

آشيق علي نين ديوانينا باخديقدا اونون شعرلرينده ساز و آشيقليغا نه قدر حؤرمت بسله ­ديگي آچيق و آيدين گؤز اؤنونه گلير . دئديگيميز كيمي بير سيرا انسانلارا دا ائله همان ديوانيندا جواب وئرير. آشيق علي بير شعرينده، بو صنعته ايراد توتانلارا بئله دئيير(اوچ بنديني گتيريريك):

اودلايير مني

 نادان سازا لاغ ائدنده

آخماقلار اودلايير مني

 سونرا دئيه‏نده سازي چال

باخماقلار اودلايير مني

 

  ترك ائتمرم بو صنعتي

سندن چكمرم منّتي

 اوجوز ساتمارام صحبتي

اوشاقلار اودلايير مني

 

 قيشلاقلي، بيل صادق دگيل

ساز قارشيندا گولوم اگيل

 هله اوّل اؤز عيبين بيل

باخ باخلار اودلايير مني.

آشيق علي بير آيري شعرينده سازي ايله دردلشيب، اونا نادانلارا بئل باغلاماماغي توصيه ائدير:

ديللن آي صدفلي ساز ديللن بو فرصت الدن گئدر

سيم پاسلانار وعده كئچر متانت الدن گئدر

 نادانلارا بئل باغلاييب دئمه هميشه سازام

حؤرمت قويماز ديللنديرمز شهامت الدن گئدر

 

 زامان-زامان الدن اله گزرسن دوزدور ايشين

وقت اولار كي توز بوروير چرخي دؤنر گردشين

 عارفلردير قيمت وئرن نادان بيلمز ارزشين

گؤزله هر آن آلدادارلار قيامت الدن گئدر

آشيق علي ­نين فكريجه تانري تعالي سازين وجودوندا ايلاهي بير سير قويوب. ائله بونا گؤره ­ده ائليني سازدان اؤيود آلماغا چاغيرير.

آلقيشلار، چالاندا صدفلي سازا

سوزور دوداغيندان بال قادان آليم

 سازدا بير سير قويوب بؤيوك يارادان

ساز-سؤزدن اؤيودو آل قادان آليم

او سازين هم غمده، هم ده شادليقدا ائلي ايله بير يئرده اولدوغونو و سازين سئحيرلي سسينين دردلره درمان اولدوغونو خاطرلايير و سازدان اوزاقلاشماماغي ائلينه توصيه ائدير:

سازدا يانماق دا وار، يانديرماق دا وار

بعضاً غم گونونده دينديرمك ده وار

 اوندا يانديرماق دا، سؤندورمك ده وار

قوجاقلاشيب سازلا قال قادان آليم

آشيق علي يوخاريداكي شعرينين سون بندينده بو صنعتي سئومه ­ين انسانلاري اونون وقاريندان خبرسيز اولدوقلاريني دئيير و بو كيمي انسانلاري سازينا حؤرمت ائتمگه چاغيرير:

سازين وقاريني بيلمه‏ين دؤيور

آدينا، سانينا بهتانلار دئيير

 قيشلاقلي يازيغي دالدادا سؤيور

سازيني حؤرمته سال قادان آليم.

آشيقلار ائليميزين كولتورونون قوروقچوسو اولوبلار و اونلارين سلاحي بو اودلو-آلوولو قوپوزلاري اولوب. آشيق علي ­ده بو مسأله ­ني دوشونوب. آشاغيداكي شعري يازيب.

قيشلاقلي شأنينه بير دستان يازدي

يوردوم پاييز بيلمز خزانسيز يازدي

 بير الده سلاحدي، بير الده سازدي

دئيير ياشا ياشا آذربايجانلي.

اؤنجه­ لر دئديگيميز كيمي، تاريخ بويو آشيقلار ظلمه تاب گتيرمه ­ييب و هئچ واخت دا سارايلاردا مدح ائتمكله مشغول اولماييبلار. اونلار هميشه خالقين طرفينده اولوب و حق طرفينه كئچيبلر.

قيشلاقلي سينه‏نده سؤز بازاري وار

حيدربابا دئييب اؤلمز شهريار

 تئللي ساز ديننده بئله ديل آچار

حق سؤزو دانيشان ديللر بيزيمدير.

آشيقلارين هارايلاريني كوراوغلويا اوخشادان آشيق علي، آشيقلارين الهاميني ­دا ائليندن بيلير و بئله دئيير:

آشيقلار سازلارين چالير

ائل-اوبادان الهام آلير

 قوچاقلار تك نعره سالير

كوراوغلويا تايدي دور گل

آشيقلاريميز هر زمان ائل ايچينده و ائل ايله اولدوقلارينا گؤره اونلاري ائل آشيغي عنواني ايله چاغيريرلار. ائل آشيغي، ائلين قايغي­كشي و ائلين قئيدينه قالان اولور. ائل ايله اوتوروب-دورور. بونا گؤره ­ده آشيقلاريميز و آشيقليق ائلينكي حساب اولور. آشيق علي­ ده شعرلرينين بير بندينده بونا توخوناراق اؤز بختيندن ده گيلئي­لنيب.

شاعر زامانيندير، آشيق ائلينكي

عاغيل باشينكيدير، شيرين ديلينكي

 يازيق قيشلاقليني بئله بيلين كي

ياتميش بختين بيري گله اويادا.

سوندا رحمتليك آشيق علي عليزاده­نين بير شعري ايله يازيميزي بيتيريريك. بو شعر آشيق علي­نين سون شعری دیر و بير گون وفاتيندان اؤنجه يعني 9/5/90 تاريخينده يازيليب. آشيق علي بو شعرينده آپ-آيدين گيلئييني آشيقليق ایله آشيقلاري لاغ ائدنلردن ائدير و بلكه ­ده اؤزونون قارشيلاشديغي بير ماجرا ايله علاقه­دار بونو يازير  و اونلارا سسلنرك آشيقلارين كيم و نه اولدوغونو آچيقلايير. بيز ده ائله آشيق علي­ نين بو شعري ايله يازيميزا سون قويوروق. آللاه اونا رحمت ائيله ­سين. مزاری نور ایله دولسون.

     آشيغين گيلئيي

 كيمين دام-ديوارين ييخيبدير آشيق؟

اونا آشيق دئمك عار گلير سنه

 نه يولا داش تؤكوب، نه جيب كسيبدير

سلامين آلماق دا زور گلير سنه

 

 بيلير صرّاف كيمي زيبيل، زر نه‏دير

عارف نه‏دير، نادان نه‏دير، پير نه‏دير

 بير صرّافدير بيلر صدف-دور نه‏دير

اونون حق دونياسي دار گلير سنه

 

 ائلينين حؤرمتين ساخلايار آشيق

قوجاسين-دوشگونون يوْخلايار آشيق

 هميشه حق سؤزو حاخلايار آشيق

بو سنسن حق ديلدن زار گلير سنه

 

 آشيق ائل ساتماييب نه دؤولت وارا

شادليقدا آغ گئيه‏ر غمينده قارا

 آل ائيله‏ييب بيرين سالماييب تورا

سن اوزو سويوقسان قار گلير سنه

 

 اگر قيشلاقلييا بهتان دئيه‏سن

آغيز-گؤزون اگيب اؤزون اؤيه‏سن

 يالتاق اولوب يالتاق يالي يئيه‏سن

پالانيني بزه، بار گلير سنه.


برچسب‌ها: آشیق علی علیزاده, خاطرلامنی, احمد اسدی, ساز, آشیق
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

باش ساغليغي سه شنبه سوم مرداد 1391 3:41 PM

درین اوزونتولرله،بیلدیرمه­لی­ییک ائلیمیزین دگرلی آشیغی، قوشاچایلی آشیق گولاب حسین خانی 2/5/1391 تاریخینده بو دونیادان گؤز یوماراق، ابدی دونیایا کؤچوب.

43 ایل قوشاچای و هئشتری ماحالیندا آشیقلیق ائدن آشیق گولاب،3/4/1322 تاریخینده قوشاچایدا دوغولموشدور.

بو اوستاد آشیغا آللاهدان رحمت، قالانلارینا ایسه صبر دیله ییریک.


برچسب‌ها: باش ساغلیغی, آشیق گولاب, قوشاچای, هئشتری, آشیق
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

رحمتليك آشيق علي عليزاده­نين شعرلري او مرحومون وفاتينين بيرينجي ايل دؤنومو عرفه­سينده بير مجموعه­ده يايينلاندي.  302 صحيفه ­دن تشكيل تاپان بو كتاب، خاطرلا مني آديني داشي­يير و او مرحوم آشيغين 300 قاطارا ياخين شعرينه شامل اولور. بو مجموعه اورمولو شاعر ، آراشديريجي،يازيچي و رحمتليك آشيق علي عليزاده­نين ياخين يولداشي بهرام اسدي­نين زحمتلري ايله توپلانيب و چاپا بوراخيليبدير.

اورمونون ياز نشرياتي­نين نشرلريندن اولان بو كتاب، ساتيشي 8000 تومن دير و يازنشرياتي ايله اورمونون حوزه هنري اداره­سينين امكداشليغي ايله يايينلانيب.

قئيد ائتمه­لي­ييك، آشيق علي عليزاده 1330-جو ايلده قاراداغين ورزقان بخشينين قيه قيشلاق كندينده آنادان اولوب. سونرالار اورمويا كؤچوب و بو شهرده آشيقليقلا مشغول اولموشدور. آشيق علي عليزاده 10/5/1390 تاريخينده اوره­ك دايانماسي(ايست قلبي) نتيجه­سينده دونياسيني دگيشدي. او مرحوم ايران موسيقي فئستيواللارينين چوخونا قاتيليب و چوخلو مقاملاردا اله گتيرميشدير. اورمو راديو و تلويزيونوندا موسيقي بؤلومونون فعال شخصلريندن ايدي. آللاه رحمت ائيله­سين. آذربايجان ادبياتي و فولكلورو سئوداليلاري كتابي الده ائتمك اوچون ياز نشرياتي ايله گنج آشيقلار بلوقونا گئده بيلرلر. ها بئله آشاغيدا اولان ايميل و موبايل ساييسي ايله­ده ايلگي قورا بيلرلر.

ياز نشرياتي: http://yaznashr.blogfa.com

گنج آشيقلار: http://gencashiqlar.blogfa.com

ايميل: yaznashr@gmail.com

موبايل: 09141477792

ـــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

بو کتابین بیر بؤلومو دوستلار حسرتی آدینی داشی­ییر و او مرحوم اوستادین دوستلاری اونون اؤلوم خبرینی ائشیتدیکلرینده بو شعرلری یازیبلار.

بهرام اسدی

كؤچدو بير صنعتكار، گئتدي بير آشيق

نيسگيلي سازينين تئلينده قالدي

 هر ماهنيسي اولان ائله ياراشيق

ان گؤزل ماهنيسي ديلينده قالدي

 

 ائللرين ايچينده ماهنيسي بيتدي

آخرت دئيه‏رك سون سفر ائتدي

 اللرين اوستونده مزارا گئتدي

ائلي گؤز ياشينين سئلينده قالدي

 

 

 آي آشيق، تئز ايدي گئديش هوسي

قولاقلارا دولدو سازين ناله‏سي

 ائشيتمز اولدوق او غيرتلي سسي

سسينين حسرتي ائلينده قالدي.

 

فريده سليماني((آیتکین)):

 شاعرلر كؤچنده فاني دونيادان

فرقتينده قالان ائللر آغلايار

 هنر باغچاسينين گولو سولاندا

باغبان كدرلنر، گوللر آغلايار

 

 بولبوللر گولوندن آيري اوچاندا

نؤوراغي پوزولوب گولدن قاچاندا

 صنعتكار هجراندان صحبت آچاندا

بولودلار قارالار سئللر آغلايار

 

 سهو ائدير اجلدن شفقت اومان

آيدين حقيقته كيمدي گؤز يومان

 آشيغيندان آيري دوشسه بير زامان

ساز سوسار »آيتكين« تئللر آغلايار.

 

احمد اسدي:

 ائل آشيغي نه تئز گئتدين

سنسيز گؤزوم لئيسان آغلار

 كؤچركن بيزي ترك ائتدين

كؤنلوم ائيلر فغان آغلار

 

 ائلينله اوتوروب دوردون

بو ائلده مجلسلر قوردون

 فراقيندا اودلار يوردون

دردلي آذربايجان آغلار

 

 باش اگيرم بو انسانا

فخر ائديب آذربايجانا

 فاني جسميم قالسين يانا

باخ بو روح-روان آغلار

 

 آشيق بير ده ساز آلايدين

آليب قوينونا چالايدين

 احمد دئيير كاش قالايدين

فراقيندا گؤز قان آغلار.

 

 

آشیق سيد اسماعيل سیدساجدي:

 آلديم قيشلاقلي‏نين اؤلوم خبرين

اوره‏گيم كؤوره‏لدي، گؤزلريم دولدو

 سن بير بولبول‏ايدين گولشن باغيندا

نه تئز خزان ووردو گوللرين سولدو

 

 شادليقدا اوخوردون هر واخت ائللره

ساراني آپاران آخان سئللره

 تميز اوره‏كلره، شيرين ديللره

آدين داستان اولدو ديللرده قالدي

 

 من سيد آشيغام چكرم زحمت

هر واخت بؤيوكلره ائيله‏يك حرمت

 اوستادين روحونا سيز دئيين رحمت

هامي گئده‏جكدي، بو بئله يولدو.

 

 

  آشيق علي عابديني(علي يكانلي):

 آللاه اؤلنلره رحمت ائيله‏سين

علي ده رحمته قاريشدي گئتدي

 اوستاد آشيق كيمين گيردي ميدانا

بير آز سؤزلريندن دانيشدي گئتدي

 

 دوشدو سينه‏سينه دويونلو داغلار

وفالي سئوگيسي هر زامان آغلار

 سارالدي باغچالار، بولبوللر، باغلار

بولبولون گولشني ساويشدي گئتدي

 

 بير كيمسه اولمادي قانا درديني

بير ساعات اليندن آلا درديني

 سالدي اوره‏گينه بالا درديني

يوخسوللوق اودوندا آليشدي گئتدي

 

 بو سؤزلري دئدي يكانلي علي

امداد ائيله بيزه يا مولا علي

 دئسه‏لر نئج اولدو قيشلاقلي علي

هنر ميدانيندا چاليشدي گئتدي.

  

  

 آشيق خدمت حاجي‏زاده:

 اوزون يانسين قارا تورپاق

نه تئز آلدين جاني مندن

 اسيرگه‏دين يار-يولداشين

كسدين شهرت شاني مندن

 

 گؤزلريمين نورون آلدين

قوللاريمين زورون آلدين

 يامان يئرده تورا سالدين

آلدين امتحاني مندن

 

 ديواردان آسيلدي سازين

آغلار قالدي اوغلون، قيزين

 زهر اولدو دادين، دوزون

نيه كسدين ناني مندن

 

 آشيق خدمت، آغلا پنهان

هاميا وار بو امتحان

 چال بير تجنيس كسمه ديوان

چالما دول هجراني مندن.

 

 

 بيت‏اللَّه سليمي آوانسر:

 آشيق، سني ايتيرندن

گن دونياني بيتيرندن

 قوهوم-قارداش آغلار قاليب

قبر ائوينه گؤتورندن

 

 آذربايجان آشيغي‏ايدين

ائل-اوبا ياراشيغي‏ايدين

 گور سسين وار ايدي سنين

الحق جانان آشيق‏ايدين

 

 سازيندا بير داد وار ايدي

سؤزونده مين آد وار ايدي

 سن دونياني دگيشنده

ائلده هاراي-داد وار ايدي

 

 آشيق داي آتا مينمه‏ديك

يانيب كول اولوب سؤنمه‏ديك

 يايدا كؤچدون يايلاقلارا

داها قيشلاغا دؤنمه‏ديك

 

 بيت‏اللَّه سنه سؤز يازير

سؤز ايتيرير، هردن آزير

 فلك زامان قازماسي‏ايلن

گئجه-گوندوز مزار قازير

 

 آشيق علي عليزاده

مولام سنه وئرسين باده

 حق اؤزو محشر گونونده

سني هر آن سالسين ياده.

 


برچسب‌ها: آشیق, آشیق علی علیزاده, کتاب, خاطرلا منی, آشیق شعری, احمد اسدی
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

قهرمان سولدوزون، ایگید ار اوغلو سه شنبه بیست و هفتم تیر 1391 4:22 PM

قهرمان سولدوزون، ایگید ار اوغلو

آشیق رضا پوینده ایله دانیشیق.

دانيشيق آپاران: احمد اسدي

سولدوز ديارينين سئويلن و آدليم اوزاني، آشيق رضا پوينده 1344جو ايلده سولدوزون عجم كهريزه كندينده دونيايا گليب.  9-جو صنيفينه قدر ائله اؤز كندلرينده، ديپلوما قدرده شهرده تصحيلاتينين آرديني توتوبدور. آشيق رضا گؤزل اوخويور، همده گؤزل چالير. گؤزل چاليب اوخوماقدان علاوه ده اونون بير بيلگيلي و مطالعه ائدن آشيق اولماسي و هابئله هاوالاردا سئچديگي يئني سؤزلر و شعرلر اونون او بيري آشيقلاردان فرقلي اولماسينا سبب اولور. آشيق رضا ائل آشيغي دير، ائلين درديندن دئيير، ائلين درديني سؤيله يير، آناديليندن اوخويور، پارلاق كئچميشيميزي ساز هاوالاري ايله جانلانديرير و آيدين گله­جكلره اومود وئرير هر بير اوخوماغي چاغداش دوروموزه اويغون و هر بير هاواسي ائلين درديندن سؤز آچاندير. دگرلي اوستاديميز آشيق علي قره آغاجي­نين تعبيري ايله دئسه­ك، آشيق رضا اورمو مکتبینده اولان آشيقلارين دده­قورقودودور.آللاهدان حؤرمتلي آشيغيميزا ياشاييشيندا باشاريلار ديلركن، سيزي اونونلا آپارديغيميز دانيشيغي اوخوماغا دعوت ائديريك.

آشيقليق صنعتينه گليشينيزدن دئيين، سيزي بو صنعته ماراقلانديران نه اولدو؟

منيم داييم اوخويان ايدي. آشيق هاوالاريندا اوخوياردي. ائله اولده اونون اوخوماقلاريني گؤروردوم. سونرادا راديودان آشيق درويش ايله آشيق دهقان و او بيري آشيقلار اوخويارديلار. منده اونلار اوخودوغو واختلار آز قالاردي راديونون ايچينه گئده­م، بير دقيقه ده راديودان باشيمي قووزاماز ايديم. ائله اوشاقليق ايللريندن اوخوماغا باشلاديم. آشيق درويشين وورغونو ايديم، ائله اونون قايداسيندادا اوخويوردوم.  سونرالار 1365-جي ايلده بير دنه ساز آلديم. سولدوزدا رحمتليك عليرضا واحدي آديندا بير نفر معلم وار ايدي. اونون يانينا گئتديم و ساز هاوالاريني اؤيره­نمگه باشلاديم. داستان سؤزلريمي ده آشيق مختار گؤلمانخاناليدان اؤيره­نديم. اوندان سونرادا يولومو قوشاچايا سالديم، آشيق هدايت موسي اوغلونون يانينا گئتديم و ايكي ايلده اونونلا بيرليكده دولانديم.

آیری ایشه باخمادینیز, ائله اولدن  آشیقلیغا گلدینیز؟

من آشیقلیقدان اؤنجه، دئمک اولار پلیس اداره­سیندن قبول اولدوم، قرار ایدی دا گئده­م، آما گئدن گونو آتام دئدی اؤلرم آما قویمارام منیم یانیمدان گئده­سن. من ده دا آردینی توتمادیم. ایندی بیر دوستوم وار, ائله من قبول اولاندا اودا قبول اولموشدو، سولدوزدا فرمانده پادگان اولوب.

آشيق مختاردان دئيين، نئجه ايدي؟

بؤيوك اوستاد ايدي. اونون كيمي داستان دئيه­ن هله ليك يوخدور. اوستادلارين اوستادي ايدي.

بعضي لر سيزه آشيق درويشين شاگردي و بعضي لرده ائله بو دورون درويشي دئييرلر، بيزده اونلارا تاي سيزه بو دورون درويشيده دئسه­ك،آما بيليريك سيز درويشين شاگردي دگيلديز، نيه بئله دئييرلر؟

بونو دئمه لي يم كي هئچ كس آشيق درويش اولا بيلمز. آما من آشيق درويشين قايداسيندا چاليرام. مني اوستاديم رحمتليك عليرضا واحدي آشيق درويشين شاگردي ايميش. اينديليكده­ده قوشاچايا، ماراغايا، بينابا تويلارا گئدنده منه دئيه رلر درويشين باجي اوغلوسو گلدي. نه قدر دئميشمده كي من درويشله قوهوملوق نسبتيم يوخدور. يئنه ده ائله مني درويشين باجي اوغلوسو چاغيرارلار. سونرادا ائله آشيق درويش بيزيم هامي­ميزين اوستادي­دير، بو قاپيني(آشيقليغي) اونلار آچيبلار.

سيزي بير بيلگي­لي آشيق تاني­ييرلار، همده نئچه مكتبين هاوالاريني چالان بيريسي. هانسي مكتبين هاوالارين چاليرسينيز؟

باخين مكتب فرقيميز يوخدور. هامي آشيقلار آذربايجان آشيق مكتبي­ديلر. آما من هم سولدوز، هم اورمو، همده بير تعداد تبريز-قره داغ آشيق هاوالاريني چالارام.

سولدوزون اؤزونه مخصوص نئچه هاواسی وار؟

تقریبی اولاراق, 40 هاواسی وار.

هانسي هاوالاري بگنرسيز؟

من اورمو هاوالاريندان تركمه، تاجري، امراهي تبريز هاوالاريندان گؤيچه گولو، جليلي. هاميسي گؤلدير، دئمك اولمور بو پيسدير بو ياخشي.

سينه دفتر نئچه داستان بيليرسينيز؟

من 20 داستان سينه دفتر دئيه بيله­رم. آما رحمتليك آشيق مختاردان 40 داستان دفتريمه يازميشام.

داستانلارين مفهومو نه دير؟

داستانلاريميز نئچه بؤلوم اولورلار. بعضي لري حماسي ديرلر، بعضي لري عاشق-معشوق، بعضي لري عرفاني-مذهبي ديلر. قديملر امكانات اولماديغي اوچون، بو داستانلار ايله ملته دوز يولو گؤستريرميشلر و اگريني دوزدن سئچيرديرميشلر.

آشيق دئيه­نده سيزين فكرينيزه نه گلير؟ آشيقليغين فلسفه­سي نه­دير؟

آشيق دئيه­نده منيم ذهنيمه هميشه ايشيق كلمه­سي گلر. آشيق يعني ملتي ظلماتدان ايشيغا چيخاردان. قارانليقلاري يوخ ائدن. هله بونا آي ايشيقدا دئييبلر. بلكه ده ائله آشيق بو كلمه­دن دوزه­ليب. ظلماتلارین ایچینده، ایشیغی گؤرونن شخص.

ائله آشيقليغيندا فلسفه­سي بودور. بيرده بير نفر آشيق آديني اوستونه قويورسا، گرك اؤزونه هدف سئچه. اؤزوندن سوروشا من نه­يه گؤره آشيق اولورام. هدفي اولمايان آشيق منجه بير آز دوز آشيق اولا بيلمز. آشيق ديلسيزلرين ديلي­دير. آشيق اولان ملتينين درديني دئيه­ر، سونرادا اونون درمانيني دئييب، ائلينه يول گؤسترر. يالنيز دردي دئمكله ايش دوزه­لمز، گرك يولونودا گؤستره.

بهرامي­يم دوشوم داغ داشي چاپيم

هر ديلدن آغيزدان بير مطلب قاپيم

عاقل اولسام گرك آختاريم تاپيم

چونكو هر معلولا بير علت گرك

چوخ ياخشي، بس سيز نه هدف ايله بو يولا گليبسينيز؟

منيم هدفيم كولتورومو قوروماق، ائليمه خدمت ائتمك و دينيمه و ديليمه حؤرمت قازانديرماقدير.

بيلديگيمز كيمي سيز يئني سؤزلردن چوخ قوللانيرسينيز و بوگونوموزه اويغون شعرلردن چوخ اوخويورسينيز، نيه بئله بير يولو سئچيبسينيز؟

انسان گرك زمان ايله قاباغا گئده. سؤزلريميز گرك يئني­لنه. بو يئني­لنمه هر شئيده اولوبدور. گرك آشيقليقدا و اوندا ايشله­نن سؤزلرده­ده اولا. بو سؤزومه مخالف اولانلارا دئييرم، اولار بيز ايندي تراكتورو قويوب، جوت ايشله­دك؟ البته اولماز.

آما بودا بئله اولمايا كي كئچميشيميزي و كئچميش اوستادلارين سؤز-صحبتلرين اونوداق. كئچميشه باخاق، ايره­ليه گئده­ك. گرك ائله ائدك، ياتاني داهادا يوخلاتماياق، آزدا اولموش اولسا بير آز ترپه­دك.

آشيق گرك ائل ايچينده نئجه دولانا، نئجه داورانا؟

آشيق تئز لكه گؤتورر. آشيق ائل ايچينده تانينميش بيريسي اولاراق، دائماً دئمك اولار هامي­نين نظري آلتدا اولار. بير دنه كيچيك خطاسي هامي­يا عيان اولار. بودا آشيقليغين ملت ايچينده سئويلديگينين نشانه­سي دير. نيه كي آشيغي اؤزوندن بيلير، اونا اهميت وئرير. آشيق گرك دوز اولا. گؤزو پاك اولا.

ييرمي-اوتوز ايل بوندان اؤنجه تويلاريميزين دئمك اولار بوتونو آشيقلار ايله اولوردو، آما ايندي بئله دگيل، اركستلر آشيقلارين يئرلريني توتدولار. سببي نه­دير؟

سببي تهاجم فرهنگي­دير. بونلاري ائل ايچينده يايانلار، بيزيم اصالتيميزي و فرهنگيميزي هدف توتوبلار. اصيل موسيقي­ميز داغيلتماق اوچون بو موسيقي­لر ياييلير. اؤز موسيقي­ميز آرادان گئتدي، ملتيميز آغاجدان قوپموش بير يارپاغا اوخشار. يئل هايانا اسسه اودا او طرفه گئديب، لاپ چوخور اولان يئرلره دوشه­جك. انسان اؤز كؤكوندن قوپسا، دا او هئچ نه­ييني قورويا بيلمز.

ائليمزين گرك آييق اولا، ياخچيني ياماندان سئچه و دوز يوللار چكيله. انسان اولان گرك اؤزو اؤز يولونو سئچه، هرنه دئديلر قولاق آسمايا، انسانين عاغلينا نه گليب.

دلي كؤنول صراف اولوب دونيادا

ياخشي­ني ياماندان سئچه­سن گرك.

بداصيلدن هرآن اوزاقلاشاسان

اصيلين سمتينه قاچاسان گرك.

بو حالدا كيمين اليندن بير ايش گلر، آشيقلار يوخسا ائليميز؟

ائليميزين اليندن هر نه ايش گلر. آشيق بير نفردير. آشيغين هم معنوي و همده مادي دستكه احتياجي وار. آشيق اؤزونو فدا ائديب، دونيا ماليندان هر نه دن كئچيب. آيري ايشه باخماييب. آشيغين نه حقوقو وار، نه گليري وار، نه ده بيمه و ... . بو دورومدا اونون اومودو ائليدير، ائليده اونو آتسا و توي-بايراملاردا مجلسلرينه آپارماسا اوندا نه اولار.

آشيقليق صنعتيني بونداندا ايره­­لي آپارماغا نه ائده بيلريك؟

گرك بيلگي­لريميز يوخاريا آپاراق. بير نفر بيلن انسان، اللي نفر بيلمه­يندن قاباقدير. اؤز كيمليگيمزدن ياپيشاق. هم سازي قاباغا آپاراق، همده سؤزو. سؤز ايندي بو دؤورده مجلسلرده چوخ تأثير قويور. سؤز كسني قيليج كسه بيلمز.

قوربان اولاق دوز يوللارا

آنا ديللي اوخوللارا

زهتابي تك اوغوللارا

گوجلو ياراد مجالی تورک

آشيقلارا نه سؤزونو اولا بيلر، يادينيزدا اولسا بير مجلسده ايديك، دده قورقوت داستانيني تعريفله­ييردينيز، چوخلو آشيقلاردا وارايدي، هامي سيزين سخندانليغينيزدان و بيلگيلي بيريسي اولمانيزدان مبهوت  و حيران قالميشدير، حتي او مجلسده اوستادلاريميزدان اولان آشيق علي قره­آغاجي سيزه خطاب دئدي، آشيق رضادا بيزيم دده قورقودوموزدور. يئني داستانلاري اؤيره­نمگه آشيقلاري دعوت ائديرسينيزمي؟

باياق دئديگيم كيمي، گرك زامانلا ايره لي گئده­ك. منده بونلاري گئجه ياتيب سحر اؤيره­نمه­ميشم، گئديب دده­قورقود كتابيني اوخويوب، او سؤزلري اويغون هاوالارا چكميشم. اينديده بو داستاني هامي بگنير. حتي گؤره سن بلكه قديم داستانلاردان بير تعدادين خوشو گلمه يه، آما من بو داستاني هارادا دئميشم بگنيبلر. حتي توركيه ده سئن اوسته من دده قورقوت داستانيني تعريفله ديم، قورتولاندان سونرا هامي منه طرف گلدي و بونو نئجه اؤيره­نديگيمي سوروشدو. آشيقلارادا دئييرم، دئمه­يين من اؤيره­نديم قورتولدو، انسان گرك هميشه اؤيره­نه و اؤيره­نمك داليسيجا اولا. بير-بيرلري ايله رقابت ائتسينلر.  هميشه اومودلو اولسونلار، انشاء الله گله­جكده ائليميز آشيقلارين قدريني بيلر.

كيملرين شعرلريني چوخ اوخويارسينيز؟

منه شاعر فرق ائتمز، هر شعركي گؤزل اولا، تأثيرلي اولا و محتواسي دوز اولا من اوخويارام. بيرده بير سؤز وار، دئييرلر اوره­كدن چيخان اوره­گه ياپيشار. گؤرورسن شاعر وار دئيير بئله ائتمه يين بئله ائدين آما اؤزو اؤز شعرينه عمل ائتمير. بئله شاعرلرين شعرلري اوخونولماييرلار و تاريخده قالماييرلار.

من اؤزوم اسماعيل بهرامي، سولدوز دگيرمانچي اوغلو، محرم پريزاد، اورخان، رشيد پورقبائيدن چوخ اوخويارام.

بيلديگيميز كيمي سيزين اؤز شعرلرينيزده وار، بس نيه اونلاردان اوخوماييرسينيز؟

بلي اؤز شعرلريمده وار. آما من دئديگيم كيمي سؤزه چوخ دگر وئريرم. هانسي سؤز چوخ گوجلو اولسا اونو سئچه­رم. اونا گؤره اؤز يازديغيم شعرلري هله ليك بگنمه­ديگيم اوچون، گوجلو شاعرلريميزين شعرلريني اوخويورام.

بعضي آشيقلار ائله نئچه قاطار سؤز اؤيره­نيرلر و هر يئرده اونلاري اوخويورلار، سيزجه بو دوزدومو؟

يوخ. هر يئرين بير سؤزو وار. آشيق گرك اوخودوغو يئري تانيا و دوشونه بو يئركي من اوخويورام هارادي؟ قهوه خانادير؟ توي­دور؟ رسمي و اداري يئردير؟ دانشگاهدير؟

آشيق گرك مختلف سؤزلر ايله مختلف طيفدن اولان انسانلاري آشيقيغا جذب ائده. جوانا جوان سؤزو، قوجايا قوجا سؤزو ،ساوادلي يا ساوادلي سؤزو ساوادسيزا ساوادسيز سؤزو اوخويا. آشيق گرك موقعيت شناس اولا.

هانسي ياريشمالاردا و يا فئستيواللارا قاتيليبسيزو مقام گتيريبسينيز؟

من دئمك اولار، ايراندا اولان آشيق فئستيواللارينين چوخونا چاليشميشام قاتيلام. آما 4 اوستان آراسيندا قورولان اورمو آشيقلار ياريشماسيندا ايكينجي يئري توتدوم.1390-دا قوشاچايدا اولان فئستيوالدادا اوچونچو اولدوم. ايراندا اولان مختلف جشنواره لره قاتيلميشام، بير دفعه ده توركيه آشيقلار بايرامينا گئديب اورادا اون ايكي گون مدتينده چيخيشلاريم اولوب.

آشيقليقدا بير دنه خوش خاطره بير دنه ده پيس خاطره لرينيزدن بويورون؟

گئتديگيم يئرلرين هاميسيندان خوش خاطره لريم وار. نيه كي ائليميز هاميسي منه احتراملا ياناشيب و حؤرمت قويوبلار. آما پيس خاطره م يزد شهرينده قورولان اوستانلار آراسي موسيقي فئسيتوالي ايدي. بو فئستيوالدا بيزيم حاقيميزي يئييب، لرستانين نماينده سينه وئرديلر، منده دوز گئتديم اوردا اگلشن خانه موسيقي نين رئيسي نين يانينا دئديم: آقاي كلهر اگر اطلاعاتين يوخدور بيل، سيز دئمك ايله دگيل، آذربايجانين موسيقيسي دونيادا تكدير. بونو هامي دئيير.

شاگردلرينيزدن بويورون، شاگردينيز وارمي؟

وار.آشيق وحيد ايرواني، قوشاچايدا آشيق رحيم عباديودند، منوچهر صبوري و نئچه نفرلر وار كي يئني اؤيره­نير. سولدوزدا آيري يئرلرين عكسينه بو صنعته گئتديكجه علاقه آرتير.

اينانيريق، بونون ندني سيز اولوبسينيز؟

يوخ، سولدوزون ملتي ائل دبلري و اؤز كولتورونه باغلي بيريسي ديرلر.

بو شاگردلرينيزه و يئني بو يولا قدم قويانلارا و بو صنعتدن اوزاق گزنلره نصيحتينيز نه اولا بيلر؟

مني بير كيچيك قارداش اؤزلرينه بيلسينلر. قارداش قارداشا اؤز اوره­ك سؤزونو دئيه­ر. دوز يولا چكر. بير سؤز دئييرم و بير سوال سوروشورام، انسانا آدامين اؤز آناسي ياخشي باخار يا آناليغي؟ البته كي آدامين اؤز آناسي. بس گلين اؤز آناميزين قدريني بيله­ك و بو ائلي، بو كولتورو و بو موسيقيني قوروياق. يوخسا آناليق آدامين باشينا هرنه اويون گتيرر.

ائللريم چيخارتسا اؤز گونشيني، اؤزگه گونش بيزه ايشيقليق وئره بيلمز. آما گونش اؤزوموزونكو اولسا ايشيغيدا اؤزوموزه وئره­جك.

دگرلي واختينيزي بيزيم اختياريميزا قويدوغونوزا گؤره سيزدن تشكر ائديرم. چوخ ساغ اولون.

سيزده ساغ اولون. رسمدیر آشیقلار مجلسین سونوندا بیر دستان هاواسی اوخویارلار. منده دانیشیغیمیزین سونوندا بیر دیکدابانی دستان سیزه و عزیز اوخوجولاریمیزا اوخویورام.

بو ایشینیزی ممنونیتله قارشیلاییریق، بویورون.

دیکدابانی دستان+ تیکلایین و ائندیرین= 3.6 مگابایت

 

دقت: بو سسین حجمینی آزالتماق اوچون، کیفیتینی آشاغی یا دوشوردوم، بیر آز کیفیتی دوشسه ده باغیشلارسینیز.


برچسب‌ها: آشیق, آشیق رضا, سولدوز, نقده, آشیق مختار, آشیق درویش, آشیق هدایت, قوشاچای, اورمو, احمد اسدی
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

ائلیمیزین گنج استعدادی ، آشیق مجید عنبری ایله دانیشیق.

 دانیشیق آپاران: احمد اسدی

آشیق ادبیاتی و موسیقی­سینین دگرلی هوسکارلاری، بو دفعه­کی، دانیشیغیمیز سالماس شهرینده یاشایان، عزيز دوستوم و محترم يولداشيم آشیق مجید عنبری ایله اولوبدور. سالماس شهرینین گنج آشیغی مجید عنبری 1362-جی ایلده بو شهرده آنادان اولوب. اونون آشیقلیغا علاقه سی اوشاق ایکن باشلاییب. آشیق مجیدین گنج اولماسینا باخمایاراق، اورمو آشیق مکتبینین هاوالارینی اوستاجاسینا ایفا ائدیر. هاوالاردا اولان مهارتی، اونون گله جکده بیر اوستاد آشیق کیمی تانینماسینا ندن اولاجاق. آشیق مجید هاوالاری اصولی و گؤزل چالیر، همده گؤزل اوخویور. او همده یئنی لیکلر دالیسیجادیر. بو دگرلی آشیغیمیزا جان ساغلاغی و اوزون عؤمور دیلرکن، آرزو ائدیریک، ائلیمیزده اونون کیمی گنجلر چوخ اولوب، اؤز کیملیکلرینی قورومادا چالیشالار. سیزی آشیق مجید ایله آپاردیغیمیز دانیشغی اوخوماغا دعوت ائدیرم.

 

دانیشیغی و شکیللری ادامه مطلب بؤلومونده باخا بیلرسینیز.....


برچسب‌ها: آشیق, آشیق مجید, آشیق مناف, آشیق علی, آشیق نباتعلی, اورمو, احمد اسدی
ادامه مطلب
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

بو صنعت بیزیم وارلیغیمیزدیر، گرک قویمایاق آرادان گئده

آشیق بولود ساعد ایله دانیشیق/ دانیشیق آپاران: احمد اسدی

 aşıq bulud- آشیق بولود

اشاره: گنج آشیقلار بلوقونون دگرلی اوخوجولاری، بو دفعه گئدیب آشیق بولود ساعد ایله دانیشیق آپارمیشیق. آشیق بولود، اورمونون آدلیم آشیقلارینداندیر. او هم گؤزل یوردوموزدا، همده یوردوموزدان ائشیکده خارجی اؤلکه­لرده­ده تانینمیش بیریسی­دیر. آشیق بولود 1338-جی ایلده ملکندینین(ملکان) باباکلک کندینده دونیایا گؤز آچیب. 6-7 یاشی اولدوغو واختلاردا عائله­سی ایله بیرلیکده اورمویا کؤچور و بو شهرده قالارگی اولور. آشیق بولودون اوغلودا آشیقدیر و اورمو بؤلگه­سینده آشیق فورماسیندا فرقلی چیخیشلاری ایله تانینیر. آللاهدان آشیق بولود ساعد و اونون خلف اوغلو سایین عسگر ساعده باشاریلار دیلرکن، دانیشیغیمیزی اوخوماغا دعوت ائدیرم.

دانیشیغی و شکیللری ادامه مطلب بؤلومونده باخا بیلرسینیز...


برچسب‌ها: آشیق, آشیق بولود, آشیق عسگر, آشیق دهقان, آشیق درویش, اورمو, بابا کلک, احمد اسدی
ادامه مطلب
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

اوزانلار دياري­نين غريب اوزاني یکشنبه بیست و هشتم خرداد 1391 1:7 AM

اوزانلار دياري­نين غريب اوزاني

 

يازان : احمد اسدي

( بو یازی آشیق حسین اوزانلی نین ۲۲ ایل وفاتیندان کئچمه سینه باخمایاراق، اونون حاقیندا یازیلان ایلک یازی دیر.)

 يوردوموز آشيق صنعتينين بئشيگي اولاراق، هر کندينده و شهرينده آشيقلارين ايزي ايله راستلاشماق اولور.
 بو سيرادا آشيقلارين آدي ايله ايلگيلي کندلريميزه ده راست گلمک اولور. قاراداغدا اوزان  و آشيقلي کندلري، سايين قالادا يوخاري اوزان و آشاغي اوزان کندلري، زنجانين هجه­ريسينده اوزان کندي، اورمودا ايسه اوزان مليک، اوزان اسکندري و قيزيل آشيق کندلري.

 بو کندلره نه­دن بو آدلارين وئريلمكلري، هله ليک بيزه آيدين دگيل. آما بير زاد آيديندير، او دا بو، خاطرلاتديغيميز کندلرين جماعتي کئچميشده آشيق اهلي اولوب و سؤز-صحبت بيليرميشلر. اولا بيلر اوزاق کئچميشلرده بو کندلر اوستاد اوزانلارين مسکني اولوبلار و يا اؤز بؤلگه­لرينده اوزان-آشيق اوجاغي اولوبلار.

 سؤزوموز اورمونون اوزان کندينده­دير. اوزان آدي ايله مشهور اولان اوزان مليک، اورمونون باراندوز ماحاليندا يئرلشير.
 بو کندين اورمو شهري ايله آنجاق نئچه کيلومتر آراسي وار. باراندوز ماحالي اولو آشيق، شاعر و عارفيميز دوللو مصطفانين اؤز وصيتي اوزره تورپاغا تاپشيريلديغي يئردي.

دوللو مصطفي نيه باراندوزدا تورپاغا تاپشيريلماغيني ايسته­ييب؟ بو اؤزو بير مسئله­دير. اولا بيلر، کئچميشده، بورا آشيق اوجاغي اولوب.(اوزان کندينينده آدي بونونلا ايلگيلي اولا بيلر.) بلکه دوللو مصطفا دا اونون اوچون اؤز دوغما ماحاليندا يوخ، باراندوزدا مزارينين سالينماسيني ايسته­ييب.

آما هر نه دي، دوللو مصطفانين مئيليني باراندوزا سالان بير جاذبه وار ايميش. هله دوللو مصطفادان ياريم عصر سونرا باراندوز کندينده آشيق حسن چوبان(خان چوبان) آدلي بير اوستاد آشيق دا ياشاييرميش. اورمونون آدليم آشيغي، آشيق درويش ده اونون شاگردلريندندير.

 آشيق درويش جوان ايکن، آشيق چوبانا خدمت ائتمگه باراندوزا يوللانيب، ايکي ايل آشيق چوبانا شاگردليک ائدير.
 ايندي آشيق درويش سبکي ايله مشهور اولان، سبک ده منجه ائله باراندوز سبکيدير. آنجاق، او ماحالدان بو سون دؤورده اوستاد آشيقلارين اولماماسي، باراندوز سبکينين آديني ايتيريب و آشيق درويشين ده آدليم اولماسينا گؤره، بو سبکين آدي دگيشيلرک، درويش آدينا دئييليب.

آما کئچک اوزانا. باراندوزدا يئرلشن اوزان کندينين جماعتي علوي(اهل حق) تورکلريندن تشکيل تاپيب. بو کندده اؤنجه­لر ايکي آشيق ياشاييب. بيري آشيق امراه اوزانلي و او بيريسي آشيق حسين اوزانلي.

 آشيق امراهين نه زمان ياشاييب، نه زمان وفات ائديگيندن خبريميز يوخدور. ان آزي 100 ايل بوندان اؤنجه ياشاميش اولا بيلر. آما سؤزوموز آشيق حسين اوزانلي اوستونده­دير.

 آشيق حسين اوزانلي آدي ايله مشهور اولان، حسين محمد اوغلو سلطاني ،1305-جي گونش ايلينده اوزان مليک کندينده دونيايا گؤز آچدي. آشيق حسين اورمونون علوي تورکلريندن­ايدي. بو دگرلي آشيق اوشاق ايکن آناسيني ايتيره­رک، يتيم قالميشدير.

اونون سازا- سؤزه علاقه­سي يئني يئتمه دؤورلريندن باشلايب، تقريباً 20 ياشي اولدوغو بير واختدا آشيقليغا مشغول اولور. مختلف کندلره و شهرلره تويلارا گئدير.

 آشيق حسين جوانليقدا اورمويا کؤچور و بير آز مدتده قوشاچايدا ياشايير. اونون بير قيزي، بير اوغلو واردير.
آشيق حسينين اؤزونه مخصوص سبکي اولاراق، سازي، بو بيري آشيقلاردان بير آز فرقلي چاليرميش. آشيق حسينين اوخوماغي و صحبتلرده دئييشيده، اؤزونه مخصوص ايدي.

 شيرين ديلي و خوش لهجه­سي ايله داستانلاري اوستاجاسينا ايفا ائديردي. اونون قوپوزو دا فرقلي ايميش.
بيلديگيميزه گؤره اورمو آشيق مکتبينده قوپوزون تئللري 7 و تبريز-قره
­داغ آشيق مکتبينده 8 اولور، آما آشيق حسينين قوپوزو 9 تئللي ايميش. او اورمو آشيق هاوالاريندان علاوه، تورکيه هاوالاري و موغاملاري دا بعضاً سازدا ايفا ائديرميش.
 اونون ساز چالما قابليتي ده اوستون ايدي.

 بير سيرا آشيق هاوالاريميز وار، چتين و آغير هاوا حساب اولورلار و هر آشيق اونلاري چالماق ايسته­مز آما آشيق حسين بو هاوالاري لاپ اوستاجاسينا ايفا ائديب عهده­سيندن گلميشدي. بونلاردان مسلمان کشؤوروسو، شاغي، دول هجراني کيمي هاوالارين آدلاريني چکمک اولار. اليميزه چاتان کاسئتلر ده بو سؤزو  آيدين و آشکار بللنديرير.
توپلاديغميز معلومات اساسيندا، اونون ان سئوديگي هاوالار ديوان، تجنيس، جمشيدي و خالداري اولموشدور.
آشيق سئورلرين دئديگينه گؤره خالداري هاواسيني هله اونون کيمي چالان اولماييب.(بو هاوا اينديليکده، آرادان گئتمک اوزره دير و آشيقلار چالماييرلار.) آشيق حسينين ان سئوديگي آشيق داستاني
­دا شاه اسماعيلين داستاني اولموشدور.
 آشيق حسين اوخودوغو هاوالاردا چوخ آشيق داستانلارينين شعرلريني اوخوسا دا، رحمتليک پورآذر و جوانمردين شعرلريندن ده آرا-سيرا اوخويورموش. اونون بير چوخ آشيق ايله دوستلوغو اولوب و عموميتده اورمو آشيق محيطينده اولان آشيقلارين دئمک اولار هاميسي ايله تانيش اولوب. آنجاق صنعت دونياسيندا ان ياخين يولداشي، آشيق درويش اولوبدور. آشيق درويشه عاشق اولان حسين، اونون معرفتي و هنري قارشيسيندا هر زمان باش اگيب و احترام ايله ياناشيب.

 ان ياخين دوستو، درويش ايله اوزون زمانلاردان دوستلوق علاقه­لري قوروب و دائماً ايلگيده اولموشدولار. درويشين سسيني و چالقي طرزيني چوخ سئورميش.او هم ده اورمونون آدليم آشيغي، آشيق فرهادين بعضي هاوالاردا پنجه­سيني اؤيره­نرک، اونا اوخشار چاليرميش. آشيق دهقانين دئديگينه اساسلاناراق، آشيق فرهاد شوخلوق ايله دئيه­رميش بو حسين منيم پنجه¬مي اوغورلاييب! ائله منه تاي چالير!

نهايت بير عؤمور آشيقليقدا زحمت چکن آشيق حسين 1369/10/2تاريخينده دونياسيني دگيشير و آشيق ويصل دئميشکن، صادق ياري تورپاغا قوووشور و اؤزو ايله برابر سينه­سينده اولان، ائليميزين سؤز خزينه­سيني تورپاغا آپارير. اوزانيميزين مزاري توپپوزآوا کندينين مزارليغيندا يئرلشير.

 تأسفلر اولسون، اونون ديريليگينده قدريني بيلن انسانلارين سايي چوخ آز اولدو. دئمک اولار بير پارا مسئله­لره گؤره اونون کيم اولدوغونو دوشونه بيلمه­ديلر.

 آشيق حسين منزوي بيريسي اولاراق، عؤمرونون سون ايللرينده کندلرينده و اؤز ائوينده يالقيز ياشادي. اوزان کندينين جماعتي ده اونا چوخ دگر وئرمه­ديلر و دئمک اولار ائله بونا گؤره ده صنعت دونياسيندان آيريلاراق، يالقيز و منزوي بير انسانا چئوريلدي.اونون روحونا بير فاتحه دئيه­رک، اومود ائديريک، کئچميش اوزانلاريميزين يوللاري ايتيب باتمايا و قدرلري ديري ايکن بيلينه.

 

  ------------------------------------------------------------------

قایناق شخصلر:

1-آشيق حسينين نوه­سي، همت سلطاني جنابلاريندان بيلگي­لريني اختياريميزدا قويماغينا گؤره اؤز تشکرومو بيلديريرم.
2-اوزان کنديندن اولان، ائلیمیزین خوش صحبت و دگرلي شاعري قهرمان اکبري(دوغوم 1333)  جنابلاريندان دا اؤز بيلگي
­لريني اختياريميزا قويدوغونا گؤره درين تشکرومو بيلديريرم. اکبري جنابلاري، آشيغين عؤمرونون سون ايللرينده سيرداشي و دردداشي اولوب ، مرتب اونون ائوينه گئديب، اونونلا گؤروشورموش. بورادادا اکبری جنابلارینین ایکی شعرینی سیز عزیز اوخوجولاریمیزا تقدیم ائدیریک.

 

 

گول كيمي دير

سنين او حسن جمالين ساناسان گول كيمي­دير
هؤروگون دالدان اگيلميش سويا سونبول كيمي
­دير
اوره
­گين سن كيمه وئردين گؤزه­ليم بيلمه­ديم هئچ
منيم آنجاق سنه مئيليم گوله بولبول كيمي
­دير
كيرپيگين صف- صف اولوبدور قاشين آلتيندا دوروب
ييخماغا دوشمن ائوين ال بير اولان ائل كيمي
­دير
سنين او شكّر شهدين نه
­يه گؤر اوخشاري وار
بير ياشار كؤرپه اوشاقدا آچيلان ديل كيمي
­دير
سن گل اغياره اينانما يارا بئل باغلاگيلن
يار يار اولسا سني ساخلار دلي
­يه چؤل كيمي­دير
گل اوزاق گزمه
­گيلن اكبري­دن مسكين­دير
مسكينين گؤز ياشي داغ-داشي ييخار  سئل كيمي
­دير

 

سنده ­دی

ای نازنین سلیمانین شوکت شانی سنده­ دی

بدخشانین لعل گوهر درخشانی سنده­ دی

هر گؤزلین بیر آدی وار، هر میوه­نین بیر دادی

عرشیده­کی ملکلرین بیر نشانی سنده­ دی

***

گؤزللیکده نئجه گؤردون سن یوسف کنعانی

عشق پرده­ی عصمتدن چیخارتدی زولئیخانی

ترسا قیزی چوخ اینجیتمه بیزیم شیخ صنعانی

اولسا اگر اونون دردی بیل درمانی سنده ­دی

***

گؤزلرین جلاد اولوبدور وئریری فرمان جنگ

قاشین کمان کیرپیگین اوخ آتیر منه توپ توفنگ

بهار اولموش گوللر آچمیش گول باغیندا رنگ به رنگ

صبا دگمیش زولفون اولموش پریشانی سنده­ دی

***

اذن وئرسن گؤزلرینه بیرده تکیم گؤزومو

دوروب باشینا دولاننام یئره سالما سؤزومو

اؤلن گونده سنه ساری دؤندره­رم اوزومو

اکبری­دن اوز دؤندرمه دین ایمانی سنده­ دی


برچسب‌ها: آشیق حسین, اوزان, اوزانلی, آشیق, آشیق درویش, آشیق فرهاد, آشیق دهقان, باراندوز, دوللو مصطفی, آشیق چوبان, قهرمان اکبری, احمد اسدی
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

یاز هوسلی، باهار سسلی دوشنبه بیست و دوم خرداد 1391 9:45 AM

یاز هوسلی، باهار سسلی

(سامیرتیلی آشیق عزیزین 90 ایللیگی مناسبتینه)

یازان: احمد اسدی

(بو یازی آشیق عزیزین وفاتیندان قیرخ ایل کئچمه سینه باخمایاراق، اونون حاقیندا یازیلان ایلک یازی دیر. آشیق عزیز اورمو آشیق مکتبینده ایندیه دک تانیدیغمیز اوستادلار سیراسیندا و سس فایللاری الیمیزده اولدوغو آشیق کاستلرینده، تکنیکده و اوستادلیقدا بیرینجی آشیق دیر و اونون کیمی آشیق هله گلمه ییب.)

اشاره: ایللر بویو ایدی، آشیق عزیزین آدینی ائشیدیردیم. قوجالاردان سوروشاندا، بئله دئییردیلر: (آشیق، فقط عزیز ایدی، کی گئتدی/ آشیق گرک عزیز کیمی اولا./ رحمتلیگین پنجه لری چوخ گوجلو ایدی، هله هله اونون کیمی چالان گلمه­ییبدیر/ اصلی سبک عزیزینکی ایدی. )

بو سؤزلر، منی آشیق عزیزین کیم و هارالی اولدوغونو بیلمگه ماراقلاندیردی. سسینین و سازینین گؤزل اولدوغونو چوخ ائشیتدیگیمه گؤره، اؤنجه بو عزیز آشیغین سسینی آختاریب و تاپدیم. سسینه قولاق وئردیکدن سونرا، ملتین حاقلی اولدوغونا ایناناراق، اونون اعجازلی سازی و سسینین قارشیسیندا بویون اگدیم  و اونون ان آزی سس کاستلری الیمیزده اولان اورمو مکتبی آشیقلار سیراسیندا بیرینجی اولماسینا ایناندیم(اورمو مکتبینده). آشیغیمیزین سسی منی اونون بیوگرافیسینی اوخوماغا داها دا ماراقلاندیردی، آما تأسفلر ایله، حتی بیر خط یازی دا تاپا بیلمه­دیم. بو مسأله ، منی آشیق عزیزه بیر بیوگرافی و یا مقاله حاضرلاماغا مجبور ائتدی. آشیق عزیز حاقدا هر کسدن سوردوم، هره بیر سؤز دئدی. بونا گؤره ده، 40 ایلدن سونرا گئدیب، آشیغین عائله­سی ایله گؤروشمگی دوشوندوم، آما اونلاردان دا کیمسه­نین خبری یوخ ایدی. نئچه واخت آختاردیقدان سونرا، یالنیز بیر نفر منه آشیغین اوغلونون قدیملر قاضی و یا وکیل  اولدوغونو سؤیله­دی. بو آدرس و نشانه منه بس ایدی. وکیللر لیستینده مرادخان آدینی آختاریب و نهایت بیر موبایل نؤمره­سی الده ائدیب زنگ آچدیم. سلام علیکدن سونرا، اونون آشیق عزیزین اوغلو اولدوغونو خبر آلدیم و اونون جوابی ایله، اوره­گیم سئوینجله دولدو. ائیشتدیگیمه اینانماییردیم. بیر گون قرار قویوب آشیق عزیزین اوغلو، مصطفی مرادخان جنابلارینین وکالت دفترینه گئدیب گؤروشدوک و  نهایت آشیق عزیزه گؤره بیر یازی ائده بیلدیم، سیز عزیز اوخوجولاریمیزا حاضرلایام.

 

اورمو شهرینین آدلیم آشیقلاریندان اولان سامیرتیلی آشیق عزیز مرادخان 1301- جی ایلده اورمونون دول ماحالیندا یئرلشن سامیرتی کندینده دونیایا گؤز آچدی. اونون آتاسی حسن، آناسی ایسه دلبر خانیم ایدی. دول ماحالینین کئچمیشلردن بری آشیق اوجاغی و ساز-سؤز بئشیگی اولدوغونا گؤره، آشیق عزیزده­­ده دول ماحالینین بو خصوصیتی تأثیر قویدو. آشیق عزیز یئنی یئتمه چاغلاریندان سسینین گؤزل اولدوغونا گؤره توی مراسملرینه اوخویان(خواننده) کیمی قاتیلیردی. او گنج چاغلاریندادا اکینچی­لیکله برابر، اورمودا اولان توی شنلیکلرینه قاتیلیب سسی ایله او توی مجلسلرینه بزک وئریردی. بو ایش، آشیق عزیزین آشیق فرهاد ایله تانیش اولماسی گونونه قدر دوام تاپدی. آما رحمتلیک آشیق فرهاد ایله عزیز گؤروشدوکدن سونرا اوستاد فرهاد اونون استعدادینی، گؤزل سسینی و گوجلو حافظه­سینی گؤردوکده، اونو اؤزونه شاگرد قبول ائدیر. آشیق فرهادین یانینا گئدن و اونا خدمت ائدن آشیق عزیز، فرهادین شیوه­سی و پنجه­سینی اؤیره­نیب اورمودا بیر اوستاد آشیق کیمی تانیندی. عزیز آشیق هاوالاری و آشیق داستانلارینی اؤیرندیکدن سونرا، آشیقلیق ایله مشغول اولور. مختلف توی و شنلیک مراسملرینه قاتیلیر. اورمو اهالیسی ده چوخ وعده اونو مجلسلرینه و توی شنلیکلرینه دعوت ائدیردیلر.

او، چالدیغی هاوالاردا آشیق فرهادین یولونون داوامچیسی اولموشدور. آشیق عزیز توی-شنلیک مراسملریندن علاوه هم ده اورمو رادیوسوندا بایراملاردا و مختلف وئرلیشلرده چیخیش ائدرکن، غربی آذربایجان اهالیسینین ائولرینه رادیو واسطه­سی ایله قوناق اولوردو. اوستادی آشیق فرهادی یادلارا سالان عزیز، دئییلنلره گؤره اونون تکجه شاگردی و یا ان آزی اونون یولونون دوامچیسی اولان تکجه شاگردی ایمیش. آشیق عزیز گؤزل و ملاحتلی سسی ایله هله ­ده اورمو آشیق صنعتی سئورلرینین ذهنینده و یادداشیندا خوش خاطره­لر و افسوسلار ایله آنیلیر. آشیق فرهادین ان ماهر و ان اوستاد شاگردی اولان آشیق عزیز، حیاتی بویو یالنیز بیر شاگرد یئتیره بیلدی، اودا جبللی آشیق عباسعلی ایدی. آشیق عباسعلی ­ده اوستادی کیمی، تئز و واختسیز بو دونیادان کؤچور و اونون دونیادان کؤچمه­سی ایله برابر اورمونون ان گؤزل، ان دویغولو و ان اینجه آشیق سبکی اولان دول سبکی قارا تورپاغا قاریشیر. ایندیلرده ­ده(ایندی) اولدوغو کیمی، قدیملر اورمو شهرینده هر آشیق بیر چایخانا و قهوه­خانایا گئدیب اورادا چالیب اوخویارمیش. آشیق عزیز ده ایندیکی مهاباد خیابانی آدلانان و قدیملر اوردا یئرلشن سید حسن مسافرخانا و قهوه­خاناسینا گئدیب اورا گلن ساز هوسکارلارینی گؤزل سسی و سازی ایله یولا سالارمیش.

آشیق عزیزین هنر و صنعت عالمینده فعالیتلری و چالیشیقلاری آردیجیل اولاراق دوام ائدیردی، آما اونون آسم خسته­لیگینه مبتلا اولماسی(بعضیلرین دئدیگینه گؤره آشیق عزیز بیر مدت دگیرمانچی اولوب و بو ایشین سببیندن آسم توتموشدور) ایشلری تام ترسینه چئویریب اوستاد آشیغین سسینده بیر پارا مشکللر یاراتدی. او عؤمرونون سون ایللرینی، بو خسته­لیکله مبارزه­ده کئچیردی و نهایت 7/10/1351 تاریخینده هله اورتا یاشلارینا یئنی قدم قویموش بیر حالدا بو خسته­لیگه تسلیم اولدو و گؤزلرینی بو دونیادان یومدو. بو سئویملی خالق صنعتکاری و ائل آشیغینی سامیرتی کندینین قبرستانلیغیندا، آتاسینین مزاری یانیندا تورپاغا تاپشیردیلار. اونون وفاتیندان 40 ایل کئچمه­سینه باخمایاراق، اینانیریق، اونون روحو هله ده، بو شهرده دولانیر و اؤلمه­ییب و هله­ ده اؤز سبکینی و اونونلا برابر مکتبینی بو یولا آیاق باسان بیر کیمسه­نین وجودوندا گؤرمک ایسته­ییر. نه قدر اورمو وار، بو اوستادین دا آدی دئییله­جک و بو شهرین آدلیملاری سیراسیندان آدی سیلینمه­یه­جک.

آشیق عزیزی اورمو اهالیسینین عزیزی آدلاندیرساق یانیلمامیشیق. اونون آشیق داستانلارینین تعریفله­مه­سی هله ­ده دیللر ازبریدیر. آشیق عزیز چوخ باش آشاغی و متواضع بیر انسان ایمیش، اؤزونو چوخ گؤزه سوخان و تبلیغ ائدن انسانلاردان اولمامیشدیر. بونا گؤره­ ده اؤز دؤورونون آشیقلاری ایله قارشیلیقدا چوخ آز رادیویا گئدیب، اؤزوندن ایسه چوخ آز سس و کاست بیزلره بوراخدی.اونو تانیانلار، دائم اونون اوتانجاقلیغیندان و بیر آبیرلی- حیالی شخص اولدوغوندان دانیشیرلار. ائله اؤلوم سببینین بیر ندنیده بو آبیر-عصمتی اولموشدور. یاخین قوهوملارینین بیری بیر ناتاراز ایش گؤرموش ایمیش. آشیق عزیزده بو سببدن چوخ اوزوله­رک، تهرانا خسته خانایا قالدیریلمیشدیر. او خسته خانادا دئمیشدی، دا من نئجه بو ائل ایچینده باش قووزاییم. بو ایش بئله اولماز، دا من بو دونیادا یاشایا بیلمه رم. عزیز ائله دئدیگی کیمی ده اولور و آسم خسته لیگی شدتلنه رک، خسته خانادا وفات ائدیر.

اونون هله نه قدرده یازیلمامیش ماجرالاری وار. آشیق عزیزین ماجرالارینی توپلاساق، بلکه ده بیر کتاب قدر ماجراسی اولار. بو ماجرالارین هامیسی­دا اونون بؤیوک روحو و اولو شخصیتیندن سؤز آچیر. او مؤمن بیریسی اولاراق، هئچ واخت نمازیندان دؤنمه میشدی. هئچ واخت پولا قوللوق ائتمه میشدیر. اونون دیلیندن اینجیمیش اولان، بیر نفر بئله تاپماق اولماز. بو اوستادین بؤیوکلوگونو آشیق فرهادین اونونلا نئجه رفتار ائتدیگیندن بیلمه­ک اولار. آذربایجان آشیق صنعتینین بؤیوک اوستادی، آشیق فرهاد،عزیزین اوستادی اولاراق، دائما هر مجلسده عزیزین آیاغینا قالخارایمیش. حتی بیر مجلسده بو ایشه عزیزین تانیمایانلارین نئچه­سی اعتراض ائده­رک، بئله دئییرلر: (( عزیز هم سنین شاگردیندیر، همده سنین اوغلون یئرینده دیر. سنده دا بیر آغ ساققال و اوستاد آشیقسان . هله او 30 یاشدا سندن خیردادی. سن نه یه ائله هرگلنده اونون آیاغینا دوروب، بئله احتراملا یاناشیسان؟.))، فرهاددا بئله جواب وئرمیشدی: (( من عزیزین شخصیتینه گؤره آیاغا قالخیرام. اونون کیمین بؤیوک انسان و شخصیتلی بیر شخص چتین تاپیلار.)) و یا اونون سولدوزون کهریز عجم کندینده خان ایله نئجه داورانماغی دیللر ازبری دیر. بیرگون کهریز کندینین خانی اونو اوغلونون تویونا دعوت ائده­رک بئله دئییر: (( آشیق، سن بو تویو ائله آپار، بو ماحالدا تک اولسون. من ایسته ین اولسا، هر نه ایسته سن وئره جگم.(کهریز کندینین خانی، ثروتی ایله سولدوز ماحالیندا مشهور ایدی.) عزیزده جماعت ایچینده دئییر نه ایسته سم؟ خان دئییر: بلی. عزیزده دئییر قبول. باشلاییر تویا. سون گوجونو قویور و گؤزل بیر شکیلده تویو باشا چاتدیریر. توی قورتولاندان سونرا، خان دئییر: عزیز سن من ایسته یندنده یوخاری چالدین. ایندی نه ایسته ییرسن؟ عزیزده کند جماعتینده خانین قیزی ایله کوسولو اولدوغونو ائشیتمیش ایمیش. آخی خانین قیزی بیر ساده و کاسب کندلیه اره گئده­رک، خان طرفیندن طرد اولموشدور. آشیق عزیز دئییر من نه پول ایسته ییرم، نه آیری بیرزاد. یالنیز قیزین ایله باریش و اونو اولادین کیمی یاد ائت. خان بو سؤزو قبول ائتمه ییر، عزیزده اورا گلن قوناقلار بئله سسله­نیر: (( آی جماعات، باخین، سیزین یانینیزدا بو کیشی منه سؤز وئرمیشدی، من هر نه ایسته سم اونا عمل ائده. آما ایندی اؤز دئدیگی سؤزو قبول ائتمه ییر. من پول ایسته میرم. یالنیز بو مظلوم قیزین خوشبختلیگینی ایسته ییرم. من گئتدیم، آما هامی بیلسین خان سؤزونون آلتینا ووردو.)). بو سؤز خانین احوالاتینی دگیشمیشدی و عزیزین سؤزونو قبول ائده رک او گوندن قیزی ایله باریشمیدی. بوتون بو ماجالاردان سونرا، آشیق عزیزه یالنیز بیر لقب وئرمک اولار، اودا اورمو شهرینین عزیزی.

هله­لیک الیمیزده اولان کاستلر اوزوندن ائده بیلمیشیک او مرحومون کاستلرده چالدیغی 25-ه یاخین آشیق هاواسینی آییراق و mp3 فایلی شکلینده بیر مجموعه­یه یئرلشدیرک. بورادان آشیق موسیقیسی هوسکارلارینا سسله­نه­رک، اونلاردان خواهش ائدیب ایسته­ییریک، اوستاد آشیغیمیزدان هر تورلو سس و کاست وارلاریدیرسا، بو سسلری بیر یئره توپلاماقدا بیزه یاردیمچی اولسونلار. اونون روحونا بیر فاتحه دئیه­رک، اومود ائدیریک، اورمو آشیقلاری و شهریمیزین گنجلری بو آشیغین یولونون داوامچیسی اولسونلار و گلسینلر اونون کاستلری و بیزه یادگار قالدیغی سسی اوستوندن، اورمو شهرینین اصیل سبکینی یئنیدن جانلاندیرسینلار و یئنی عصرده بیر داها بو شهره شهرت و شرف قازاندیرسینلار. آشیق فرهاد و آشیق عزیز سبکی­نین یئنیدن جانلانماسی اومودو ایله.


 آشيق عزيزين ايكي آشيق هاواسيني سيز عزيز يوردداشلاريما تقديم ائديرم.

بو سسلري ائنديرمه ميشدن اؤنجه ايكي مسأله ني نظرده توتون:

1- بو سسلر، آشيغين خسته اولدوغو واختلار ضبط ائديليب و آشيق عزيز آسمي اولا-اولا بو هاوالاري اوخويوب. خسته واختلاري بئله اوخويان بيرآشيق ، دوشونون اؤنجه لر  نئجه اوخويورموش.

2- بو سسلر استريودا يوخ قدیمی ضبطلر ايله ييغيليب بوگونه چاتيب.

3- بو سسلرين حجميني آزالتديغيميزا گؤره، كيفيت بير آز يئنيب.

 

بیرینجی هاوا:

تاجری+ ائندیرین+ دانلود

ایکینجی هاوا:

عثمانلی بحریسی+ ائندیرین+ دانلود




دقت: سسلري داها كيفيتلري و داها كاملين ايسته ييرسينيزسه(تاجري ياريمچيليقدير) خبر وئرين ايميلينيزه گؤندريم.

بو یازینین فارسجایا چئوریلمیشین، ادامه مطلب بؤلومونده اوخویا بیلرسینیز.

متن فارسی این نوشته را در ادامه مطلب می توانید بخوانید.


برچسب‌ها: آشیق, آشیق عزیز مرادخان, دول, آشیق فرهاد, سامیرتی, ثمرتو, کهریزک, اورمو مکتبی, احمد اسدی
ادامه مطلب
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

جانسيز ، جانلي لاردان خوش دانيشير. جمعه نوزدهم خرداد 1391 2:3 AM

جانسيز ، جانلي لاردان خوش دانيشير.

(آشیق سازی نئجه جانلانیر؟/ سازبند آشیق میرخلیل میرزینالی ایله دانیشیق)

دانیشیق آپاران: احمد اسدی

اشاره: شفاهی خالق ادبیاتیمیزین جارچیلاری اولان آشیقلار اوزون ایللر بویو چالیب، اوخویوب یازیب یاراتمیشلار. بلوقوموزدا یئری گلدیکجه آشیقلاریمیزلا دانیشیق آپاریب اونلاری تانیتدیرمیشیق. آنجاق آشیق ادبیاتیمیزا قوللوق ائدنلردن بیر قولودا سازبندلر اولوبلار. بو سئری دانیشیغیمیز اورمودا فعالیت گؤسترن سازبندآشیق میرخلیل میرزینالی جنابلاری ایله اولوبدور. میر خلیل میر زینالی 1354-جو ایلده خویون سیدتاج الدین کندینده آنادان اولوب، 6-7 یاشلاریندان خویا کؤچوب.سونرالاردا اورمویا کؤچرک، بو شهرین ساکنی اولور. نظرینیزی بو سیخ و صمیمی دانیشیغا چکیریک.

شکیللری و دانیشیغی ادامه مطلب بؤلومونده گؤره بیلرسینیز.


 


برچسب‌ها: آشیق, سازبند, آشیق اسلان, خوی, سیدتاج الدین, قوپوز, صدف, اورین, میرخلیل میرزینالی, احمد اسدی
ادامه مطلب
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

اونودولموش اوزانلاریمیزدان، آشیق قوربان موسیقی

(57 ایل  آشیق قوربانین وفاتیندان سونرا ، بو یازی آشیغیمیزین حاقیندا یازیلان ایلک یازی دیر.)

یازان: احمد اسدی

جمال آوالي آشيق قوربان آدي ايله تانينان، آشيق قوربان موسيقي تقريبي اولاراق، 1268-جي ايلده اورمونون جمال آوا کندينده دونيايا گؤز آچدي. آتاسي لک طايفاسينين خانلاريندان ايدي. اونلارين ائلي، سالماسين لک ماحاليندان جمال آوا کندينه يايلاق- قيشلاق ائديرميشلر. آما سويوق قيشلارين بيرينده، جمال آوا کندينده اونلارين مال-داوارلاريني بوران و شاختا وورور. بو ايشين نتيجه سينده 5000 باش قويونلاريني الدن وئريرلر. بونا گؤره­ده ائللري جمال آوا کنديني مسکن ائديب، اورادا قالارگي اولورلار.

قوربان 20 ياشينا چاتديقدان سونرا، آشيقليق هوسينه دوشور و موسيقي داليجا گئدير. (موسيقي­يه علاقه­سينه گؤره ده، اونون سوي آديني موسيقي سئچيرلر). او زمانلار خويدا بير آيدين اوره­کلي و اوستاد آشيق ياشاييرميش، آدينا کورفرهاد دئييرميشلر. قوربان دا آشيق فرهادي اؤزونه اوستاد سئچيب، اونون محضرينه گئديب ساز چالماق ايله اوخوماغي اؤيره­نمگه باشلايير. اؤنجه آشيق فرهاد اونون اللريني لمس ائده­رک، بارماقلارينين يوغون اولدوغونو دئيه­رک، اونون ساز چالانماياجاغيني بيلديرير. آما قوربان تصميمين توتموشدور و هئچ نه اونو اؤز يولوندان دؤند­ره بيلمزدي.
 آشيقليق عشقي قورباني گئري دؤنمگه قويمايير و بو يولدان ال چکمه­يير. بير نئچه مدت آشيق فرهادين يانينا گئدن، قوربان، اونون سئچيلن و ساييلان شاگردلريندن اولور و آشيقليق استعداديني هر کسه نشان وئرير. گؤزل و اينجه دويغولاريني سازلا قوووشدوروب، آشيقليغا باشلايير.

 قوربان ائله سازي اؤيره­نديگي يئر، يعني خويدا آشيقليق ائديب اورادا قالارگي اولور. خويدان ائولنن آشيق قوربان، ايکي قيز، بير اوغلان آتاسي اولور و خويدا بير-بيرينين آرديندان آشيقليقلا برابر خوش گونلري کئچيرير.
آما بو خوش گونلر دوام تاپمايير و آذربايجانين بلالي ايللري گليب چاتير. آذربايجانين غرب بؤلگه
­سي چئشيتلي هجوملار و باسقينلارا معروض قالير. ارمني-جيلو دسته­لري خوي، سالماس، اورمو، سولدوزا باسقين ائديرلر و چوخلو آذربايجان اهالسيني اؤلدوروب  يوردلاريني ويران قويورلار.

ارمني لرين باسقيني ايله برابر، خوي شهري 1296-جي ايلده ارمني دسته­لرينين 57 گونلوک محاصره­سينده قالير. بونونلا برابر، آجليق و قحطليک باش وئرير. يئمگه و قارين دويوزدورماق اوچون هئچ نه تاپيلمايير. بونا گؤره ده، خوي اهاليسينين چوخو خسته­لنرک، سوء تغذيه و سوء هاضمه خسته­ليکلرينه توش گليرلر. بو ايش، آشيق قوربانين اوشاقلاريندان دا يان کئچمه­يير، اونلاري دا ياخالاييب، اؤلوملرينه سبب اولور. قوربانين حيات يولداشي دا اوشاقلارينين دقّيني گتيريب، وفات ائيله يير.

قوربان، بير داها خويدا، تک و يالقيز قالير. بو اوزدن خويدان چيخيب، ديلمانا يوللانير. ديلماندا آشيقليق ائديب، گونونو کئچيرير. بير نئچه مدت ديلماندا ياشاديقدان سونرا، بير دول آرواد ايله عائله حياتي قوروب و اورادا قالارگي اولور. قوربانين ديلماندا قالديغي ايللرده، اوچ اوغلو دونيايا گلير.

علي(1302)، ولي(1304)، قولو(1306). فلكين اليندن، آجيلار چکن قوربان، يئنه ده فلگين بلاسي ايله راستلاشير. 1310-جو ايلده ديلمانا بؤيوک بير زلزله گليب، هر نه­يي يئر ايله بير ائديب  ديلماندان يالنيز بير تورپاقلي تپه قالير. خوشبختچيليکدن بو دفعه قوربانين عائله­سي، جان ساغليغي ايله، بو بلادان قورتولورلار. او زمان ديلمانين يئرينه، سالماس آددا يئني بير شهر سالينير.

 قوربان دا اورا گئديب، بير ائو تيکير و سالماسدا قالير. سالماسدا، 1312-جي ايلده آشيغين خديجه آدلي بير قيزي دونيايا گلير. بير نئچه مدت سونرا، سالماسدا ياشايا بيلمه­ين و اؤز کندلريني اؤزله­ين، آشيق قوربان، کندلرينه قاييدير. قوربانين جمال آوايا گيريشي ايله، آتاسي وفات ائيله يير. آتاسينين جسديني قوشچويا داشيان واختدا، يولدا آتاسي حاقدا مرثيه لر و آغي لار اوخوياراق، قوشچودا تورپاغا تاپشيرير.

يئنه ده، روزگار قورباندان دؤنور، 1317-جي ايلده بير داها حيات يولداشي فاطما خانيمي ايتيرير، قوربان يئنه ده يالقيز قالير. بير داها ائولنمه­ين، قوربان، آشيقليغا گئتديگي گونلر، اوشاقلاريني باجيسينا تاپشيريب، چاغيريلديغي  يئرلره يوللانير.

اؤز دؤورونده انزل ماحالينين ان آدليم آشيغي اولان، قوربان موسيقي، سازي و سؤزو ايله توي شنليک مراسملرينه قاتيلير. ها بئله، انزل ماحاليندا، ديل جلماني آدي ايله مشهور اولان، جلمان(ياللي) ريتم لريني اوستاليقلا ايفا ائدير.
چوخ شيرين صحبت و داستانلاري ايله مشهور اولان قوربان موسيقي، جمال آوا کندينين قهوه خاناسيندا  چوخلارينا بو شفاهي خالق داستانلاريندان اؤيره
­دير. آما بير داهادا چرخ، دؤنور و بو دفعه سيرا دموکرات کوردلرينده­دير. دموکرات کوردلري، انزل ماحالينا يورويوب، نئچه کندي و اونونلا برابر عائله­لريني تالان ائديرلر. بو تالاندان، قوربانين عائله­سي ده، نصيبسيز قالمايير و پاييني آلير.

 عؤمرونون سون گونلرينه قدر، آشيقليق ايله مشغول اولان، آشيق قوربان موسيقي نهايت 1334-جو ايلده، بير سويوق قيش گونونده، جمال آوا کندينين قهوه خاناسيندا گاز ايله زهرلنيب و مسموم اولور و ايکي گوندن سونرا بو دونياني ترک ائده­رک، ابديته قووشور.

 اونو جمال آوا کندينين مزارليغيندا دفن ائديرلر. اوشاقلارينين دئديگينه گؤره، عؤمرونون ياشاديغي ايللرده، دائم غرور و عزت ايله ياشاميشدي و فلكين مختلف سيناقلاريندان باش اوجا چيخمشدير.

آشيق قوربان هم ده، بير مؤمن و اعتقادلي مسلمان­ ايدي. او محرم و صفر آيلارينا خاص حؤرمت بسله­ميشدي. قوربان، محرم و صفر آيلاريندا، سازينين پرده­لريني و سيملريني آچاراق، بو آيلاردان سونرا، بير داها سازينا پرده و سيم قوشورموش. بو دا اونون بو آيلاردا هوس ائديب  ساز چالما فکرينه دوشمه­سينين قارشيسيني آلماسي سببيندن ايدي.اونون سازی هله ده قالیر و اؤز نوه سینین ائوینده دیر.
دئييلنلره گؤره، اؤزونه مخصوص ابهتي وار ايميش و آشيقليقدا، آشيقليق شخصيتينه چاتميش ايدي.اورمونون آدليم آشيغي، آشيق فرهاد ايله ده، دوستلوق علاقه
­لري وار ايميش و اونون شاگردلرينه ده چوخ سؤزلر اؤيره­تميشدير. آشيق درويش کيمي، بؤيوک آشيقلاردا اوندان بير واختلار سؤز-صحبت اؤيره­نميش ايميشلر.

او گئتدي، آما اونون آدي و يادي بوگون ديللرده قاليب و ياشايير و خوش سؤزلر ايله آنيلير. هله ده شهريميزين قوجامان انسانلاري اونون سؤز-صحبتي و مردانه­ليگيندن دئييرلر.بو دونيادا انسانين اؤلوموندن سونرا، ياخشي آد قاليرسا، نه ياخشي. بئله انسانلارين ياشاييشلاري دا بيزه اؤرنک اولماليدير. بو دونيادا انساندان بير قورو آد قالار، او دا پيس اولسا نه­يه دگر. سؤز صرافي خسته قاسم دئميشکن:

خسته قاسم, کيمه قيلسين داديني؟

جاني چيخسين, اؤزو چکسين اودونو

ياخشي ايگيد يامان ائتمز آديني

يامان آددان چونکو اؤلوم ياخشيدي



_____________________

آشیغیمیزین نتیجه سی، مهندس سعید موثق خواه دان بیلگی لری اختیاریمیزا قویماغینا گؤره تشکر ائدیرم.

عزيز اوخوجولاريميز، آشيق قوربان حاقدا  هر تورلو بيلگينيز وارسا، بو يازيني گئنيشلنديرمکده بيزه یارديم ائدين، لطفاً.


___________________________________

دگرلي اوخوجولار، سايين محمود غلامي جنابلاري اورمونون كهريز كنديندن وبلاگيميزا باخيش يازاراق، آشيق قوربان حاقدا بو معلوماتي وئردي....

((بير گون آشيق قوربان سالماس شهرينده اولان باخچاجيق كندينه گئدير. بو كند آشيق اهلي دگيلميشلر و قورباني تمسخر ائديرلر. حتي بونو تويا آپاريب اونا پول وئرميرلر....

آشيق قورباندا او كنددن چيخاندا بير شعر قوشور. كي منيم بير بندي ذهنيمده قاليبدير. من بونو كنديميزين قوجالاريندان ائشيتميشديم.

وبا گلسين قوجالاري ايزله سين

گؤي اؤسكوره ك اوشاقلاري گؤزله سين

بير سئل گلسين كندينيزي دوزله سين

گؤرن دئسين هاياندادير باخچاجيق.))

----

سايين محمود غلامي يه اؤز تشكرومو بيلديريره م.


برچسب‌ها: آشیق, اورمو, جمال آوا, آشیق فرهاد, آشیق درویش, آشیق قوربان, احمد اسدی
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

آچیلیش سه شنبه دوم خرداد 1391 3:42 PM

بیر مراسم سيراسيندا، 30/2/91 تاریخینده اورمونون ایکی اوستاد آشیغینین هئیکللری ، بو شهرین میراث فرهنگی اداره سینین موزه سینه یئرلشدیریلدی. بو ایکی هئیکل مومدان دوزه لدیلمیش هئیکللردندیلر. آشیق یوسف اوحانئس و آشیق محمد حسین دهقانین هئیکلی ایندی اورمو موزه سینده، بو موزه یه گلنلرین اوزونه آچیقدیر و اورا گلنلر ائده بیلرلر بو ایکی اوستاد آشیغین هئیکللریندن بو موزه ده گؤروش ائده لر.

Urmunun iki ustad aşığının heykəllərinin açılışı bir mərasim sırasında bu şəhərin muzeyində quruldu.

Aşıq Dehqan və Aşıq Yusufun heykəlləri indi Urmu muzeyinə gələnlərin üzünə açıqdır və nümayiş edilir .

 Bu muzeyə gedənlər edə bilərlər bu iki ustad aşığın heykəllərindən görüş edələr.


برچسب‌ها: آشیق, آشیق دهقان, آشیق یوسف, اورمو, موزه
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

اشاره: کئچن گونلرده «نسلی از آفتاب» فئستیوالینین بیرینجی لری تانیناراق قورتولوش مراسمینده، اؤدوللرینی آلدیلار. بو فئستیوال ویاریشما مختلف بؤلوملرده قورولموشدور و مختلف اختصاصلاردا اولان صنعتکارلار، بو یاریشمایا قاتیلمیشدیلار. بو فئستیوالین آشیق موسیقی سینین اورمو مکتبی بؤلومونده ، آشیق نباتعلی علیزاده بیرینجی اولدو. بونا گؤره ده اونونلا بیر دانیشیق، آپارمیشیق. سیزی بو دانیشیغی اوخوماغا، دعوت ائدیریک.


برچسب‌ها: آشیق, آشیق نباتعلی, سالماس, اورمو, آشیق درویش, آشیق دهقان, آشیق اسلان, احمد اسدی
ادامه مطلب
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

اوستاد آشیق یوسف اوحانئس ایله مصاحبه/دانیشیق آپاران: احمد اسدی

گنج آشیقلارین سایین اوخوجولاری بو دفعه اورمو شهرینین آغ ساققال و قوجامان آشیغی، ها بئله اورمو آشیق مکتبی­نین اوستادلاریندان اولان آشیق یوسف اوحانئس ایله مصاحبه ائتمیشیک. آشیق یوسف ایللر بویودور، بو مکتبده چالیشیبدیر. او بیر مسیحی آشیق اولاراق، همیشه مولاسی علی­دن یاد ائدیب و هاوالارینین چوخوندادا پیغمبردن و علی­دن اوخویور. اونو تانیمایان اولماسا، آشیغین بیر مسلمان شخص  اولدوغونو دوشونر. تاریخ بویو اورمو آشیق مکتبینده مسیحی آشیقلار و شاعرلر اولوب، او جمله­­دن قول هارطون، خویلو وارطان، آشیق یعقوب و ... آدینی چکمک اولار. آما بونلارین سونونجو قالیقلاری و نشانه لریندن اوستاد آشیق یوسف اوحانئس دیر.آشیق، تورکجه و آسوریجه نی گؤزل دانیشارکن، کوردجه و فارسجانیدا بیلیر. او همده بیر ایل بغداد و ایکی  ایل کویتده یاشاماغینا گؤره عربجه ایله ده تانیش دیر و دانیشا بیلر. اورمو مسیحی لرینین اصلیتی تورکدور، آما قاجار دورونده آمریکالی و آوروپالی مسیونرلر و کشیشلرینین الی ایله دیللری چؤنوب.( دوکتور آیریملونون دئدیکلرینه اساسلاناراق). آشیغیمیزین آتاسینین آسوری دیلینین بیلمه مه سیده بونا بیر دلیل اولا بیلر. بو سببدنده مسیحی لر ایچینده ده آشیقلار اولوبلار.  اوستادیمیزین 85 یاشی اولماسینا باخمایاراق، هله­ده گؤزل اوخویور و هله­ده گنج اوره­گی بو مکتبین عشقینه دؤیونور. آللاهدان عزیز اوستادا جان ساغلیغی دیله­یرکن، سیزی دانیشیغیمیزی اوخوماغا دعوت ائدیریک.


برچسب‌ها: آشیق, آشیق یوسف, آشیق یعقوب, ایشو, اورمو, باراندیز, آشیق فرهاد, حضرت علی, مسیحی آشیق, احمد اسدی
ادامه مطلب
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

دورنالار شنبه نوزدهم فروردین 1391 1:42 AM

دورنالار

سیز اوچورسوز نه خوش گؤیلر اوزونده

اؤلکه لر آشیرسیز داییم دورنالار

گؤی اوزونده بیر آن دایانین دورون

دردیمی سیزلره دئییم دورنالار

***

گونشیم باتیبدی گون قارالیبدی

سیز گؤرن چؤللری دوم قار آلیبدی

خزان وورموش باغچا تک سارالیبدی

ایلیم، گونوم، هفته­م، آییم دورنالار!

***

هارای چکدیم بو دونیانین الیندن

آیری دوشدوم اؤز ائلیمین دیلیندن

سیز سؤیله یین او آللاها قولوندان

گؤیلره یوکسه لیر واییم دورنالار

***

بو دونیایا نامرد فلک غم اکیب

احمدین آشینا غملری تؤکوب

بو دونیادان اذن وئرسز  ال چکیب

درویشلر دریسین گئییم دورنالار

احمد اسدی

بو شعریم آغ ساققال و اوستاد آشیغیمیز، حمید عباسزاده طرفیندن مجلسلرینده اجرا اولونور.


برچسب‌ها: دورنالار, آشیق, شعر, قوشما
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

آشیق میکاییل سلیمانی ایله مصاحبه/ دانیشیق آپاران: احمد اسدی

عزیز اوخوجولاریمیز،  بو یازینی یازماغا گؤره یولا دوشوب، 9/1/1391 تاریخینده قوشاچایین گؤل کندینه گئدیب ، قوجامان و آغ ساققال آشیغیمیز اوستاد میکاییل سلیمانی ایله گؤروشموشوک. گؤل کندی قوشاچایین گونئیینده یئرلشیر و بو شهردن 15 کیلومتر آرالی­دیر. ائشیتمیشدیک اوستادیمیز بیر آز خسته احوالدیر، بونا گؤره اونونلا گؤروشمگی اؤزوموزه بورج بیله­رک، گؤروشونه گئتدیک. گؤل کندینه یئتدیگیمیزده ، آشیغی شهره دوکتورا آپارمیشدیلار، بونا گؤره آشیغین اوغلونا زنگ آچیب و آشیغین حالیندان نگران اولدوغوموزا گؤره، اوندان آشیغی سوردوق. حالینین یاخشی اولدوغونو ائشیتدیگیمیزده سئوینه­رک، کندده اونون یولونو گؤزله­دیک. نهایت آشیق میکاییل گلیب، چاتدی. اوستادیمیزلا، گؤروشدوگوموزدن سونرا اونونلا صمیمی بیر دانیشیق آپاردیق. اوستادیمیزین تزه دوکتوردن گلمه­سینه باخمایاراق، بیزی ایستی و سئوگی دولو قوجاقلا قارشیلاماسی بیزه بیر قوناق پرورلیک درسی اولدو. اوستادیمیزا جان ساغلیغی آرزیلایاراق، سیزی دانیشیغیمیزی اوخومایا دعوت ائدیرم.


برچسب‌ها: آشیق, آشیق میکاییل, آشیق حسن قاشیقچی, آشیق فرهاد, هئشتری, گؤل, قوشاچای, احمد اسدی
ادامه مطلب
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

اورمولو شاعر، سایین بهزادنیا جنابلاری ایله مصاحبه/ دانیشیق آپاران: احمد اسدی

اشاره:

اورمو شهرینین، آغ ساققال شاعری سایین بهزادنیا جنابلاری ایللر بویودور، آشیقلار ایله گئت-گلی اولوب. بهزادنیا جنابلاری 50 ایلدن چوخدور، آشیق محیطینده و آشیقلار ایچینده یاشاییبدیر و ائله بو عامله گؤره آشیقلارین سؤز دریاسینا اودا وصلدیر. شاعر بهزادنیا اورمو آشیقلاری ایچینده سئویلن بیر شخصدیر و اورمو ادبیات سئورلریده اونو بیر باش آشاغی و آلچاق کؤنوللو انسان کیمی تانییرلار و اونو تانیان هر کیمسه، اونون اؤزونه مخصوص اولان متانتینه و خوش رفتارینا گؤره، مطلق سئومه لی اولورلار. بیزده گئدیب بو آغ ساققال شاعریمیزله گؤروشموشوک و گؤروشوموزون سیراسیندا بیر مصاحبه ائتمیشیک. سیزی بو مصاحبه نی اوخوماغا دعوت ائدیریک.


برچسب‌ها: بهزادنیا, آشیق, شاعر, شعر, آشیق درویش, آشیق فرهاد, احمد اسدی
ادامه مطلب
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

اورمودا مشهدی بایرام قهوه خاناسی( شوشه ده کی آدی آشیقلار و شاعرلر قهوه سی)

 آشیق دهقان کوراوغلو داستانین تعریف ائدرکن



شكيللري گؤرمك اوچون ادامه مطلب بؤلومونه گئدين........
برچسب‌ها: اورمو, آشیق دهقان, مشهدی بایرام قهوه سی, کوراوغلو, آشیق
ادامه مطلب
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

آشیق حیدر نیرومندی ایله مصاحبه/ دانیشیق آپاران: احمد اسدی

گنج آشیقلارین عزیز اوخوجولاری و سئویملی یولداشلاری بو دفعه گئدیب، آشیق حیدر ایله گؤروشوب و مصاحبه ائتمیشیک. آشیق حیدر، اورمو آشیقلاری سیراسیندا پیشکسوت و آغ ساققال آشیق کیمی تانینیر. اونون آشیق سازی ایله تانیش اولماسی 1345-جی ایله گئدیر چاتیر و او ایللردن بری بو صنعت ایله مشغولدور. سیزی دانیشیغیمیزی اوخوماغا دعوت ائدیریک. بگنمیش اولاسینیز، انشاءالله.

اوستاد اؤزونوز عزیز اوخوجولاریمیزا تانیتدیرین لطفاً؟

من آشیق حیدر نیرومندی 1327-جی ایلده اورمونون آرناسا کندینده دونیایا گلمیشم.  آتا-بابادان اکینچی اولموشوق، ائله ایندی ده باغیم وار و آشیقلیقلا برابر اکینچی­لیکله­ده مشغولام.

اوستاد نئج اولدو آشیقلیغا علاقه تاپدینیز و آشیق اولدونوز؟

بیز اولدن اکینچی ایدیک. قدیملر یئرلریمیزده کل ایله اؤکوز ایله جوت قوشاردیق. منیم اول اوخوماغیم او زاماندان باشلانیب. او زامان بیز جوت قوشاندا  او کل لرین دالیجا یئل یئل اوخویاردیق. اؤزو بیر آیری عالم ایدی. سونرادا 10-12 یاشیم وار ایدی، من بیرگون زنجیر دروازاسیندان کئچیردیم، گؤردوم قهوه دن بیر کیشی ائشیگه چیخدی. آیری بیریسی اوندا سوروشدو؛ کیم اوخویور؟ اودا جواب وئردی: آشیق فرهاد. منده گئدیب قهوه خانانین پنجره سیندن بویلانیب باخدیم، گؤردوم بیر کیشی ساز چیگنینده اوخویور. ائله او صحنه منیم ذهنیمده قالمیشدی، تا سونرالار تقریباً منیم 18 یاشیم اولدو. گلدیم آشیق محمد قولونجولونون یانینا و اوندان سونرا یوز تومنه بیر ساز آلدیم و ساز اؤیرنمگه باشلادیم. سونرالار آشیق ممد مرندلی نین یانینا گئتدیم، سونرالار آشیق درویشین مجلسینه گئدردیم و آخیردادا  آشیق دهقانین مجلسلرینه گئتدیم و 20 ایلده اونون یانینا گئدیب و اونا خدمت ائتدیم.

اوستاد قدیملردن تعریفله یین، اوندا آشیقلار نئجه یدیلر؟

آه.

قدیملر، بئله دگیلدی کی. آشیغین احترامی وار ایدی. آشیق هر کنده گئدنده، اونون یولونو گؤزلردیلر. کنده یئتنده آیاغی آلتدا قوربان کسردیلر. هر نه ایسته سه یدی او آن حاضرلاردیلار. تویلار آشیقسیز اولمازدی. سحر تئزدن توی ائوینده ، یوخودان دورمامیش گلردیلر بیزدن واخت آلاردیلار آیری تویا، بیر قدرده پول بیع اوچون وئرردیلر. قهوه لرده ملت سئل کیمی گلردی و آشیقلارا قولاق وئرردیلر. آما تأسفلر جوی بیرجور سالدیلار، کی قهوه خانایا گئدنی چوخ آدام پیس گؤز ایله باخدی و گئتدیکجه آشیقلارا علاقه آزالدی.

اوستاد  ائشیتمیشک سیز قدیملر رادیودا چیخیش ائدردیز؟ هانسی ایللرده ایدی بو چیخیشلار؟

من تقریباً 1353-جو ایلدن رادیویا گئتدیم و اورمو رادیوسوندا چیخیشلاریم اولدو.1353-جو ایلدن انقلابا کیمی رادیودا اوخویوردوم. آما انقلابدان سونرا بیر نئچه ایل آشیقلاری رادیویا قویمادیلار. آما تقریباً 1362-جی ایلده منی رادیویا دعوت ائتدیلر و دئدیلر ملت افسرده اولور و بیز ایسته­ییریک یئنی­دن آشیقلاری رادیویا گتیرک آما تهران ایسته­ینی اوخویون. منده شهریمیزین دگرلی شاعری بیت الله جعفری نین شعرلرینی کی انقلابا یازیلمیشدی. بسته­له­دیم و ساز ایله ایفا ائتدیم و اونو اورمو رادیوسوندان تهرانا گؤندردیلر. تهران باخیب، بگنمیشدی و دئمیشدی اگر آشیقلار بئله اوخویاجاقلار، ایرادی یوخدور، گلسینلر یئنه ده اوخوسونلار. و ائله او ایللردن آشیقلار بیر داها رادیودا چیخیش ائتدیلر و منده بیرینجی آشیق اولدوم کی اورمو رادیوسوندان چیخیش ائتدیم. بو ایشیمیز آشیقلاری رادیویا یئنی دن گتیردی.

بایاق دئدیز منیم سازیمی سیندیرمیشدیلار، آما سونرا خاطرلاتدینیز دادگستریده قاضینین عملی سیزه دایاق اولاراق، سیزی اوره ­کلندیریدی ، آچیقلایا بیلرسینیز؟ ایندی وضعیت نئجه دی؟

(بورادا آشیغین گؤزلری دولدو. )بیر گون قهوه ده اوخوردوم، گلیب منی توتدولار، آپاردیلار ، دئدیلر سازینی سیندیر ، منده سیندیرمادیم. سونرا بیزی دادگاها یوللادیلار. آما قاضینی ساغ اولسون، اونلاری محکوم ائله­دی و او زامانین پولو هر سازا 50مین تومن جریمه تأیین ائتدی. آما هله ده وار هله دی او پولو آلمامیشام. سونرا منه بیر کاغاذ وئردی کی هئچ کسین حاققی یوخدور، آشیق حیدره بیر سؤز دئیه منده همیشه او کاغاذی جیبیمده ساخلاییردیم، تا هر یولدان کئچن منه توخونماسین. آما شکرلر ایندی آشیقلارا دگر وئریلیر. حوزه هنری تبلیغات اسلامی  طرفیندن بیر کانون آچیلیب و آشیقلار اورا گئدیب و چیخیش ائدیرلر. ارشاد طرفیندنده آشیقلار بیمه اولور و 60 یاشدان یوخاری اولانلارادا حقوق وئریلیر. بورادان حوزه هنرینی اداره ائدن شخصلره تشکرومو بیلدیریرم. ایندی وضعیت چوخ دگیشیلیب.

حوزه هنری آذربایجان غربی

 مصاحبه دن قیراق

((آشیق حیدر ایله، مصاحبه ائدرکن، اوستادیمیزین گؤزلری دولدو و دئدی من نه جور ائده بیلردیم، اؤز سازیمی سیندیرام، منه دئدی سن بیر لحظه اؤزونو منیم یئریمه قوی، گؤر نه حالا قالارسان.  من نئجه سازدان آیریلاردیم آخی. اوستادیمیزین او وضعیتی منی کدرلندیردی و اؤزوم بیلمه یه-بیلمه­یه منیمده گؤزلریم دولدو. ائله او آن بو سؤزلر اوره­گیمه گلدی و بو شعری آشیق حیدره تقدیم ائیله دیم.

حق سؤزودور، آشیق سؤزو

سؤزسوز نئجه یاشاییم من

بو ساز منیم نازیم گولوم

نازسیز نئجه یاشاییم

***

آشیق بو ائلین گؤزودور

تونقالین آلوو کؤزودور

بو ساز ارنلر ایزی­دیر

ایزسیز نئجه یاشاییم من

***

من بیر آشیق سازا بندم

ساز قوینوندا سؤزه بندم

اؤز ائلیمده یازا بندم

یازسیز نئجه یاشاییم من

***

قورقوت یولو دگیل عبث

سازا لایق دگیل قفس

منی سازدان آییران کس

سازسیز نئجه یاشاییم من))

 

سیزین هانسی شهرلرده و یا اؤلکه لرده چیخیشینیز اولوب؟

من دئیه بیلرم، اورمیه، خوی، قوشاچایدا و ها بئله بو شهرلرین کندلرینین چوخوندا توی مراسم لرینده چیخیشیم اولوب. اوندان علاوه تبریز، مراغا، تهران و بیر چوخ شهرده­ده توی مراسملری اوچون دعوت ائدیبلر. من مختلف آشیق فستیواللاریندا اشتراک ائتمیشم. ایرانداندا علاوه بیر دفعه ناخچیوانا دعوت ائدیبلر و اورادا گئدیب ساز چالمیشام، حتی اورانین رادیوسوندادا اوخوموشام. 1369-جی ایلده ده منی تورکیه­یه دعوت ائتمیشدیلر. اورا گئدیب بیر نئچه شهرینده چیخیشلاریم اولدو. تورکیه ده بیزه چوخ احترام قویوردولار. هر یئری دولاندیریردیلار. هر یئره و شهره گئدیردیک، او شهرین و یا ولایتین شهرداری و والی­سی ایله گؤروشوردوک. اورادان بیزه بیر قدر پول وئرمیشدیلر. ایرانا دؤنندن سونرادا دولت هر آشیغا بیر دنه رنگی تلویزیون وئردی.

ائشیتمیشیک سیز تورکیه ده اولاندا اورانین مشهور و آدلیم آشیغی آشیق ریحانی نین سازینی الیندن آلیب سینیز؟ دوغرودورمو؟

دوغرودور. اورادایدیق. آشیق ریحانی گلدی. دئدی، بیزده رسم بودور، ایکی آشیق بیر-بیره چاتاندا گرک باغلاشالار گرک. بیزده اورمودان 4 آشیق گئتمیشدیک. اول بو سؤزو جدی توتمادیق. ریحانی یئنه سؤزونو تکرار ائتدی. اورمولو آشیق یوسف دئدی: ریحانی قوی اوتوراق. دا بسدی. بونلار قوناقدیلار. ریحانی ائله نئچه سری سؤزونو تکرار ائله دی. منده دا دایانا بیلمه دیم. سازی گؤتوروب اورتایا گیردیم و باشلادیم اوخوماغا. ریحانی ایله 14 قاطار برابر اوخودوق، آما 15-جی قاطاردا ریحانی دایاندی. اوست-باشی جومجولاق سو اولموشدو. منده دئدیم، ایندی سازی وئر منه. سازینی الیندن آلدیم. یاریم ساعات کئچندن سونرا، ایرانین اوراداکی رایزن فرهنگیسی گلیب و مندن خواهش ائتدی سازی وئرک اؤزونه، منده قبول ائیله دیم.

آشیق داستانلارینا گؤره نه لر دئیه بیلرسینیز؟ نئچه آشیق داستانی بیلیرسینیز؟

من 40 آشیق داستانی بیلیرم. موضوعلاریدا بودورکی، بو داستانلار هامیسی عبرت نامه دی، نصیحت. حقیقت، شریعت، معرفت، طریقتدیلر. بو داستانلار اویئرده قورتولورکی، مرد نه جور اولدور، نامرد نه جور اولدو. آللاهی تانیان نه جور، آللاهی تانیمایان نه جور اولدو. یاخشی لیق ائدن نه جور ، یاخشی لیق ائتمه ین نه جور اولدو. بو داستانلار یاخشینی- پیسی، قضا-قدری، دونیانین اندر-دؤندرین نشان وئریر و انسانلاری دوغرو یولا و آللاها طرف چکیرلر.

هانسی هاوالاری لاپ چوخ خوشلارسینیز؟ یا بئله دئسه­ک هانسی لاری داها آرتیق مجلسلرده اوخویارسینیز؟

سماعی، محترمی،حربی،حلبی، دوبیتی، شکریازی، گؤزللمه، هجران، جمشیدی کیمی هاوالاری داها آرتیق اوخویارام. آما هاوالارین هامیسیندان خوشوم گلر.

اوستاد آشیق هاوالاریننین نئچه سینین آدلارینی چکدینیز، منجه سیز اوجا هاوالاری داها خوشلاییرسینیز؟ ائله دگیل می؟

اوجوردور. من اوجا هاوالاری داها چوخ خوشلارام. او هاوالارکی، اوج­دا اوخونور من داها چوخ بگنرم.

قدیم آشیق لاردان هانسی لاری یاد ائده بیلرسینیز؟

آشیق گولاب وار ایدی. آشیق علی آغداشلی، آشیق علی قولو، آشیق حسن قاشیقچی، آشیق عزیز بونلار یادیما گلیر. بونلار انقلابدان اؤنجه وفات ائدیبلر.

آشیق عزیزدن آد آپاردینیز، اونا گؤره نه دئیه بیلرسینیز؟

آشیق عزیز سامیرتیلی ایدی. او چوخ ادبلی بیر آدام ایدی. چوخ گؤزل ساز چالاردی. گؤزلده داستان دئیه ردی. نئچه سری مجلسلرینده اوتورموشدوم.30 داستان بیلردی. آشیق عزیز بیر آز فرقلی اوخویاردی، یعنی سبکی فرق ائدردی.

سیزین اؤز شعرلرینیز وارمی؟

من شاعر دگیلم و هاوالاریمدا شاعرلرین شعرلریندن استفاده ائدرم.  آما نئچه سری موقعیت ائله گلیب، شعر دئمگه مجبور اولموشام، بیر دفعه مشهده گئتمیشدیم. منیم یانیمدا بیر نفرین گؤزلری آچیلدی ، بودا منه چوخ تأثیر قویدو و ائله او آن بو سؤزلر اوره­گیمه گلدی.

ائشیدیب گؤرمه­ین ، تعریفین ائدیم

گلدیم خدمتینه امام رضانین

ائله بیلکی یاتمیش ایدیم اویاندیم.

دولاندیم باشینا او خراسانین

***

قیزیل ایوانلاری گون کیمی یانیر

او قاپیا گئدن حقی­نی تانیر

خداملاری ال-ال اوسته دولانیر

تعریفین دئییرم امام رضانین

***

زواری تؤکولوب هر یئردن گلیر

قویون-قوزو کیمی دوره­ده ملیر

هرنه عهد ائیله سن تئز قبول اولور

تعریفین دئییرم غریب آغانین

***

آشیق حیدر قییماز دئسین غریبدیر

او بیر شاهدیر، خراسانه گلیبدیر

معجزاتین مقامیندا گؤروبدور

جلالین دئییرم امام رضانین

 

آیری بیر شعریمیده  سیزه اوخویورام:

وطن سینه سی اوستونده

برقرارسان آذربایجان

جوانلارین بویو بسته

افتخارسان آذربایجان

 

داغلارین قورخماز دوماندان

چشمه لر آخیر هر یاندان

بولبوللر چیخماز  گولشاندان

گولعذارسان آذربایجان

 

صفالی دیر، بو داغلارین

میوه لی باغچا باغلارین

شاماما بسلر تاغلارین

گؤهر بارسان آذربایجان

 

دوستون گؤروب سلام ائیلر

دئسن اوخو او آن سؤیلر

تعریف دئییر آشیق حیدر

نه گؤزلسن آذربایجان

 

مژده اولسون سنه بولبول

یئنه ده نوبهار اولدو

آچیلیبدیر، سوسن سونبول

صحرالار لاله زار اولدو

 

قویونلار آرخاجدا قالار

بالاسین دؤشونه آلار

چوپان شوق ایله نی چالار

نه گؤزل خوش گذار اولدو

 

کؤرپه قوزو دؤرد نال وورار

قاچار آناسینی یورار

بیر دم گئدر بیر دم دورار

گؤر نه گؤزل باهار اولدو

 

آشیق حیدر ساز الینده

باهار نغمه سی دیلینده

بو آذربایجان ائلینده

باغچالار دولو نار اولدو

 

اوستاد دئدینیز یئر-یئر(یئل-یئل) اوخویاردینیز، اونلارین سؤزلریندن بیر نئچه­سینی سؤیله­یین لطفاً؟

(بورادا اوستاد ائله قدیملره سایاق، باشلاییر، آهنگ ایله اوخوماغا.)

آ بالام بوز باغلادی

(آ کللر)یانی یارپیز باغلادی

منی بیر گلین ووردو

یارامی قیز باغلادی

آ یئر یئر آ یئریئر آ یئر یئر

 

عزیزیم گئجه دن گئدر

کل بالام گئجه دن گئدر

گئجه اوزون همدمیم یوخ

زهله­م گئجه دن گئدر

آ دئی دئی آ دئی دئی آ دئی دئی

آ کل بالام دئی دئی دئی دئی آ دئی دئی

 

ائله دئییر قیز قالادی

(آ کللر) بو گؤرن قیز قالادی

قبریمی بیر گلین قازدی

تورپاغینی قیز قالادی

آ دئی دئی آ دئی دئی آ دئی دئی

 

عزیزینم سالماسا

(کللر )خویدان گئدر سالماسا

بنده بنده­یه نئیلر

خودام گؤزدن سالماسا

آ دئی دئی آ دئی دئی آ دئی دئی

ائله بو سؤزلری بیز اوخویاردیق، کللر بئله گؤزل- گؤزل خومارلانا-خومارلانا یئری بو باشدان او باشا شوخوملاردیلار. عجب منظره ایدی! سحر گون چیخاندان گون باتانا کیمی بونلار چکردیلر. بو سؤزلر ایله یورولماق بیلمزدیلر.

اوستاد آشیق هاوالاریندا هانسی شاعرلرین شعرلرینی چوخ اوخویارسینیز؟ چوخ قدیم شاعرلردن شعر اوخویارسینیز یا بو تزه و یئنی شاعرلردن؟

من خسته قاسمین شعرلرینی چوخ خوشلایارام. دوللو مصطفی، بالوولو مسکین، قول هارطون، دده کاتب، رحمتلیک پور آذر و رحمتلیک اوشناوالی قنبرینده شعرلرین اوخویارام.

اوشناوالی قنبرین شعرلرینده نئچه سینی اوخویون لطفاً؟

قادر آللاه هئچ بیلمیرم ندندیر

یوخسولون داواری آرتار یوز اولماز

چوخلار اؤزون کوراوغلویا بنزه دیر

 هر کیشی نین حول-قولو دوز اولماز

***

ایستیرسن یاتاسان چاغیر سبحانی

یئتیشر دادینا کرمین کانی

مجلسه گئدنده یئرینی تانی

بگ ایله اوتورسان دیز به دیز اولماز

***

بیر واخت اولار ایللر بویو اویارسان

بیر واخت اولور چاغیرارلار دورارسان

آدام واردی دانیشاندا دویارسان

آدام واردی خمیرینده دوز اولماز

***

او نه دی بینادان اویوقدور- اویوقدور

یومورتا قدیم­دی دئ گؤروم تویوق

نه چشمه دی هم ایستی­دی هم سویوق

هانسی چشمه گیله لنر بوز اولماز

***

چوخلار گلیب بو دونیادان کؤچرلر

چوخلار اکیب، چوخلار گلیب بیچرلر

چوخلار دالیسیجا قیلیج چکرلر

هئچ کس فلک ایله اوز به اوز اولماز

 

بیر دیوانیسینده اوخویورام

اول ابتدا بو جهانی یارادان پروردگار

انسان اوچون پرده چکیب آرادان پروردگار

کیمینین باشیندان تؤکوب هئچ بیلمه ییر غم نه دیر

کیمینین قلمین ووروب قارادان پروردگار

***

هانی سنلن گلنلر بیر-بیر اوچور قوش کیمی

کئچن گونه بیر فکر ائیله یاده گتیر دیش کیمی

چوخ شاهلاری تختدن سالیب گزدیریب درویش کیمی

چوخ درویشی شاه ائیله ییب تزه دن پروردگار

***

هامینی سن یارادیبسان ای خالق لم یزل

کیمی گئیه ر آل قوماشی کیمی سی عریان گزر

لطف ائیله ای کرم کانی اؤزون ائیله بیر نظر

یوخسولا بیر دؤن بیچیبسن هارادان پروردگار

***

بیر گون اولار گؤررسن کی اسرافیل بیر صور چالیب

اوندا اویان فقیر قنبر، گؤر دونیادا کیم قالیب

خوش او شخصین حالینا کی حسینی یاده سالیب

یاتانلاری تزه دندن اویادان پروردگار

اوشناوالی قنبرین سؤزلرینین چوخونو من بیلیرم و نه قدر ایسته سه نیز سینه دن ائده بیلرم سیزه دئیه م.

انشاءالله بیر آیری واخت قویاریق اونون شعرلرینه.

انشاءالله.

اوستاد سون سؤز اولاراق نه دئیه بیلرسینیز؟

سون سؤزده بونو دئیه بیلرم, بیزیم بو ائلیمیزدن انتظاریمیز چوخدور. گرک بو صنعتی قویمالار یادلاردان چیخا و سیلینه. بیز بو ائللرین آشیغییق. بیز ائلینیک، ائلده بیزیمدیر. انشاءالله او گون گله آشیقلار کئچمیش احتراملارینی بیر داها اله گتیره لر. آشیقلارا قولاق وئرنلر، هئچ واخت اگری یوللارا چکیلمزلر. ایندی باخین بیر بئله خلاف و نامردچیلیک چیخیب. اگر قدیم کیلر کیمی، آشیقلارین سؤزلرینه و داستانلارینا قولاق وئرسه لر، بو ایشلرین بیر قسمی اولماز. آما ایندی غربدن گلمیش موسیقیه قولاق آسیرلار و اونلاریندا سونلاری بللی دیر. بو موسیقیلر بیزیم وارلیغیمیزی هدف توتوبلار.

واختینیزی بیزیم اختیاریمیزا قویدوغونوزا گؤره تشکر ائدیرم. ساغ اولون.

سیزده ساغ اولون.

 


برچسب‌ها: آشیق, آشیق حیدر, رادیو, آشیق فرهاد, آشیق دهقان
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

آشیق جنون((دکتر اکبر بزرگ­امین)) سه شنبه چهارم بهمن 1390 10:31 PM

آشیق جنون((دکتر اکبر بزرگ­امین))

Aşıq Cünun adı ilə tanınan Dr.Əkbər BOZORGƏMİN 1966-ci ildə Urmiyanın Əsgərxan məhəlləsində dünyaya göz açdı. Altı – yeddi yaşlarından Azərbaycan mahnılarını öyrənməyə başladı. 1981-ci ildən saz həvəskarı olub və onu öyrənmək qərarına gəldi. 1995-ci ildə Tehran universitetinin tıb və həkimlik fakultəsindən məzun oldu. 1997-ci ildə Səfi-əddin Urməvi adlı musiqi qrupunu yaradıb və o zamandan bəri sazı ilə dəfələrcə müxtəlif mərasimlərdə və festivallarda çıxış edib........

آشیق جنون آدی ایله تانینان دکتر اکبر بزرگ امین 1344-جو ایلده ادبیات سئور بیر عائله­ده ، اورمو شهرینین عسگرخان محله­سینده دونیایا گؤز آچدی. آلتی یئددی یاشلاریندان آذربایجان ماهنیلارینی اؤیرنمگه باشلادی. اکبر بزرگ امین 1359-جو ایلدن آشیق صنعتی ایله تانیش اولاراق، ساز چالماغی عائیله­وی شکیلده اؤیرندی. ائله بو ایللردن­ده شعر دئمگه باشلامیشدی. آشیق جنون 1373-جو ایلده تهران اونیورسیته­سینین طب فاکولته­سیندن(دانشکده پزشکی تهراندان) دوقتوراسینی آلدی. اؤیرنجی اولان ایللرده، ((ساوالان))، ((ملک خاتون))، ((دلاوران کوچه دلگشا)) و ((آی پارا)) فیلملرینده، سازی و سسی ایله اؤز گؤستریب و اونلارین متن موسیقی لرینده مشهور موسیقی­چی اوستاد فرهاد فخرالدینی ایله ایش بیرلیگی ائدیبدیر.

آشیق جنونون آتاسی اوستاد عباس بزرگ امین(1377-1315) اورمو شهرینین ضیالی­لاریندان ایدی. او ایللر بویو اورمو شهرینین دبیرستانلاریندا ادبیات و عربی معلمی وظیفه­سینده چالیشدی. عباس بزرگ امین گوجلو شاعر و ضیالی ادیب ایدی. وطنینه و ائلینه عشق بسله­میشدی. شعرلرینده، آذربایجان فولکلورو و حماسه لری اؤزل یئر توتوردو.داغ عنصرو شعرلرینده اؤزونه مخصوص یئر آییرمیشدی. ایکی کتاب حاضرلاییب و چاپا بوراخمیشدی: 1- آشیق علعسگرین شعرلری 2- بوستان سعدی­نین تورکجه ترجمه سی.

رحمتلیک عباس بزرگ امین

 ایللر بویو اوره­گی آذربایجان عشقینه دؤیونن عباس بزرگ امین، 1375-جی ایلده تقاعده(بازنشسته اولدو) چاتدی. و آز سونرا سرطان خسته­لیگینه مبتلا اولدو. نهایت 1377-جی ایلین خرداد آییندا دونیاسینی دگیشدی. عباس بزرگ امین سون شعرینی 1377-جی ایلین فروردین آییندا اوغلو آشیق جنونا یازمیشدی. شعری بئله دیر:

عؤمرومو گونومو سازا باغلادیم

  اوغول هر مجلسده چال منی سازدا

کؤنلومون تئللرین یازا باغلادیم

  گل قیشین قهریندن آل منی سازدا

 

باهارین عاشیقین قارا تاپشیرما

  آزادلیق عاشیقین دارا تاپشیرما

قیزیل گول عاشیقین خارا تاپشیرما

 هر مجلسده یادا سال منی سازدا

     

قوجامان اوزانام یازا عاشیغام  

 ائلیمین شؤهرتی سازا عاشیغام

بیر کاتب دردیمی یازا عاشیغام  

 جوشدور ورآغ یاشیل آل منی سازدا

اونوتما هر زامان چال منی سازدا

 

اکبر بزرگ امین ایسه آتاسینا شعر ایله جواب وئرمیشدی:

سازیمی آلارام سینه­م اوستونه

  یانیق کرمی ده چالارام سنی

گئرچکده چاتماسا الیم دستینه  

 دویغولار قوینوندا بولارام سنی


کاتب تک دردینین یازانی اوللام

  حسرتین محنتین پوزانی اوللام

ائلیمین شؤهرت لی اوزانی اوللام

  نغمه­ده ن نغمه یه سالارام سنی

 

آغیر هیجرانیندان قلبیمدی شان شان

 چالارام سازیمی بیر آن دورمادان

"جنونام " ای آتا هر یئرده هر آن

  ائللرین یادینا سالارام سنی

اونوتمام سازیمدا چالارام سنی

 

عباس بزرگ امینین اوشاقلاری هنرسئور انسلانلار اولوب ، درس و سواد باخیمینداندا یوخاری مرتبه لره چاتیبلار. بؤیوک قارداشلاری اصغر داروسازی رشته­سینده دوقتوراسی وار و آلماندا چالیشیر . کیچیک قارداشی ایسه جواد، دامپزشکی دوقتوراسی وار و اورمو شهرینده دامپزشکی داواخانا آچیبدیر. اکبر بزرگ امین ایسه اورمو شهرینده مطبی وار و طبابت ایله مشغولدور. آشیق جنونون عمیسی سایین جعفربزرگ امین جنابلاریدا ادبیات اهلی دیلر. شاعر و انتقادچی کیمی تانینان جعفر بزرگ امین ایندی لیکده تبریز شهرینده ساکندیر. بزرگ امین قارداشلاری آشیقدیلار

آشیق جنون اورمو شهرینده 1375-جی ایلدن بری ((صفی الدین اورموی)) آدینا موسیقی گروهونو یارادیب و دفعه لرله کنسرتلرده ، تلویزوندا و ها بئله تورکیه­ده چیخیشلاری اولوب.  . آشیق جنونون یازا عاشیغام آدلی شعر کتابی ۱۳۷۹-جو ایلده ایشیق اوزو گؤروبدور.

شعرلری:

ییخمالی ییق بیز

هر آن بوسقودادیر، غصه­یله کدر

سئوینجله قارشینا چیخمالی­ییق بیز

تئللی ساز سینه ده، شیرین سؤز دیلده

غمین سارایینی ییخمالی­ییق بیز

 

آیریلیق کولونو قوروتماق اوچون

وصالدان بیر دونیا یاراتماق اوچون

یاد کؤکون باخچادان قوپارتماق اوچون

یاخشی دوست الینی سیخمالی­ییق بیز

 

((جنون)) نغمه دئییر بیزیم ائللره

اودورکی دوشوبدور آدی دیللره

کؤنولده مین آرزی چیخیب یوللارا

دایانماز بولاق تک، آخمالی­ییق بیز

 

دئمک اولماز

عشق اودو اولماسا شعرین دالیندا

اونا شعر نه دئمک، سؤز دئمک اولماز!

بیر اوجاق یانماسا، قیزیندیرماسا

اوندا اولان کولدور، کؤز دئمک اولماز

 

اوجوز ساتیلیرسا، نورلو حقیقت

بیر پولا دگمیرسه، دوزلوک صداقت

اورداکی یالانا وئریلسه قیمت

حقیقت دانیشیب، دوز دئمک اولماز

 

خزان حؤکم ائیله سه، یاز مجلسینده

دردبیلن اولورسا آز، مجلسینده

آنلاماز اگلشسه، ساز مجلسینده

((جنونا)) صبر ائله، دؤز دئمک اولماز

 

قارداشی آشیق دومانین کسیلمیش بارماغینی درمان ائدن حکیمه یازیبدیر:

((تئللی سازی کیم چالاجاق!))

حکیم دوستوم سنه قوربان

تئللی سازی کیم چالاجاق!

بارماقلارا باغیشلا جان

تئللی سازی کیم چالاجاق!

 

ائلین گؤزو باخیر سنه

بارماقلارا جان وئر یئنه

یالواریرام، دؤنه-دؤنه

تئللی سازی کیم چالاجاق!

 

ساز آغلاییر سیزین-سیزین

سس اوخشاییر حزین-حزین

بوغماگینان ائل نفسین

تئللی سازی کیم چالاجاق!

 

یاسا باتیب ساز عالمی

دایانماییر گؤزون نمی

اود توت، آلیش، یان ((کرمی))

تئللی سازی کیم چالاجاق!

 

گرایلی لار قارا باغلار

بایاتی لار کؤنول داغلار

پرده، بارماغی سوراغلار

تئللی سازی کیم چالاجاق!

 

ایندی حکیم یئتیش دادا

((جنون)) یاندی بئله اودا

قیزیل بارماق گئتدی بادا

تئللی سازی کیم چالاجاق!

 

 


برچسب‌ها: آشیق, آشیق جنون, دکتر اکبر بزرگ امین, اورمو
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

جیغالی تجنیس- سریندی چهارشنبه بیست و هشتم دی 1390 6:59 PM

آشیق شعری­ نمونه­لریندن بیری ده جیغالی تجنیس­دیر. کئچمیش آشیقلاریمیز، بو شعر نمونه­سینده چوخ گوجلو اثرلر یارادیبلار. آما تأسفلر اولسون ایندی­لیکده شاعرلریمیز و آشیقلاریمیز کئچمیشلره تای داها بو شعر نؤعو ایله اوغراشمیرلار و گئتدیکجه یاددان چیخماقدادیر. بو شعر نؤعو یاددان چیخماسین دئیه من نئچه جیغالی تجنیس شعری یازمیشام. بیرینی سیز عزیز دوستلاریما سونورام اومودوم وار خوشونوزا گله. انتقاد و یا بیر سورونوز اولورسا سئوینرم خاطرلاداسینیز. رسم بودور جیغالی تجنیسده گلن قافیه­لری آچیقلارلار. آما من هله لیک آچیقلاماییرام. سوندا بونو دئمه لی یم جیغالی تجنیس آدی ایله، آشیق هاواسیدا موجوددور.

سریندی

مجنون اولوب داغی-داشی گزه نین

بیلمه لی دی، درد و بلا سریندی

آشیق دئیه ر سریندی

داغلار سویو سریندی

داردا قالان چاره سیز

مولاسینا سریندی

گولون عؤمرو باخمایین کی چوخ آزدیر

گولستاندا ناز و عشوه سریندی

*************

دوعا اوچون قنوت ائدیب بوداقلار

دردیم دئدیم، باخ گؤر نئجه بوداغلار

آشیق دئیه ر بوداغلار

بو یارالار بو داغلار

مجنون تکین چؤلده یم

مسکنیم دیر بوداغلار

آهیم اوددور، اریده جک بوداقلار

آما کؤنلوم صبیرلی دی، سریندی

*************

محشر اولدو، صوراسرافیل چالیندی

حساب گلدی عمللریم چالیندی

آشیق دئیه ر چالیندی

حاق قاپیسی چالیندی

ایللر گلیب اؤتوشدو

عؤمور باغیم چالیندی

میسکین احمد مولا درین چال ایندی

مولا گلر، آچ دردینی سرایندی        

 

Aşıq şeiri nümünələrindən biridə cığalı təcnisdir. Keçmiş Aşıqlarımız, bu şer nümünəsində çox güclü əsərlər yaradıblar. Ama təəsüflər olsun indilikdə şairlərimiz və aşıqlarımız keçmişlərə tay daha bu şeir növü ilə uğraşmayırlar və getdikcə yaddan çıxmaqdadır........

Sərindi

Məcnun olub dağı-daşı gəzənin

Bilməlidir, dərd-ü bəla sərindi

Aşıq deyər sərindi

Dağlar suyu sərindi

Darda qalan çarəsiz

Mövlasına sərindi

Gülün ömrü baxmayın ki çpx azdır

Gülüstanda naz-ü işvə sərindi

***************

Dua üçün qunut edib budaqlar

Dərdim dedim, bax gör necə budaağlar

Aşıq deyər bu dağlar

Bu yaralar bu dağlar

Məcnun təkin çöldəyəm

Məskənimdir bu dağlar

Ahım oddur əridəcək budaqlar

Amma könlüm səbirlidi sərindi

*****************

Məhşər oldu sur əsrafil çalındı

Hesab gəldi əməllərim çalındı

Aşıq deyər çalındı

Haqq qapısı çalındı

İllər gəlib ötüşdü

Ömür bağım çalındı

Miskin Əhməd mövla dərin çal indi

Mövla gələr aç dərdini sər indi

                                                


برچسب‌ها: جیغالی تجنیس, آشیق شعری, سریندی, میسکین احمد, آشیق
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

 

شهريميزين گنج هنرمندلري، ساجدي قارداشلاري ايله تانيش اولاق./

يازان: احمد اسدي

اورمو شهري، زامان زامان چوخ گوجلو و استعدادلي آشيقلارا، ائو صاحبي اولوب و اونلاري اؤز سينه­سينده بسله ­ييب، بؤيودوبدور. آشيق و آشيقليق صنعتينين كئچميشينه باخساق و اورمو آشيقلاريني و آشيق شعري يازان شاعرلريني نظره آلساق، گؤره­ جگيك، بورادا آشيقليق و آشيق ادبياتي ساحه ­سينده، دوللو مصطفي، بالوولو ميسكين، آشيق فرهاد، آشيق درويش كيمي اوستادلار يئتيريليب، بونلارلا ياناشي چوخلو سؤز و ساز اوستادي آذربايجان آشيقليق مكتبينه هديه وئريب.

 

Urmu şəhəri zaman-zaman çox güclü və istedadlı aşıqlara ev sahibi olub və onları öz sinəsində bəsləyib və böyüdübdür. Bu aşıqlardan örnək olaraq aşıq Fərhad, aşıq Əziz, aşıq Əli Qırmızıbaş və s.dən ad aparmaq olar. Ama urmuda  bu çağdada aşıqlıq sənətində isedadlı genc aşıqlar ərsəyə yetirilir. Bu genc aşıqlardan biridə sacidi qardaşlarıdı...

 

آشيقليقدا، پارلاق و زنگين كئچميشه مالك اولان بو شهر، ايندي ­ده اؤز معنوي وارليغيني، گنج­لره داشياراق، گله­ جك نسيلده­ ده اؤزونه مخصوص يئر آييرماق ايسته ­يير. بو سيرادا ساجدي قاراداشلارينا اشاره ائتمك اولار. ساجدي قارداشلاري سازا و سؤزه چوخ ماراق گؤسترن بيريسي اولوبلار و گله­جك آشيقلارين ايچينده ياخشي ايفالاري ايله، اؤزلرينه مخصوص يئر آييرا بيله­جكلر. اونلارين ياش باخيميندان كيچيك اولماسينا باخماياراق، سالونلاردا ايفا ائتديگي آشيق هاوالارينين عهده­سيندن گليب و اوستاد آشيقلارين دا آلقيشلاريني قازانيرلار.  ايندي ايسه كئچك اونلاري تانيتديرماغا:

ساجدي قارداشلاري تانينان، ميرعلي اكبر ساجدي و مير رضا ساجدي، 1377-جي ايلين فروردين آييندا، اورمو شهرينده آنادان اولوبلار.  هله اوشاق ايكن آتالارينين قوپوزونون ائشيتليگينده، بويا باشا چاتيبلار. اونلارين آتاسي، مير اسماعيل ساجدي ده ، ساز- سؤز اهلي و آشيقدير.

اكبر و رضانين سازا علاقه­سي اوشاق ايكن باشلاييب، آتالاري ائولرينده ساز چالاركن، اؤز دئديكلرينه گؤره اورمونون آشيقلار درنگي آچيلديقدان سونرا، اونلار بو درنگه  گئديب و اوردا مختلف آشيقلارين ايفالارين  و اوخوماقلارين گؤروب، داها چوخ آشيقليغا ماراقلانيبلار. بونا گؤره­ ده آتالاريندان ايسته­ييبلر، اونلارا ساز اؤيره­ده. آتالاري ­دا واختينين  دار اولدوغونا خاطر و ايشينينده(آشيق اسماعيل، بازاردا چاليشير) چوخ اولماسيني نظره آلاراق، اونلاري اؤز اوستادي يعني آشيق قوربانين يانينا گؤندريب، ساز اؤيرنمه­لرينه امكان ياراتدي.

اوستاد آشيق قوربان پورولي عليارين يانينا، اؤنجه رضا گئديب و علمي صورتده و نت واسطه­سي ايله سازي اؤيرنمگه باشلادي و قيسا زاماندا بير نئچه آشيق هاواسين اؤيرندي. سيد رضادان سونرا، اکبرده  آشيق قوربانين يانينا گئديب و آشيقليق صنعتيني اؤيرنمك ايسته­دي. ميراكبرين ساز چالماسي و مير رضانين دا اوخوماسي گؤزل و اعلا حدينده اولدوغونا خاطر، اونلار مراسملرده بيرگه چيخيش ائدرلر، اكبر چالار، رضا اوخويار.

بو ايكي قارداش، يوللاريندا داها دا ايره­لي گئتمك ايسته­يه­رك، بيزه خاطرلاتديلار، «ائده بيلمزديك بو گؤزلليكده و لطافتليكده اولان قوپوز سسيني ائشيدك و اونا حيران قالماياق و علاقه تاپماياق. بونا گؤره ­ده بوتون گوجوموزو قوياراق، بو صنعتي ايره­ليه گؤتورمك ايسته­ييريك، اولسون كي بير كيچيك آدديم دا بيز آتاق»

ائله بونا گؤره ­ده، اينديه كيمي بير نئچه مراسمده چيخيشلاري اولوب و هله كندلرينده اولان توي مراسملرينده ­ده ، ساجدي قارداشلاري، بير نئچه هاوا ايفا ائديبلر.

س

 

سوندا بونو دا دئمه­لي­ييك، مير رضا هم ده قلم اهلي­دير و قيسا و كيچيك حيكايه و داستانلاري يازماغا باشلاييب، اومودوموز وار، گله­جكده، آشيقليقلا برابر، بؤيوك يازيچي اولسون و بيزيم گؤزل اورمو شهرينه قلمي ايله افتخارلار  ياراتسين.

آللاهدان اونلارا اوغورلار ديله ­ييريك، يوللاري آچيق، كؤنوللري خوش اولسون.

 


برچسب‌ها: آشیق, ساجدی قارداشلاری, اورمو شهری, آشیق قوربان, آشیق اسماعیل ساجدی
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

ائلین اونودولماز آشیغی، آشیق درویش سه شنبه دهم آبان 1390 10:36 PM

ائلین اونودولماز آشیغی، آشیق درویش

 

توز باسیب ائشیتمیر صدفلی سازین

گلمیر قولاغیما او خوش آوازین

قاریشدی تورپاغا صؤحبتین سؤزون

یانیرام سنده كی كامالا درویش

Elin unudulmaz aşığı, Aşıq Dərviş

Toz basıb eşıtmir sədəfli sazın

Gəlmir qulağıma o xoş avazın

Qarışdı torpağa söhbətin sözün

Yanıram səndəki kamala DƏRVİŞ

 

Urmiyanın  adlımları kitabından rəhmətlik Aşıq Dərvişin yaşamını oxuyub qurtulandan sonra ürəyimi qəm basdı. Ürəkdə ah çəkdim. Nədən belə insanlarımız unudulublar!!! Buna görə maraqlandım aşığın  kəndinə gedib, qəbrini  ziyarət edəm. Yoldaşlarımın biri ilə bu qonuyu araya qoyub onun kəndinə getməyə qərar verdik..........

 

اورمیه نین آدلیملاری كیتابیندان رحمتلیك آشیق «درویش»- ین یاشامی نی اوخویوب قورتولاندان سونرا اوره ییمی غم باسیب اوركدن آه چكدیم. ندن بئلنچی بیر اینسانلاریمیز اونودولوبلار؟!! بونا گؤره ماراقلاندیم آشیغین كندینه گئدیب، قبرینی زییارت ائدم. یولداشلاریمین بیریله بو قونویو آرایا قویوب اونون كندینه گئتمه یی قرارا گتیردیك.

قراریمیز جومعه گونونه یدی و زامانین اوچدوغونا گؤره بو گون تئزلیكله گلیب چاتدی، گون اورتادان سونرا «كوردلر» كندینه ساری یوللاندیق، كند اورمیه نین چی چست یولونون 5 كیلومترلییینده یدی،كنده یئتیشیب، اورادا یاشایانلاردان قبیرسانلیغین یولونو سوروشدوق، نئچه دقیقه دن سونرا كنددن آزجا ائشیكده اولان قبیرسانلیغا یئتیشدیق، تورپاقلی بیر یول و سس سیز بیر آخیرت ائولری.. آخیرته قاووشانلارا بیر فاتیحه وئرندن سونرا، ته له سه رك تئز قبیرلری بیر- بیر آختاریب یازیلارینا دیققت ائدیردیك، آما رحمتلیك درویش-ین قبیرینی تاپا بیلمه دیك. اورالاردان كئچن بیر چوباندان آشیغین قبیرینی سوروشدوق و كاشكی سوروشماسایدیق! ، چوبان او كندین یاشایانلاریندان اولاراق آشیغین قبیرینی تانیمیردی!!

نئیله مك دئمه آشیق ائله اؤز كندینده ده قریبییمیش.گؤی ده بو قریبلییه دؤزه بیلمه ییردی و آغلاماق ایسته ییردی.. اومودلریمیزی پوزمایاراق،بیرینین یولدان كئچمه سینی گؤزله ییردیك،او آندا بیر پیكان قبیرسانلیغا ساری گلدی،دئمه تانری یئتیردی! بیزیم یانیمیزا یئتیشه نده اوندان آشیغین قبیرینی سوروشدوق و شوكورلر اولسون سوروجو قبیری تانییرمیش و اونو بیزه گؤسته ره رك اؤزوده بیزیمله قبیرین یانینا گلدی، اللی یاشیندا اولان او معرفتلی بی (یاری جینابلاری) بیزه حورمتله یاناشیب، آشیغا فاتیحه گؤندرندن سونرا آزجا اونون یاشامینی بیزیم اوچون آچیقلادی و سورولاریما جاواب وئردی.

رحمتلیك آشیق درویشین قیساجا یاشامیندان بئله دئمك اولار:

آشیق درویش فرهاد اوغلو 1309 نجو گونش (شمسی) ایلینده اورمیه نین «كوردلر» كندینده دونیایا گؤز آچمیشدیر. او ده یرلی اوستاد آشیق فرهاد كیمی آذربایجانین سنتی موسیقی سینین آدلیملاریندان ساییلیر. آشیق درویشین گؤزل، ایستی و صمیمی سه سینه گؤره آشیق فرهادین شاگیردی اولموشدور. درویش چالان ساز سه سی جانلارا كئچیب و گؤزل سه سیله اونودولموش  اثرلره جان باغیشلاییردی. بو اونودولماز اوستاد 1372 ـ نجی ایلین قویروق دوغان(مورداد) آیینین دوققوزوندا، گؤزلرین دونیایا یوموب،اؤز دوغوم یئری اولان «كوردلر» كندینده تورپاغا تاپشیریلدی. آشیغین تشییع-ی جنازه سینده اینه سالماغا یئر یوخویموش و بو اونون خالق ایچینده نه قدر سئویملی اولدوغونو گؤسته ریردی.

 

آشیق درویش یاشام بویو (همیشه لیك) آذربایجانین سنتی موسیقی سینی سئورلرین اوره یینده قالاجاقدیر و بو سه س اورمیه اوچون قالارگی بیر سه س اولوبدور. رحمتلیك درویش ایرانین بوتون میللی موسیقی فئستیواللارینا قاتیلب و یوكسك یئرلره ال تاپیب،اؤدول لر قازانیب دیر. او نئچه ایللرده اورمیه رادیو، تلویزیونویلادا ایش بیرلیگی آپاریبدیر. او ده یه رلی اوستاد چوخلو شاگیردلرده موسیقی دونیامیزا تربیه ائدیب دیر، اونلاردان، آشیق اسمعلی (اورمیه اونون بیرینجی شاگیردی)، آشیق صبور شریفی (اورمیه)، آشیق عبدالله اشرفی (قورد تپه)، آشیق ذكریا ملكی(قولونجو)، آشیق رضا پوینده (سولدوز) و ...آد آپارماق اولار.

               

آشیق درویش، متین، ویقارلی و عاریف بیر كیشی ایدی، دئمك اولار او خصلت ایله صنعت ده، اصیل و نمونه بیر آشیق و اوزان دیر. رحمتلیك درویش آشیق صنعتینه اؤزونه مخصوص اولان نئچه هاوا یادیگار قویوب. اونلاردان «شكر یازی هاواسی» و «غربتی هاواسی»- نی آد آپارماق اولار. بو هاوالار ایندیده اورمو آشیق لارینین آراسیندا چالینماقدادیر.

سونوندا دئمه لییم بئله نچی اینسانلاریمیزا سایغی گؤسته رمه لییك و اونون شانینده اولان بیر مزارلیق تیكیب هئچ اولماسا آدینا بیر خییاوان یارادیب هئیكلین پاركلارا قویمالییق.

منه یاردیم ائدن، «شكاری» و «یاری» جینابلارینداندا تشككور ائدیرم و اونلارا جان ساغلیغی آرزیلاییرام.

 

یازیب، حاضیرلایان : حسین واحدی

 


برچسب‌ها: آشیق, درویش, کوردلر, آشیق فرهاد, اورمیه آدلیم لاری
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |