سردار عظیم السلطنه شنبه هفدهم مرداد ۱۳۹۴ 20:25 PM

نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

تورپاق قالا کندی دوشنبه چهاردهم اردیبهشت ۱۳۹۴ 21:5 PM

تاریخ بویو اورمیه نین ان مشهور و تانینمیش کندلریندن بیری تورپاق قالا اولوبدور.

تورپاق قالا کندی کئچمیشلرده اورمیه نین 5 کیلومترلیگینده یئرلشسه ایدی ده، آما ایندی لیکده اورمیه شهرینین توسعه سی و گئنیشلنمه سینه گؤره، بورانی آرتیق شهرین بیر محله سی آدلاندیرساق یانیلمامیشیق و یاخین گله جکده ده بئله اولاجاق.

ایندی لیکده تورپاق قالا اورمیه شهری ایله چوخ آز مسافه ده یئرلشیر. بورا کئچمیشلردن بری افشارلارین و اونلارین خانلارینین یاشادیغی و یئرلشدیگی یئر اولوبدور.بورانین افشارلاری، بؤیوک افشار ائلینین اوصالی طایفاسینداندیلار.

جغرافی آدلارا نظر سالاندادا، آذربایجاندا و هابئله باشقا بؤلگه لرده تورپاق قالا آدلی کندلرین اولدوغونو بیله جه ییک.

تورپاق قالانین تاریخی تپه سینین یاشی اورارتو دورونه گئدیر چاتیر و بورادان تاپیلان تاریخی اشیالاری 3000 ایل ایله 3500 ایل آراسیندا اولمالارینی تخمین ائدیبلر.

اورارتولار ایندیکی غربی آذربایجان استانی و ها بئله تورکیه نین وان استانیندا موجود اولان تاریخی بیر حکومتین قوروجوسو ایدیلر و ایران-تورکیه سرحدینده و اوجا-هوندور داغلارین باشیندا محتشم قالالار تیکیبلر و قالینتی لارینین ایزلری هله ده گؤرونور.

ایندیکی تورپاق قالانین ایلکین قورولوشونون تاریخی قازان خان زمانیندا باش وئریب.

تاریخده بورانین آدینین ایلک چکیلدیگی دوره نظر سالیرساق، تیموری دورونه چاتاجاییق. امیر تیمور گورکانی اؤز سرکرده سی قورقون خانی تورپاق قالادا باش وئرن عصیانا و شورشه قارشی اورمیه یه گؤندریر و او، عادل آغا آدلی عصیانچی لارین رهبرینی بو قالادا مغلوب ائدیر و اؤلدورور و تیمورا قارشی اولان قیامی سوسدورور.

شاه عباس دورونده ایسه افشار ائللرینین باشچی سی اولان کلبعلی خان، اورمیه حاکمی سئچیلیر و او تورپاق قالانی اؤزونه یورد سئچیر و اؤز حکومتینی بو کنددن اداره ائدیر و قالالار تیکیر و بورجلار قووزاییر.

تورپاق قالا اورمیه نین دارالحکومتی ایمیش و اورمیه نین افشار حاکملری بورادا یاشاییرمیشلار.

آدینی چکدیگیمیز کلبعلی خان افشار، تورپاق قالالی اولدوغونا گؤره، بو کندی اؤزونه مقر ائدیر. کلبعلی خان آپاریلان ساواشلاردا، شاه عباسین قوشونوندا چوخلو شجاعت گؤستریر و اونون باغداد ساواشلاریندا رشادتلری هله ده یئرلی جماعاتین یادداشیندان اونودولماییب و ایپی قیران لقبینی هله ده اؤزو ایله داشی ییر.

تورپاق قالانین همده ایرانین روسلار طرفیندن اشغال اولونان واختلار ، مقاومتی یادلاردان سیلینمه یندیر و بو سببدندیر کی روس قوشونو تقریبی اولاراق 100 ایل بوندان قاباق کندی اودا چکیر. بو دورده اورمیه بازاری دا روس قوشونو طرفیندن اودلانیر.

حتی جیلولوق دورونده ده بو کندده چوخلو دؤیوشلر آپاریلیب ، چوخلو گوناهسیز انسانلار جانلارینی الدن وئردیلر. بودا تورپاق قالانین استراتژیک جهتدن او دورده کی اورمیه یه نه قدر اهمیتلی اولدوغونو گؤستریر.

کئچمیشده اورمیه دروازالارینین بیری تورپاق قالا آدی ایله تانینیرمیش و ایندی کی یئددی ائولر و نور خیابانلاری "تورپاق قالا یولو"، آدی ایله مشهور ایدیلر.

بوتون بونلار تورپاق قالانین تاریخ بویو  نه قدر اهمیتلی اولدوغونو گؤستریر. نیه کی بیر قالا کیمی اورمیه نی قوروماقدا و محافظه ائتمکده بؤیوک رولا صاحب ایمیش و یوز ایللر بویوجادا افشار دؤیوشچولری اورادا یئرلشدیریلمیش ایمیشلر.

 

نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

توجه پنجشنبه سی ام بهمن ۱۳۹۳ 23:52 PM

قابل توجه برخی دوستان محترم و عزیزم که در روزهای اخیر با پیامهای خود خواستار روشن شدن موضوع در خصوص انتشار برخی مطالبم در سایتهای مسدود شده هستند می رساند:
هرگونه نوشته ای که در سایتهای مختلف غیررسمی و همچنین فیلتردار که مسدود شده اند از بنده منتشر می شود بدون اطلاع و اجازه بنده است و انتشار مطالب حقیر مبنی برتأیید آن سایتها و یا ارسال مطالب از سوی اینجانب نیست و تقاضایی که از مسئولان آن سایتها دارم که حداقل اخلاق حرفه ای خبرنگاری و رسانه ای را رعایت کرده و منبع مطالبشان را در ذیل هر پست درج کنند تا از سوء تفاهمات به وجود آمده جلوگیری شود.

با تشکر-احمد اسدی

نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

بهرام اسدی بعد از آیت الله قریشی دومین نویسنده کتاب در آذربایجان غربی به لحاظ تعداد تالیفات است.

 تیتر اول - به اذعان بسیاری از بزرگان علمی و فرهنگی در شهری مثل ارومیه کار کردن و موفق شدن در زمینه چاپ و نشر یا حتی نویسندگی کاری سخت و طاقت فرساست اما در همین شهر افرادی هستند که محدودیت های پیرامونشان را کوچک شمرده و با تلاش بی امان بر آن چیره شده و توانسته اند در عرصه ای که کمتر کسی انتظارش را داشت رشد کرده و به مدارج قابل توجه ارتقاء یابند.

بهرام اسدی از جنس مردمانی است که این چنین کرده و در گفتگوی تفصیلی پیش رو از وی سوالاتی شده که پاسخ آنها مخاطبان را با وجوه شخصیتی وی بیشتر آشنا می کند.

تیتر اول: آقاي اسدی بفرماييد متولد چه سالي هستيد و اصالتا اهل كجاييد؟

متولد اورمیه در سال 1343 هستم. والدینم حدود سال 1340 از شهرستان میاندوآب به اورمیه مهاجرت کرده و ساکن شده ­اند. اجدادم نیز از نقاط دیگر به میاندوآب آمده شده ­اند.

تیتر اول: چند فرزند داريد؟

سه فرزند، یک پسر و  دو دختر.

تیتر اول: از فرزندانتان بگویید؟

پسرم احمد ، فارغ التحصیل رشته منابع طبیعی و در حال حاضر نویسنده و خبرنگار است. دختر بزرگم مهندس عمران است. دختر کوچکم دانشجوی تربیت بدنی است و قبل از آن نیز فعالیت های ورزشی داشته است.

تیتر اول: در چه رشته اي تحصيل کرده اید؟

دیپلم تجربی دارم. ابتدا در تربیت معلم، فوق دیپلم علوم تجربی گرفته و به عنوان دبیر مشغول تدریس شده ام و بعدها با شرکت مجدد در کنکور، کارشناسی ادبیات فارسی را از دانشگاه پیام نور اورمیه اخد کرده ام.

تیتر اول: شغلتان معلمی است؟

بله. من الان 31 سال است که دبیر آموزش و پرورش هستم و سال تحصیلی جاری آخرین سال تدریس اینجانب است.

تیتر اول: در کجاها تدریس داشته اید؟

من ابتدای استخدام به مدت 6 سال در شهرستان مهاباد، و روستاهای اطرافش، بعدها به مدت 4 سال در روستاهای اورمیه و منطقه سیلوانا و  مابقی خدمت خویش را در مدارس مختلف راهنمایی مانند معراج، شهید باکری، آهنگری و حبیب زاده ناحیه 2 اورمیه گذرانده ام.

تیتر اول: معلمی چگونه است و چه سختی هایی دارد و معلمان با چه مشکلاتی روبرو هستند؟

اگر به دیده ی درآمد نگریسته شود شغل ضعیفی است. ولی با نگرش عاشقانه، شغل بانشاطی است. مخاطب معلم، فرزندان معصومی هستند که هنوز تجربه ی زندگی و دغدغه های آن را ندارند. بزرگترین خلاف آنها شاید نگاه کردن به ورقه ی کنار دستیشان باشد. انسانهای ساده ای که پای سخنانت می نشینند و معلم خود را علامه دهر می دانند. مشکلات معلمان جایی برای گفتن ندارد. همه، ازجمله دولتیان با آن آشنا هستند ولی در مدت 31 سال خدمت دولتی، من اقدام جدی برای رفع آنها ندیده ام.

تیتر اول: از زندگی هنری تان بگویید؟

من از دوران دبیرستان به شعر و شاعری علاقمند بوده و سرودن شعر را نیز از همان دوران آغاز کردم. در بسیاری از کنگره ها و جشنواره های شعر استانی و کشوری و بین المللی شرکت کرده و توانسته ام آثاری از خودم را نیز به چاپ برسانم. در مدتی که صداوسیما مدیریت سالمی داشت در برنامه های مختلف صدا وسیما حضور پیدا کرده و همکاری داشته ام.

تیتر اول: چه تعداد از آثارتان به زیور چاپ آراسته شده است؟

تاکنون 40 عنوان از آثار اینجانب که 10 عنوان از آن مربوط به اشعار خودم، 4 عنوان ادبیات کودک و نوجوان، 4 کتاب مجموعه مقالات و مابقی کارهای تحقیقی ، پژوهشی و ترجمه است که چاپ و منتشر شده و تعدادی از تألیفات اینجانب نیز برای چاپ در سالهای آینده حاضر می شود.

تیتر اول: شما باید برحسب علاقه ای که داشتید مجوز مؤسسه انتشاراتی گرفته و مشغول این کار شده اید؟

بله از سال 1382 که انتشارات یاز به مدیرمسئولی بنده شروع به فعالیت کرده، یکی از فاکتورهای شروع و همچنین ادامه دادن کار انتشاراتی علیرغم تمامی مشکلات موجود در زمینه چاپ و انتشار کتاب در استان برحسب علاقه ای بود که از دوران نوجوانی شکل گرفته و هم اکنون نیز ادامه دارد.

تیتر اول: کار انتشاراتی چگونه است؟

همانطور که عرض کردم کار انتشاراتی در آذربایجان غربی نباید به منزله فعالیت اقتصادی مدنظر قرار گیرد، گرچه بدون در نظر گرفتن پول نمی توان به فعالیت خود ادامه داد اما در همه این سالها عشق و علاقه به فرهنگ، ادبیات و کتاب بوده که مرا در سرپا نگه داشتن مؤسسه انتشاراتی یاز به اشتیاق آورده است. در غیر اینصورت کار به گونه دیگری پیش میرفت چنانچه تعدادی از مؤسسات انتشاراتی که در استان و خارج از استان فعالیت داشتند اما با سخت شدن شرایط انتشار و چاپ کتاب و عدم صرفه اقتصادی امور کتاب این کار را رها کرده و دنبال کارهای دیگر رفتند.

تیتر اول: تاکنون چند عنوان کتاب توانسته اید در انتشارات یاز آماده و روانه بازار کتاب کنید؟

تاکنون 210 نشر کتاب در انتشارات یاز داشته ایم که به نظرم  اگر پرکارترین از لحاظ تعداد انتشار کتاب نیز نباشیم در بازه زمانی مشخص به نظر می رسد برترین ناشر استان از این حیث هستیم.

تیتر اول: آیا در خانه تان نیز کتاب جایگاهی دارد؟

من از دوران نوجوانی درخانه پدری و بعد از آن نیز در خانه خودم کتابخانه داشته ام و وجود کتابخانه جزو لاینفک خانه و زندگی من بوده است و خود و خانواده ام همواره با کتاب مأنوس بوده و دنبال کتابهای فاخر بوده ایم و مطالعه آنها را همواره در برنامه خود گنجانده ایم.

تیتر اول: کتابخانه شخصی تان چند جلد کتاب دارد؟

در چند مرحله کتابخانه شخصی ام را به فروش رسانده و از نو تهیه کرده ام. در حال حاضر شاید 1200 جلد یا بیشتر در کتابخانه ام کتاب داشته باشم.

تیتر اول: محبوبترین اثر خودتان و همچنین مورد استقبالترین آنان کدام است؟

محبوبترین کتاب را باید کارشناسان و کتابخوانان تشخیص دهند. مورد استقبالترین کتابم، کتاب یاغدی یاغیشلار در ادبیات کودک و نوجوان است که به چاپ پنجم رفته و در بسیاری از شهرهای آذربایجان و همچنین تهران به فروش رسیده است.

تیتر اول: برنامه های فرهنگی و هنری آذربایجان غربی را چگونه ارزیابی می کنید؟ آیا نهادهای متولی فرهنگ و هنر به مطالبات عموم مردم و جامعه توانسته اند پاسخی مناسب دهند؟

 فرهنگ و هنر مظلومترین بخش در کشور ما و به ویژه در آذربایجان غربی است که توجه خاصی به آن نمی شود و اگر هم بشود محدود به چند برنامه و مراسم غیرتأثیرگذار است. از این جهت نهادهایی مانند ارشاد اسلامی و حوزه هنری می توانند با تعاملی نزدیک با اصحاب هنر از این هم که هست فعالیت و موفقیت بیشتری به دست آورند. در زمینه صداوسیما نیز می توان گفت که این سازمان در 10 سال اخیر نتوانسته حتی بخش کوچکی از مطالبات مردمی را در نظر گرفته و اجرا کند.

بنده به شخصه برنامه های سیمای مرکز آذربایجان شرقی را در اوقات فراغت خود مشاهده می کنم و شاهد آن هستم که تعداد زیادی از کسانی که مخاطب آن رسانه هستند از اورمیه، خوی، سلماس و ... هستند و این نشان دهنده عدم موفقیت صداوسیمای مرکز آذربایجان غربی در جذب مخاطبان محلی است. در این زمینه صداوسیمای مرکز استان می تواند با تعامل و همکاری تنگاتنگ با اصحاب فرهنگ و هنر و تشکیل جلسات مشورتی برای مطرح شدن مشکلات و خواسته های آنان گامی مهم در این خصوص بردارد.

نکته ای که قابل ذکر است این است که فرهنگ و هنر و فولکلور بومی به عنوان جزئی از زندگی روزانه مردم ماست و با زندگی آنها عجین شده است و اهمیت دادن به آن رضایت عمومی و هرگونه نگاه تنگ نظرانه و بعضاً حراستی می تواند تبعات جبران ناپذیری به بار آورد که جبران مافات هزینه های زیادو نارضایتی عمومی را در پی دارد.

متولیان فرهنگ و هنر، باید از اصحاب فرهنگ و هنر برنامه و خط مشی بیاموزند نه اینکه متأسفانه خود با ذهنیت غیرفرهنگی خود برنامه هایی را ساخته و پرداخته و به هنرمند موضوع انشا داده و آنها را وارد بازیهای احیاناً سیاسی خود نمایند.

تیتر اول: یکی از شعارهای انتخاباتی دکتر روحانی ایجاد فرهنگستان زبان آذری بود و این موضوع در ماههای اخیر از طرف برخی مسئولان آذربایجان شرقی نیز تکرار شد، در این مورد چه می اندیشید؟ و چه تأثیری می تواند داشته باشد؟ در سطح کشور عامل اتحاد است یا .... ؟

فرهنگستان زبان ترکی جزو نیازهای روز اهالی آذربایجان و مخصوصاً اصحاب فرهنگ و هنر است. البته (بشرطها و شروطها) اگر قرار باشد افرادی همانند افرادی که در اداره فرهنگ و ارشاد اسلامی تبریز متولی بررسی کتابها هستند متولی فرهنگستان زبان ترکی شوند بهتر است اصلاً این اقدام صورت نگیرد چون نبودن چنان فرهنگستانی از بودنش سزاوارتر است(اولماماغی اولماغیندان یاخشیدیر) کسانی که با تنگ نظری تمام کتابی را به خاطر کلمه مقدس تانری برگشت داده و مجوز نشر برای آن صادر نمی کنند و کسانی که کتابهایی را به خاطر وجود کلمات محلی هر منطقه به غیر از تبریز رد مجوز می نمایند اگر متولی فرهنگستان زبان ترکی شوند صدمات و لطمات فراوانی به زبان و ادبیات موجود وارد خواهند ساخت. فرهنگستان جزو نیازهاست به شرطی که افراد عالم و اشخاص آگاه و علمی در آن فعالیت کنند.

تیتر اول: شما تا بحال ريشتان را از ته تراشیده اید؟

نخير.

تیتر اول: دلیل؟

از سنین نوجوانی فردی مذهبی بوده ام و اطرافیانم گاهی مرا شیخ نیز خطاب کرده اند از اینها که بگذریم همه مرا با این قیافه دیده و شناخته اند. البته اینها به این معنی نیست که مذهبی بودن برابر با ریشدار بودن است. نه، من به این نیز معتقد نیستم.

تیتر اول: صميمي ترين دوست شما چه كسي است؟ شاعر و غیرشاعر؟

در سنین نوجوانی و ابتدای جوانی دوستان بسیار صمیمی و نزدیک داشته ام. در حال حاضر نیز دوستان فراوانی دارم ولی صمیمی ترین به آن معنا نه، صمیمی­ترینهایم در حال حاضر خانواده ام هستند.

تیتر اول: در تمام 31 سالی که در مدارس مختلف آذربایجان غربی تدریس داشته اید، وضعیت را چگونه ارزیابی می کنید و پیشنهاد شما برای پیشبرد برنامه های آموزشی چیست؟

نظام آموزش و پرورش ما اشکالات و ایرادات بنیادین دارد و اساسیترین ایراد آن تک زبانه بودن و میدان ندادن به زبانهای غیرفارس است. از اینها که بگذریم مسائل معیشتی معلمان همچنان به عنوان مسأله ای لاینحل میان مسئولین کشوری رد و بدل می شود و البته در فصول انتخابات به عنوان سوژه ای پرطرفدار توسط کاندیدها مطرح شده و پس از آن به بوته فراموشی سپرده می شود.

تیتر اول: ورود به فضای شعر و شاعری چه تاثيري در زندگي شخصي شما داشته است ؟

این دو جدای از هم نیستند. تجربه های شخصی من در آثارم نمود پیدا کرده اند و هر آنچه در آثارم آمده به عنوان برنامه زندگی من در کارهای روزمره ام مطرح و اجرا شده اند. یعنی به نوشته های خود عمل کرده ام و اعمال خود را در نوشته هایم نشان داده ام.

تیتر اول: ارتباطتان با خانمتان چطور است و در منزل چه صدايتان مي كند؟

ارتباطی صمیمی است. همسرم مرا به اسم کوچک و بدون هیچ پیشوند و پسوند صدا می کند.

تیتر اول: ارتباطتان با بچه هايتان چطور است؟

همواره سعی کرده ام از تجربه های خودم جهت پیشرفت فرزندانم استفاده کنم و تلاشم ایجاد رابطه ای صمیمی و دوستانه با آنان بوده است. تلاش می کنم نه به عنوان والدین بلکه به عنوان یک دوست کنارشان باشم.

تیتر اول: با توجه به گسترش حضور شبكه هاي ارتباطي مجازي در جامعه، آن را چگونه ارزیابی می کنید؟

هر برش زمانی، ابزارهای خود را دارد. در زمان حاضر نیز وجود این شبکه ها، جزو ابزارهای ارتباطی نوین هستند و نمی توان آنها را نادیده گرفت یا رد کرد. استفاده صحیح و بجا، بسیار بجا خواهد بود.

تیتر اول: در كدام منطقه اروميه ساكن هستيد؟

در مناطق مختلفی از شهر ساکن شده ام در حال حاضر دفتر انتشاراتی ام در خیابان مدنی و منزلم در خیابان البرز است.

تیتر اول: ارتباطتان با اينترنت چطور است و كدام سايت هاي خبري استان را پيگيري مي كنيد؟

چندین سال است که وبلاگ شخصی و همچنین وبلاگ انتشاراتی دارم. سر فرصت نیز به سایتها و وبلاگهای مورد علاقه سر می زنم. بیشتر پیگیر خبرها و رویدادهای فرهنگی، هنری و ادبی هستم. امروزه تعدادی از کارهای انتشاراتی نیز صرفاً با اینترنت انجام می شوند.

تیتر اول: اهل مطالعه روزنامه ها هستيد؟

در سالهای 55 الی 58 روزنامه های هر روز را مطالعه می کردم ولی بعد از آن و در حال حاضر، صفحات ادبی و فرهنگی آنها را نگاه می کنم و در سالهای گذشته نیز مسئولیت صفحات ادبی تعدادی از نشریات را داشته ام.

تیتر اول: با گوشي به اينترنت متصل هستيد یا اينتر نت خانگي؟

اینترنت خانگی

تیتر اول: عضو وايبر هستيد؟

نه

تیتر اول: اهل سينما رفتن هستيد؟

بودم

تیتر اول: آخرين باري كه سينما رفتيد كي بود؟

به دعوت حوزه هنری بود

تیتر اول: اهل ورزش كردن هستيد؟

بله

تیتر اول: به چه ورزشي علاقه داريد؟

در جوانی ورزش رزمی انجام می دادم. الان نیز پیاده روی می کنم و هر وقت فرصتی پیش بیاید سری به کوه و کوهنوردی می زنم.

تیتر اول: اولین کتابی که خواندید به غیر از درسی چه بود؟

کتابی از شاعر معاصر، میرزا حسین کریمی بود که پدرم برایم خریده بود. هنوز کلاس دوم ابتدایی بودم.

تیتر اول: کتابهای موردپسند شما چیست؟

هر کتابی که بتوانم از آن مطلبی بیاموزم چه ادبی، چه علمی، داستانی یا تخیلی ... می پسندم.

تیتر اول: شعر کدام شاعران بیشتر می پسندید؟

شعر هر شاعری مزه و طعم خود را دارد. بیشتر، شعر بزرگان را می خوانم. فضولی، نسیمی، سعدی، مولوی، صابر ...

تیتر اول: تا کنون به چه زبانهایی شعر سروده اید؟

زبان اصلی اشعار من ترکی آذربایجانی است ولی گاهی نیز جهت تفنن اشعاری به فارسی، عربی، کردی و استانبولی داشته ام.

تیتر اول: حجم اشعار شما چند بیت می شود؟

آمار نگرفته ام ولی حجم آنها 10 دفتر دست نویس است.

تیتر اول: چه پیشنهادی برای توسعه فرهنگی شهر ارومیه دارید؟

افراد فرهنگی، فرهنگ دوست و اهل فرهنگ و ادب در رأس امور فرهنگی باشند بقیه مسائل مسیر خود را می یابند.

منبع تیتر اول

 

نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

بیر خواننده نین مصاحبه سی؛ ماراقلی دیر. چهارشنبه یکم بهمن ۱۳۹۳ 19:0 PM

یکی از آرزو های من اجرای کنسرت در تبریز است

به گزارش پایگاه خبری تحلیلی هم نوا، صدای دل‌نشین، شعری زیبا و نوای آشنا توجه من را به صفحه تلویزیون جلب کرد، موسیقی آذربایجانی، خواننده جوان، دکور حرفه‌ای و شبکه دوم سیما، همه این‌ها عواملی بود که من و خیلی از مردم تبریز و آذربایجان را در جلوی تلویزیون میخکوب کرد .”علی پرمهر”خواننده جوانی است که صدایش را اولین بار از شبکه دو سیما شنیدم و طی تماس با دوستان و پیگیری‌های متعدد شماره همراه این خواننده جوان آذری را یافته و با ایشان تماس می‌گیرم.

سلام می‌دهم، و از ایشان معنای نام فامیلی وی یعنی “پور مهر” را جویا می‌شوم! با صدای دل‌نشین توضیح  می‌دهد که فامیلی‌اش از نام روستایشان گرفته شده. نام روستای علی ،”پلمه یئر” بود که متاسفانه در زمان حکومت طاغوت به پرمهر تغییر داده شد. پلمه یئر در زبان ترکی یعنی جای که دائما مه آلود هست. «پلمه یئر» مغان زادگاه خوانده جوان ماست. علی از تعزیه خوانی خود می گوید، او موسیقی را با تعزیه شروع کرده، بعدها به رشت و در نهایت به تهران مه آلود قدم گذاشته اما در این مسیر هدف خود را گم نکرده است.

ali

 علی پرمهر، موسیقی را از ۱۴ سالگی با شاگردی نزد استادانی همچون فریدون پور رضا و نوربخش (از شاگردان ارشد استاد شجریان) شروع کرده، جالب‌تر از همه این هست که علی پرمهر نزد اساتیدی تعلیم دیده هست که ترکی خوان و یا آذربایجانی نیستند.
علی از دل خود می گوید، از دلی که به او ترکی آذربایجانی خواندن را پیشنهاد می داد. فرزند دیار آذربایجان خود را اول ترانه سرا و شاعر سپس آهنگساز و در نهایت خواننده می داند، علی شاید ذوق هنری خود را از طبیعت بکر مغان گرفته است.

این خواننده جوان آذری به ترانه هایی که تا به حال به زبان فارسی سروده است، اشاره کرد و گفت: ترانه های زیادی به زبان فارسی سروده ام که آنها را دراختیار خوانندگان مطرحی همچون چاووشی، فرزاد فرزین، استاد ایرج و.. قرار داده ام.

وی همچنین افزود: همه شعر های ترانه هایم را خود سروده ام و کار خود را با صداو سیما و با ترانه سرایی برای تیتراژ شب شیشه ای شروع کرده ام و این آغازی بود برای اینکه با مردم ارتباط برقرار کنم.

پور مهر در پاسخ به پرسش خبرنگار هم نوا در خصوص اینکه چرا در تهران مسیر خوانندگی اش را تغییر نداده است، گفت: علی برای دلش ارزش زیادی قائل است، در این مسیر قرارداد میلیونی را با خسارت زیاد به جان خریدم تا همچنان فرزند شایسته مغان باشم. یکی از آرزوهای من این است تا در تبریز کنسرت داشته باشم و در مقابل مردم فهیم آذربایجان ترانه های خودم را اجرا کنم.

وی همچنین از علاقه خود به تیم تراکتورسازی گفت و افزود: من در برد پرگل تراکتورسازان در مقابل پرسپولیس در استادیوم یادگار امام(ره) تبریز حضور داشتم و در این برد با طرفداران تراکتورسازی شریک بودم. در همین جا نیز قول می دهم به زودی ترانه ای را در وصف تیم تراکتورسازی ساخته و اجرا کنم. من خودم را هوادار دو آتیشه تراکتور می دانم و تا به حال در همه بازی های تراکتور سازی در تهران در استادیوم حضور داشته ام.

گفتنی است آلبوم “یاغیش آلتیندا” از علی پرمهر بهمن ماه امسال به صورت رسمی به بازار عرضه خواهد شد.

همچنین  ترانه های «ائوده چؤله چیخما» و «یاغیش آلتیندا» از آثار علی پرمهر هست که تا به حال در شبکه های دو و نسیم توسط  وی اجرا شده است.

نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

حیدربابا منظومه­ سینده آشیقلیغین ایزلری چهارشنبه پنجم آذر ۱۳۹۳ 10:41 AM

حیدربابا منظومه­ سینده آشیقلیغین ایزلری

 احمد اسدی- اورمیه

شبهه ­سیز ایران و آذربایجانین معاصر ادبی محیطینده حیدربابا اعجاز بیر اثردیر.بواثر قیسا بیر زماندا بؤیوک بیر جغرافیانی فتح ائدیب، چوخ سایلی دیللره ترجمه اولاراق، حیدربابادان نئچه مین کیلومترلر اوزاقدا اولان ملتلر ده اونو تانیدیلار.

هر نه ­دن اؤنجه بیلمه ­لی­ ییک بو اثرین یارادیلماسینا هانسی عامللر سبب اولموشدو و اوستاد شهریاری بو اثرین یازماسینا ماراقلاندیران نه اولوب و هانسی منبعلردن قیدالانیب، الهامینی آلمیشدی؟

حیدربابا اثری شهریارین اوشاقلیق دورونده اؤیرندیگی، ائشیتدیگی و گؤردوگو ائل دبلری و گوجلو فولکلور ایله عادت-عنعنعه­ لریمیزین نتیج ه­سینده یاراندی. بو مسئله­نی حیدربابانین هر بیر بندینده گؤرمک هئچ ده چتین ایش دگیل.

فولکلورا گلینجه آشیقلیق و آشیق ادبیاتی اؤزونو گؤستره ­رک، گؤزه چارپیر. فولکلور و شفاهی ادبیاتیمیزین بیر بؤلومو و ان اؤنملی قولو اولان آشیقلیغیمیز هئچ بیر زمان ائلیمیزدن آیری اولماییب و ملتیمیزین دئمک اولار ایلیگینه و سوموگونه کئچیبدیر.

بو صنعت کند محیطلرینده داها دا ائتگیلی و مقدس­دیر و کند انسانی آشیغی بیر ائل آغ ساققالی کیمی اوره­کدن قبول ائدیب و تانی­ییبدیر.

شهریار اوشاقلیق ایللرینی کند محیطینده یاشادیغینا گؤره بو قایدادان مستثنی اولماییب و ائلین ایناندیقلاریندان قیراغا چیخماییبدیر.

آشیقلار ائل بیلیمی و فولکلوروموزو یوز ایللر بویوجا نسیللردن نسیللره داشی­ییبلار و حیدربابانین دا دئمک اولار یارانماسینین بیر عاملی آشیق صنعتی و شهریارین بو صنعته ماراغی اولموشدو.

اوستاد شهریار اؤز منظومه­ سینده بو مسئله نی بیلرک و دوشونرک، آشیق صنعتینی ده یاددان چیخارتماییب.

حیـدربابا میر اژدر سـسلننــده

کند ایچینه سسدن کویدن دوشنده

آشیق رستم سازیــن دیللندیرنــده

                        یادیندادی نه هولســک قاچاردیم

                        قوشلار تکین قاناد آچیب اوچاردیم

شهریار بو بندده اؤز ماحاللارینین و یا کندلرینین او دؤورکی آشیقلاریندان اولان آشیق رستمی خوش خاطره ­لرله آنارکن، سازین و آشیغین سسی ایله حدسیز شنلیگه چاتیر و اوندان فرح و سئوینج آلدیغینی قئید ائدیر. بوندان علاوه، شهریار هم ده یوردوموزدا یاشامیش و کئچمیش یوز ایلده اولان آشیقلارین بیرینی بیزه تانیتدیریر و شعرینده آدینی گتیره­رک اونو و اوندان اولان  اونودولماز خاطره­ لرینی ابدی ائدیر.

آشیق صنعتینین ان اؤنملی خصوصیتلریندن بیری، بو صنعتین یاشادیلماغینین سببی خالقیمیزین اولماسیدیر. بو صنعت ائل ایچینده یارانیب، ائل ایچینده ده حیاتینا دوام ائتدیریر. بونونلا برابر، آشیقلار دا بیر چوخلو شاعرلرین شعرلرینی نئچه یوز ایللر یادداشلاریندا ساخلاییب، بوگونکو نسیللره چاتدیرمیشلار و آشیقلار اوخویان شعرلر و سؤزلر همیشه ائل ایچینده یاییلیب و قالارگی اولوبلار. اوستاد شهریار آچیق و آیدین بو اؤزللیگی دویوب، حس ائتمیشدی و بونا گؤره ده سؤزلرینین قالارگی قالماغینی آشیقلارین سازلاریندا و دیللرینده اولماسیندا گؤرور و اؤز حسرتلرینی، گؤز یاشلارینی و هله دئیه بیلمه­ دیکلری سؤزلرینی آشیقلارین دیللریندن تمنا ائدیر:

حیدربابا کندین تویـون توتاندا

قیز گلینلر حنا پیلته ساتاندا

بگ گلینه دامنـان آلما آتاندا

                   منیم ده او قیزلاریندا گـؤزوم وار

                   آشیقلارین سازلاریندا سؤزوم وار

آشیق ادبیاتی و شعرینین ان اؤنملی اؤزللیگی، اوندا تکجه هجایی شعرلرینین یازیلماسی و اوخونماسیدیر. بیلدیگیمیز کیمی ده، حیدربابا شعریمیزین هجا وزنینده یازیلیب و اوستاد ((آشیقلارین سازلاریندا سؤزوم وار)) مصراعسینی دا ، بو سببه یازمیشدیر. اولا بیلر کی، حیدربابا هجایی شعر اولدوغوندان، آشیق هاوالاریندا اوخونا بیلر و اوخونور دا.

حیدربابا اثرینین دیلی آذربایجان تورکج ه­سی و تبریز کندلرینین شیوه ­سی و لهجه­سیدیر. شهریار بو اثری دوغما کندلرینین لهجه ­سینده یاراتدی. بو سببدن حیدربابا آشیقلار ایله بؤیوک بیر مشترک خصوصیته صاحب اولور. آشیقلاریمیز هر شهرده و کندده اولورلار، او کنده و شهره گؤره یارادیب، اوخویورلار. دیللری ده همان دوغما شهرین و کندین لهجه­سی اولور و هئچ بیر زمان آیری بیر دیل و یا لهجه ایله اوخوماییرلار. بو دا او منطقه ­نین سؤز صاحبی و یا آشیق ایله راحات ایلگی قورماغی اوچون اولوبدور. بوندان غیری اولسایدی و آشیقلار، آیری دیللرده اوخوسایدیلار، ائل ایچینده بوگونه قدر بو صنعتی یاشادانمازدیلار و خالقیمیز بیر غریبه صنعت و صنعتکار کیمی اونلارا یاناشاردیلار. شهریار حیدربابادا بو مسئله ­نی گؤزه چکرک دئییر:

حیــدربابا ننـه قیـــزیــن گؤزلری

رخشنده­نین شیرین-شیرین سؤزلری

تورکی دئدیـم اوخوســـونلار اؤزلری

                 بیلسینلر کی آدام گئــدر آد قالار

                یاخشی پیسدن آغیزدا بیر داد قالار

یوخاری داکی بنددن بو نتیجه ­یه چاتماق اولار کی، حیدربابانین خالقیمیزین طرفیندن بو قدر سئویلدیگینین رمزی ده، محض اونلارین و عموم ملتین دیلینده یازیلماسیدیر. بو دا اوستده قئید ائتدیگیم کیمی آشیقلیق صنعتی ایله اوست اوسته دوشور.

آشیق یارادیجیلیغینین ان ائتگیلی بؤلوملریندن بیری، آشیق داستانلاریدیر. شهریار منظومه­ سینده بو داستانلاردان فایدالانیب و گؤسترمیشدی کی بو داستانلار ایله یاد دگیل و آشیقلارین سؤیله­ دیگی داستانلاری دا بیلیر. آشیق داستانلارینین دئمک اولار، ان اؤنملی داستانلاریندان بیری کوراوغلو داستانیدیر. بو ناغیل هم ده آذربایجان قهرمانلیق و حماسی داستانلارینین باشیندا گلیر.

حیـدربابا گئـجه دورنـا کئچنده

کوراوغلـونون گؤزو قارا سئچنده

قیرآتینی مینیب، کسیب بیچنده

             من ده بوردان تئز مطلبه چاتمارام

             ایواز گلیـب چاتمایینجان یاتمارام

شهریار بورادا ایوازین اسیر دوشمه­سی و کوراوغلونون اونون اولمادیغی واختلاردا نه حالدا اولدوغونو تصویر ائده­رک، اونون گئدیب ایوازی اسیرلیکدن قورتادیغی و آزاد ائتدیگینی خاطرلادیر و بو قهرمانلیق داستانیمیزی دا اؤز ابدی اثرینده گتیریر. بونونلا دا آشیق یارادیجیلیغندان چوخ  اوستالیقجا ، گؤزل و قایدالی شکیلده فایدالانیر.

بوتون بونلاردان علاوه، شهریار اوخشاتمالاریندا دا آشیقلیقدان فایدالانیر و ساز کلمه­سینی ایشله­ درک حسرتلی گونلری خاطرلادیر:

حیدربابا،  قوری گؤلـون قازلاری

گدیکلرین سازاخ چالان سازلاری

کت کؤیشنین پاییزلاری، یازلاری

                        بیر سینما پرده­سیدیر گؤزومده

                       تک اوتوروب سئیر ائدرم اؤزومده

یوردوموزدا آشیق یارادیجیلیغی دوغما بیر صنعت اولوبدور. شهریار دا بونو بیلرک، یئترینجه اؤز اثرینین قالارگی و ابدی اولماسینا گؤره بو عاملدن استفاده ائدیب. او هم ده، آتالار سؤزو، روایتلر، مثللر، کنایه­لر و ائل ناغیللاریندان دا بوللو فایدالانمیشدیر. بو جهتدن حیدربابانی آذربایجان فولکلورو و فولکلور توپلوسو آدلاندیرساق، هئچ ده یانیلمامیشیق.

"کور توتدوغون بوراخماز"، "قورد گئچینین شنگیلیسین یئیه­نده"، "آداخلی قیز بگ جورابین توخوردی"، "هرکس شالین بیر باجادان سوخوردی"، "بایرام اولوب قیزیل پالچیق ازللر"، "ناققیش ووروب اوتاقلاری بزللر"، "قیزلار دئیه­ر: آتیل باتیل چرشنبه، آینا کیمی بختیم آچیل چرشنبه"." ایینه بزر خلقی اؤزو لوت گزر" دگرلی ائل میراثیمیز و فولکلوروموزون تایی تاپیلمایان نمونه ­لریدیر کی نئچه یوز ایللر قالسین، نئچه مین ایللر بویوجا یوردوموزدا رایجدی و آذربایجانلیلارین اعتقادلاری و عادت عنعنعه لری ساییلیر و حیدربابادا اؤزونو گؤستریر.

سوندا ایکینجی حیدربابا منظومه­سینین بیر بندی ایله یازیما سون قویورام. شهریار بو بندده، اؤزوندن سونراکی آشیقلاری تصور ائدیر کی اونو گلن عصرلر ده خاطرلاییرلار و مقدسی اولان حیدربابا داغیندان سونرا ایکینجی دفعه آشیغین دیلی ایله اؤز آدینی گتیریر و آدینین یاییلماسی و قالارگی قالماسینین ندنین آشیقلاردان گؤرور. اوستاد شهریار شعرین ایچینده ده  حتی اؤزونو آشیق فرض ائدیب و  سازلی اولدوغونو دئییر. آللاهدان  بؤیوک اوستادا رحمت دیله­ییریک.

آشیق دئیه ­ر: بیر  نازلی یار وار ایمیش

عشقینــدن اودلانیب یانار وار ایمیش

بیر سازلی-سؤزلو شهریـار وار ایمیش

                    اودلارسؤنوب، اونون اودی سؤنمه ­ییب

                    فلک چؤنوب اونون چرخی چؤنمه ­ییب.

93.6.27 تاریخینده کئچیریلن بین الخالق شهریار کنگره سی اوچون یازیلمیشدی.

نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

 آشیق سرایشگر حماسه ها و سرگذشت ملت خویش و یار و یاور شادیها و غمهای سرزمین خود است. هر چند دلایل قانع کننده ای برای شروع مکتب آشیقی از یک تاریخ معین موجود نیست، ولی بنابر شواهد موجود می توان سابقه ای چند هزار ساله برای آن متصور شد. چنانچه از دوران قبل از اسلام نیز شواهدی دال بر وجود آشیق در ایران موجود است. اولین آشیقی که امروزه می توانیم از او نام برده و اطلاعاتی راجع به آن بدهیم،پیر و راهنمای ایل اوغوز، دده قورقوت می باشد.

بنابر روایاتی دده قورقود، اولین ترک مسلمان شده و اولین مبلغ اسلام در میان ترکان نیز می باشد که بعد از ملاقات با پیامبر گرامی اسلام و تقبل اسلام، به میان ایل خویش آمده و اوغوزان را دعوت به اسلام  کرده است. بعد از دده قورقود راجع به آشیقهای بعد اطلاعات موثقی در دست نیست. با اطمینان می توان گفت در طول دوره های تاریخی، آشیق در این سرزمین موجود بوده، گرچه با نامهای مختلفی از قبیل؛ وارساق، اوزان و ... .

 آشیقها روایتگر شفاهی حماسه ها و داستانهای سرزمین خویش بوده است و تا چند دهه اخیر، ادبیات آنان به ندرت به صورت مکتوب نگاشته شده بود.

 با ظهور سلسله  ی صفویه، نامی از آشیق نیز به میان آمده و بنابر یافته های موجود اولین آشیق(با نام آشیق؛ قبل از آن اوزان نامیده شده اند)، در این دوره ظهور می کند. آشیق قربانی، آشیق و شاعر هم عصر شاه اسماعیل صفوی است که بنا به دعوت شاه اسماعیل به دربار وی راه می¬یابد و مورد احترام قرار می گیرد و قربانی اولین شخصی است که بنابر اطلاعات موجود از او با عنوان آشیق یاد می کنند و آثارش كمابیش در دست است.

مکتب آشیقها به سبک و سیاق امروزی، از دوره صفویه شکل گرفته و تا به امروز تکامل یافته است.

 بنابراین می توان گفت، مکتب آشیقهای آذربایجان به سبک و سیاق امروزی، از دوره صفویه شکل گرفته و تا به امروز تکامل یافته است. بعد از قربانی ما به آشیقهای بعد از آن می رسیم که هرکدام تأثیراتی بر مکتب آشیقی گذاشته و در پیشبرد این مکتب کوشش کرده اند. مانند آشیق عباس توفارقانلی، آشیق مسکین ابدال، خسته قاسم، آشیق آلی، آشیق علعسگر، آشیق دوللو مصطفی و . .. .

در بحث مکاتب آشیقی نیز می توان گفت ما امروزه یک مکتب واحد آشیقی داریم که خود این مکتب به زیرمکتبهای مختلفی تقسیم می شود که هرکدام نقشی را بر عهده گرفته و بنا بر اقتضای محیط خود، گوشه ای از ادبیات شفاهی را حفظ کرده اند. از بین مکاتب موجود در ایران که نوازندگان آن از ساز قوپوز استفاده می کنند،  می توان به مکتب آشیقی تبریز-قره داغ، اورمیه، هشتری، سولدوز، قم-ساوه، زنجان، شاهسون، تکاب و همدان اشاره کرد. که مکتب آشیقی اورمیه و تبریز-قره داغ را می توان دو مکتب مهم و پویا در بین مکاتب فوق نام برد. در این بین مکتب آشیقی اورمیه را مورد بحث و بررسی مختصر قرار خواهیم داد تا شناختی بهتر راجع به آن داشته  و بتوانیم تفاوتهای آن با دیگر مکاتب را درک کنیم. 

آشیقها در مکتب ارومیه برخلاف دیگر مکاتب، به صورت تکنواز و انفرادی در مجالس ظاهر شده و به اجرای هاواهای خود می پردازند، همچنین در هاواها نیز با دیگر مکاتب مانند تبریز-قره داغ ، هشتری و... تفاوتهایی دارند که این خصوصیت، مکتب اورمیه را از مکاتب دیگر متمایز می کند. هاواهای موجود در مکتب اورمیه، برخلاف مکاتب دیگر، اکثراً ریتمیک نبوده و به نوعی سکون و اندیشه در بیشتر آنها دیده می شود. از دلایل ریتمیک نبودن اکثر هاواهای مکتب اورمیه می توان به همراهی نکردن بالابان و دایره در این سبک اشاره کرد.

در طول سالیان دراز در مکتب آشیقی تبریز، آشیق هم نصیحتگر و اندرزگوی مجلس بوده و هم نوازنده رقص و شادی آن دیار. اما در آذربایجان غربی و سبک اورمیه، این دو وظیفه از هم متمایز شده و توسط اشخاص جداگانه ای اجرا شده اند.

در محیط آشیقی اورمیه، آشیق به عنوان نصیحتگر و داستانگو ظاهر شده و در مجالس عروسی و شادی در داخل منزل ،مجلس و یا درقهوه خانه ها به ایراد نصیحت و پند و اندرز مشغول شده است و وظیفه ی موسیقی شاد و ریتمیک را به دهل و سرنا داده است که آن هم در بیرون از مجلس آهنگهای شاد و ریتمیک را اجرا کرده است.  با این وصف در مکتب تبریز-قره داغ این دو با هم ادغام شده و به خاطر اینکه قوپوز با دهل و سرنا نمی توانسته هماهنگی کند، به صورت گروه سه نفره قوپوز-بالابان- دایره درآمده است که آن هم به نوبه خود باعث ایجاد هاواهای شاد و ریتمیک بسیاری در آن مکتب شده است و از طرفی اصالت موسیقی آشیقی را زیر سوال برده است .

امروزه همین امر یعنی ادغام سه ساز فوق، از لحاظ علمی باعث پیشرفت و گسترش آن مکتب در میان خوانندگان و هنرمندان غیر آشیق نیز شده است. 

تعداد هاواهای مخصوص مکتب اورمیه در حدود 60 می باشد که در برخی از آنها با مکتب تبریز-قره داغ و همچنین هشتری اشتراک دارند.

مکتب آشیقی اورمیه، قدیمی ترین موسیقی موجود در خاورمیانه

با توجه به گفته اساتید موسیقی دانشگاه دولتی باکو سبک اورمیه را می توان به عنوان قدیمی ترین موسیقی موجود در خاورمیانه معرفی کرد، چرا که با بررسی و تحقیق بر روی این موسیقی  و نتها و پرده های اجرایی آن می توان قدمت آن را تا دوران سومر پیش برد. پروفسور محرم قاسملی، عضو آکادمی علوم جمهوری آذربایجان و فولکلورشناس برجسته و محقق موسیقی آشیقی نیز مکتب آشیقی اورمیه را قدیمی ترین مکتب در بین مکاتب آشیقی دانسته و حتی  قدمت بعضی از آهنگهای آن را به قبل از پیدایش آشیق و در دوره ای که آشیق و بخشی  و آکین از هم جدا و منفک نشده بودند، می برد.

به عقیده پروفسور قاسملی، در آهنگهای اجرا شده در مکتب اورمیه، می توان روح مشترک، بخشی های خراسان، ترکمن و ازبک و آکینهای قزاق و همچنین دیگر مکاتب آشیقی را حس کرد که این هم به نوبه خود این فکر را در ذهنها تداعی می کند که این مکتب قبل از انشقاق مکاتب و موسیقیهای فوق وجود داشته و به نوعی پدر آنها محسوب می شود  و این مسئله ارزش و قدمت این مکتب را دوچندان می کند.

اما صرف نظر از نظریه های فوق و با توجه به آثار رسیده به دست ما می توان قدمت مکتب اورمیه با سبک وسیاق امروزی را حداقل 250-300 سال تخمین زده و تاریخ نگاره ای به قدمت 200-250 سال نیز می توان برای آن نوشت که دربردارنده رویدادها و ابداع هاواها و اشعار شاعران و آشیقهای آن و به طورکلی  ادبیات آشیقی مخصوص مکتب اورمیه باشد.

در مکتب آشیقی اورمیه، آشیقهایی مثل دوللو مصطفی، بگمز قولو، همت، ایشو و دوللو اباذر، و ...    را می توان نام برد که هر کدام در عصر خویش یلی برای خود بوده اند و نقش هر کدام در پیشرفت محیط آشیقی اورمیه بی بدیل بوده است. 

از آشیقهای 100 سال اخیر این مکتب نیز می توان به آشیق جواد، آشیق یعقوب، آشیق اسد خویلو، آشیق حسن قاشیقچی، آشیق فرهاد، آشیق علی قیزیلباش و از آشیقهای معاصر می توان آشیق عزیز، آشیق درویش، آشیق دهقان، آشیق اسمعلی و ... را نام برد.

آشیق مجلس خود را با نام خدا و با مدح پیامبر(ص) و ائمه اطهار(ع) آغاز می کند

هاواهای آشیقی موجود در مکتب اورمیه تا به امروز، به نت کشیده نشده و همچنان از سینه به سینه و از نسلی به نسل دیگر منتقل می شود. این هاواها خود از لحاظ مضمون به چند قسمت تقسیم می شوند:

1-         هاواهای حماسی؛ مانند: مصری، دوراخانی، محترمی، حربی و  ...
2-         هاواهای عرفانی مانند:  دیوان ، تجنیس ،صوراسرافیل، قارص، تاجری و ...
3-         هاواهای شاد مانند؛ گؤزللـه مه، دستان، سولدوزو، دیک داباتی و ... 
4-         هاواهای غمناک و هجران مانند؛ غربتی، قره باغی، دول هجرانی و ...
5-         هاواهای وارد شده از مکتب آشیقی ترکیه مانند؛ عثمانلی شرقیسی، اورمیه شرقیسی.
در بحث چگونگی نامگذاری هاواها هم می توان ذکر کرد که برخی از هاواها از نام اشخاص ایجاد کننده آن هاوا و یا کسانی که آن هاوا را به افتخار او ساخته و تقدیم او کرده اند آمده است. مانند؛ آغاخانی، دوراخانی، جمشیدی و .... . برخی دیگر از اسم روستا و یا شهر و یا مکان مبدأ آن آهنگ گرفته شدهاند، مانند روضه گرایلیسی(روضه؛ اسم رودخانه ای در شمال شرق اورمیه)، شکریازی( اسم روستایی در سلماس)، همدان گرایلیسی, خوی امراهیسی.  

آهنگهایی که به اسم طایفه ای و یا قومی نامگذاری شده اند؛ مانند: شاغی و ترکه مه، .برخی از آهنگها هم بنا بر اقتضای شعری که با آن خوانده می شود و یا بر طبق خواسته ایجاد کننده آن بدون دلیل خاصی نامگذاری شده است؛ هاواهایی از قبیل دیوان، گرایلی، تجنیس، دستان و ... .

این هاواها هم به نوبه خود ، در زمان ایفا و تقدم و تأخر در اجرای مجالس آشیقی با هم فرق دارند. مثلاً آشیق در شروع مجلس باید دیوانی بنوازد. به طوری که بدون دیوانی مجلس را شروع نمیکنند. آن هم دلیل خاص خود را دارد.

  • 1- مضمون اشعار دیوانی بیشتر، حقیقت و شریعت بوده و مضامینی مانند مدح خدا، پیامبر و ائمه و همچنین پند و نصیحت و اندرز است. آشیق هم مجلس خود را با این مفاهیم شروع می کند. دیوانی در مکتب اورمیه سه نوع است؛ کسمه دیوان، شاه ختایی دیوانی و عثمانلی بحریسی یا بحری دیوان.
  • 2- صدای آشیق در شروع اجرا و خواندن هاواها این اجازه را نمی دهد تا هاواهایی که در اوج و زیر اجرا می شود را بخواند. در غیر این صورت ممکن است صدای آشیق گرفته شده و از ادامه اداره مجلس برنیاید. از همین روی، هاواهای دیوانی به خاطر اینکه در قسمت بالایی دسته قوپوز نواخته شده و به خاطر بم بودن پرده های بالایی قوپوز نیاز به بالا بردن صدا و به اوج رساندن صدای آشیق نیست، توسط آنها برای تنظیم صدای خود استفاده می شود.

اما گروه دوم آهنگهایی هستند که بعد از دیوانی خوانده می شوند، آنها هم هاواهایی مثل تجنیس و ترکه مه و تاجری است که این هاواها نیز نیاز زیاد ی به اوج رساندن صدا نمی باشد و در حد متوسط و بینابین هستند.

گروه سوم نیز به نام هاواهای خدنگی معروفند، که بیشتر مواقع در پایان مجلس و اجرای آشیق ایفا می گردد.

زیراکه صدای آشیق بعد از خواندن چندین هاوای به اصطلاح نرم و متوسط آماده اجرای هاواهایی است که نیاز به بالا بردن صدا و به اوج رساندن و یا در زیرخواندن آن می باشد. هاواهایی مثل قره باغی، شکریازی و .... از آن نوعند.

حقیقت، شریعت، یاد خدا ، توسل به خدا و ائمه اطهار محوری ترین پیامهای داستانهای آشیقی

در بحث ادبیات آشیقی، محیط آشیقی اورمیه مشابه دیگر مکاتب است که اشعار به کار برده شده توسط آشیقهای آن اشعار هجایی است که در قالبهای بایاتی، گرایلی، قوشما، دیوانی، تجنیس و جیغالی تجنیس می باشند.

از شاعران مشهوری که از 200 سال پیش تاکنون در این محیط فعالیت داشته اند، می توان دوللومصطفی، بالوولو مسکین، قول هارطون، عندلیب، پورآذر، دده کاتب، یداله پاشایی و صدها شاعر دیگر را نام برد که هر کدام در هر یک از قالبهای فوق شعرهایی داشته اند.

داستانهای آشیقی این محیط نیز غنی هستند. بنا به گفته ی آشیقهای پیش کسوت و استاد تعداد داستانها تا 50 سال پیش از عدد 70 تجاوز می کرد اما به علت عدم کتابت آنها تعداد آنها امروزه به 40-45 داستان رسیده است. داستانهای محیط آشیقی اورمیه همانند سایر مکاتب است و فقط بعضی از آنها مخصوص این مکتب و بعضی نیز روایاتشان متفاوت است.

در بحث مضمون نیز داستانهای آشیقی مضامینی مانند حقیقت، شریعت، یاد خدا ، توسل به خدا و ائمه اطهار بخصوص علی(ع) ، عاقبت نیکی و بدی و مردی و ناجوانمردی، عاقبت خیانت و دروغگویی، دعوت به راه راست  دارند که هر کدام از آنها راهگشای زندگی دنیوی و  زمینه ساز رستگاری زندگی اخروی است.

احمد اسدی-پژوهشگر فرهنگی

نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

یئنی دن قاییتدیم... شنبه یکم آذر ۱۳۹۳ 1:0 AM
بو اوزون مدتده منی یادلاریندان چیخارتمایان و وبلاگیمدا گلیب باخیش یازان و وبلاگین یئنی لنمه سینی ایسته ین دوستلارا بیلدیرمه لی یم، یئنی دن قاییتدیم...

نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

کؤنوللری فتح ائدن "چنگیز"/احمد اسدی سه شنبه هشتم مرداد ۱۳۹۲ 0:6 AM

 

 

 

آشیقلارین دونیاسی چوخ بؤیوک و گئنیش بیر دونیا اولاراق، بؤیوک انسانلاری طلب ائدیر. بو گئنیش دونیادا کئچمیشلردن بری چوخ بؤیوک و عارف انسانلار آشیق آدی ایله گلیب شعرلر سؤیله ییب، داستانلار و هاوالار یارادیب، اؤزلریندن بیزه نشانلار قویاراق فانی دونیانی ترک ائدیبلر. بو آشیقلاردان، دده قوربانی، آبدال مسکین، توفارقانلی عباس، خسته قاسم، دوللو مصطفی، دده علعسگر و چوخلو عارف آشیقلارین آدلارینی افتخارلا چکمک اولار. بو آدلارین چکدیگیمیز آشیقلار هر بیریسی اؤز یئرینده بیر عارف و داهی انسان اولاراق، آشیقلیقدا چوخ بؤیوک رول اوینایاراق، آشیق ادبیاتینین شعرینده، داستانلاریندا و هاوالاریندا ائتگی بوراخیبلار.

بو آرادا بیر مسئله نی اونوتمامالی ییق. اودا بو، اوزون کئچمیشلردن سوزولوب گلن آشیقلارین آدلاری و سانلاری نیه محدود اولوب و چوخلارینین آدلاری گلیب گونوموزه قدر چاتماییب و تاریخ صحیفه لرینده سیلینمک زوروندا اولوب و یالنیز بیر سیراسینین آدینی بوگون بیلیریک؟ بو سؤالین جوابی، اوسته خاطرلاتدیغیمیز کیمی چوخ آیدین و بللی دیر، او دا بو آشیقلارین اؤز چاغلاریندا و ساحه لرینده آشیقلیقدا بوراخدیغی ایزلر اولوبدور.

بو مقدمه ایله، بوگونوموزه کئچیریک. آشیقلیغیمیز یئنی عصرده بیر آز ضعیفله سه ایدی ده، بو صنعت ائله اوستاد آشیقلار یئتیردی کی، بو صنعته یئنی جان و روح باغیشلادیلار. آشیق صنعتینی افسانه وی تولو قوشونا اوخشادیرساق، بو انسانلارین ایشلری و چالیشیقلاری بو صنعتی حیاتینین ضعیف بلکه ده سون چاغلارینا چاتارکن یئنیدن سیلکه له ییب، آذربایجان سمالارینا قالدیریب و بایراغینی یئنی نسیلین ایچینده اسدیره رک، قالارغی ائتدی.

بو آشیقلاردان بیری و منجه ده ان اؤنملیسی، آشیق چنگیز مهدی پور اولوب. آشیق چنگیز  اؤزوندن گؤستردیگی بؤیوک اوستالیقلا و اوستون تکنیک لری ایله بؤیوک اوغورلار قازانیب. او کؤنلونده اینجه، ائپیک و دویغولو آشیق هاوالاری ایله اؤلکه لری و کؤنوللری فتح ائده رک دونیانین صنعت میدانلاریندا اؤزونه مخصوص یئر آییردی. اونون شهرتی نه تکجه آذربایجان و ایرانا، بلکه بوتون دونیایا گئدیب چاتدی. ائله بونا گؤره ده آشیق چنگیز چوخلو اؤلکه لرین دعوتی اوزره اورا قوناق گئدیب، آتا-بابا صنعتیمیز اولان آشیق صنعتینی آمریکادان آوروپایا، آوروپادان ژاپونیایا قدر تانیتدیردی. اونون خارجی سفرلرینین نتیجه سی سازیمیز و سؤزوموزون دونیانین کولتورل دایره لرینده تانینماسی اولوب . بو دا هر کسین الیندن گلمه ین بیر ایشدیر.

اوستاد چنگیز مهدی پور 1340-جی ایلده، کلیبرین شیخ حسنلی کندینده دونیایا گؤز آچدی. بیلدیگیمیز کیمی کلیبر، قاراداغ ماحالیندا یئرلشیر و قاراداغ دا کئچمیشلردن بری ساز-سؤز و آشیق صنعتینین بئشیکلریندن بیری اولوبدور. بونا گؤره تصادفی دگیل کی، چنگیز ده بئله بیر ماحالدا بؤیویوب بویا-باشا چاتارکن، آشیق صنعتینه ماراقسیز اولمایا. او اوشاقلیق ایللرینده، عمیسی آشیق عین الله ین ساز-سؤز بولاغیندان فایدالانیر و  آشیق صنعتینه اولان سئوگینین ایلک نشانه لری ائله او چاغلاردان باشلاییر. چنگیز مهدی پور 1356-جی ایلده تهرانا کؤچرکن، اوستاد حسین اسدی نین حضورونا گئدیب، اوستاد حسین اسدی نین سئحیرلی و اعجازلی بارماقلاریندان سوزولن هاوالاردان بهره لنیر. او سونرالار، موسیقی نی علمی صورتده اؤیرنمک ایسته ییر و ائله بونا گؤره ده 1368-جی ایلده تبریزده اوستاد یحیی اسماعیل زاده نین موسیقی اوزره تئوری کلاسلارینا گئدیب، موسیقی علمینی اؤیرنمگه باشلاییر و اؤز بیلگی لرینی داها دا تکمیل لشدیریر. علمی و کلاسیک ساوادینی  آتا-بابالاردان قالمیش آشیق موسیقیسی ایله بیرلشدیریب، بو موسیقییه یئنی جان وئریر. ائله بو سببدندیر، اوستاد چنگیز مهدی پورون ایفالارینا قولاق آسارکن، طبیعتی و اونون گؤزللیکلرینی دوشونمه مک امکانسیزدیر. او کوراوغلویا عاید اولان هاوالاری چالاندا، سانکی کوراوغلو معرکه قوروب و دوشمنی مبارزه یه دعوت ائدیر و یا اووشاری هاواسینی ایفا ائدنده  بیر طرفدن شاد و بیر طرفدن حماسی اولان بو هاوادا بیر آغیر ائلین ظفر گونونو خاطرلادیر و ذهنلرده جانلاندیریر.

اونون هر چالدیغی و ایفا ائتدیگی هاوا آشیقلیق اوسلوبلارینا باغلی اولارکن، دگیشیکلیکلر ایله اوزلشیر و معاصرلشرکن یئنی نسیله اتحاف اولونور. بو دا آشیق هاوالاریمیزی یئنی نسیلین آراسیندا سئودیریر.

سولو و تک ساز ایفاچلیغیمیزین ان گوجلو نماینده سی اولان اوستاد چنگیز مهدی پور، هم ده بیر یارادیجی آشیق اولوب. او گؤزل ساز ایفاچیلیغیندان علاوه، هم ده بیر نئچه هاوا بسته له ییب و موسیقی خزینه میزه آرتیریبدیر.

آشیق چنگیز، چوخلو ایران و ایراندان ائشیکده اولان فئستیواللارا قاتیلیب و چوخلو مقاملار الده ائدیبدیر. بو مقاملاری و نه اوچون کسب ائتدیکلرینی و دونیا سویه سینده آشیق صنعتی حاقیندا نه لر ائتدیگینی بورادا گتیررسک بلکه ده بیر آیری مقاله یازمالی اولاجاغیق. ائله بونا گؤره ده بو یازیمیزی قیسالداراق، اونون سون واختلار الده ائتدیگی بیر اوغورو خاطرلاداراق، بو یازینی باشا وئریریک.

آشیق چنگیز مهدی پور، سون واختلار بیر دگرلی عنوان قازاناراق، توتدوغو یولدا بیر اؤنملی اوغور الده ائدیب و اؤز جدیتینین و بو صنعتده الده ائتدیگی باشاریلاری داها دا تکمیل لشدیردی.

آشیق چنگیز، ایران صنعتکارلارینین دگرلندیرمه شوراسیندا( شورای ارزشیابی هنرمندان)، بیرینجی هنری درجه سینی قازانماغا لاییق گؤروندو. بو شورا ایرانین کولتور باخانلیغینا(وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی) باغلی بیر قورومدور و اورانین وئردیگی بو درجه موسیقی اوزره دوکتورا مدرکی ایله برابر و معادلدیر. اوستاد چنگیز مهدی پورا الده ائتدیگی بو اوغور مناسبتی ایله تبریک ائدیب بو مقدس آشیق صنعتیمیزی یاشاتماغینا گؤره غروروموزو بیلدیریریک. آشیق چنگیزین بؤیوک و دده آشیقلاریمیز اولان علعسگر، خسته قاسم، توفارقانلی عباس کیمی آدی تاریخلرده قالماغینا دا اینانیریق و اینامیمیز وار. بو مقامی آشیق چنگیز تکجه اؤز آدینا یوخ، بلکه یوز ایللر و مین ایللردن داغلارین قارلاری کیمی سوزولوب گلن و بیر بؤیوک چای تشکیل ائدن مینلرجه ساز و سؤز اوستادینین امکلری ساییلان آشیق صنعتی آدینا آلیبدیر و آشیقلیغیمیزین گوجونو بیر داها ثبوتا یئتیریبدیر. یازیمین سونونو اوستاد بهرام اسدی­نین شعری ایله بیتیررکن، اوستاد چنگیز مهدی پورا جان ساغلیغی و باشاریلار آرزی ائدیریک و اونون گله جکده الده ائده جگی اوغورلاری صبرسیزلیکله گؤزله ییریک،انشاء الله.

********

سازیم منیم

بهرام اسدی

دانیشانلار بیر-بیر سوسور دانیشدیقجا سازیم منی

مجلس اهلی قیشدان چیخیر چون دانیشیر یازیم منیم

توخوناندا مضراب تئله روحوم گئدیر، اسکی ائله

دورنالاریم قاتارلانیر، قاققیلداییر قازیم منیم

***

بو ساز بیر عالی جنابین، عزیز وجودون سازی دیر

کیمسه نی مأیوس ائیله مز، قلبه اومودون سازی دیر

اوزانلاردان بیزه قالان دده م قورقودون سازی دیر

ایلاملاردا شکیللی دیر، اورخونلاردا یازیم منیم

***

خسته قاسیمدا دیللنیب، غربتی سین چالیب غریب

یانیق کرمی ده کرم آیریلیقلاری سؤیله ییب

آلی- علعسگردن گلیب، عدالته اولوب نصیب

چنگیزین بارماقلاریندا اوزه چیخیر نازیم منیم

***

دونیالارا اون وئریریم، سرحدلری آشیر سسیم

سسیم بیر ایلاهی سس دیر بو سس منیم مقدسیم

دالغالانیر بایراغیمدا اسیر بو سس اسیم-اسیم

واریم بودور اوتانمارام، چوخوم منیم آزیم منیم.

 

روزنامه آرازآذربایجان/ مورخه 1/4/1392


برچسب‌ها: آشیق, آشیقچنگیز, بهرام اسدی, احمد اسدی, نشان درجه یک هنری
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

قارس هاواسی سه شنبه دهم بهمن ۱۳۹۱ 23:10 PM

قارس هاواسی , اورمو آشیق مکتبی نین ان گؤزل هاوالاریندان بیری دیر. بو هاوا گؤزللیگینه رغماً هله ده آذربایجان بویوجا تانینماییبدیر و تکجه اورمو چئوره سینده ایشله نیلیر. آشاغیدا بئش نفر اورمو آشیق مکتبی نین بؤیوک اوستادلارینین قارس هاوالاری گتیریلیب. ائده بیلرسینیز, هر آشیغین هاواسینی تک-تک و یا توپلو بیر یئرده ائندیره سینیز. خاطرلاتمالیام, قارس تورکیه نین شرقینده یئرلشن بیر شهرین آدی دیر. بو شهری تورکیه ده, آشیقلاری شهری کیمی تانییرلار.




اوخویان:آشیق اسلان طالبی(1294-1378)

سسین ضبط سیستمی: استودیو(تهران رادیوسونون استودیوسو)

تاریخ: 1353

ائندیرین


 
 

اوخویان:آشیق عزیز مرادخان(1301-1351)

سسین ضبط سیستمی: گرامافون

تاریخ: 1345

 
 
 
 
 
 
 

اوخویان:آشیق درویش وهابزاده(1309-1372)

سسین ضبط سیستمی: ضبط کاست

تاریخ: 1366

 
 
 
 

اوخویان:آشیق محمدحسین دهقان(1313)

سسین ضبط سیستمی: استودیو(اورمو رادیوسونون استودیوسو)

تاریخ: 1347

 
 
 

اوخویان:آشیق اسمعلی لطفی(1316)

سسین ضبط سیستمی: استودیو(اورمونون حوزه هنری اداره سینین استودیوسو)

تاریخ: 1388

 
 
 
 
 
 
 
هامیسینی بیر یئرده ائندیرین
 

برچسب‌ها: قارص, قارس, آشیق هاواسی, آشیق درویش, آشیق عزیز
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

آذربايجان آشيق مكتبلريندن

"تيكان تپه" آشيق مكتبي

یازان: احمد اسدي

 

تيكان تپه شهرينه مخصوص آشيق دسته سي و من....

 

گؤزل آذربايجانيميزين ان قديم و ان اصيل مدني ارثي اولان، آشيق ادبياتي و آشيق موسيقي سي تاريخلردن سوزولوب گلن بير وارليق اولاراق، بوگونده ياشاماقدادير. آشيقليق گلنگي اسكي لردن بري، شامان زامانلاريندان اسلام دؤورونه و اسلام دؤوروندن بوگونه قدر اؤزونو چئشيدلي آدلار و چئشيدلي اؤزلليكلرله ساخلاييب، قورويوبدور.

اسكي چاغلاردا آشيقليغيميز يوردوموز بويوندا بير اولسادا، زامان كئچديكجه، چئشيدلي بؤلگه لرده اؤزونه مخصوص لمس تاپيب و اؤزونه مخصوص اؤزلليكلره صاحب چيخيب و بير-بيرلري ايله فرقلنرك، آشيق مكتبلريميز يارانيب.

بيز بوگون آشيق مكتبلريميزده فرقلي هاوالارا نظر سالاندا، اونلارين روحلارينين بير اولدوغونو گؤروروك. حتي چوخلو هاوالاريميزدا عيني دير، يالنيز چالماقدا و اوخوماقدا فرقلنرك، بعضي ريتميك اولور، بعضيلرينده ريتيم سينير، بعضي لرده ده اوخونان سؤزلر اوزاديلير و ... .

ايندي ليكده نئچه بؤيوك آشيق مكتبيميز وار، اونلاردان اورمو آشيق مكتبي، قره داغ، هئشتري، شيروان،بورچالي، زنجان، همدان، قوم-ساوا، گؤيچه، قوبا-قوسارين و ... آديني چكمك اولار. بونلار ايله ياناشي كيچيك آشيق مكتبلرده وار. آما او قدرده آنا آشيق مكتبدن فرق ائتمه­ييرلر و سئچيلمه ييرلر.

كئچنلرده، خريطه ني اؤنومه قوياراق، مختلف مكتبلرين يئرلشديگي شهرلره نظر سالديم. اورمودان توتدو قره داغا، زنجانا و .... . چئشيدلي شهرلرين آشيقلاري ايله چوخلو مجلسلرده بير يئرده اولدوغوما گؤره، آزدان-چوخدان آشيق مكتبلرينين اؤزلليكلري و هانسي شهرلرده اولدوغونو بيليرديم. بو آرادا تيكان تپه(تكاب) ماحالي دقتيمي اؤزونه چكدي. اورادان نه آشيق تانييرديم و نه ده هاوالاريندان خبريم وار ايدي. بونا گؤره ده بو ماحالين هانسي مكتبده اولدوغو منيم ماراغيمي اؤزونه جلب ائتدي و بو حاقدا آرتيق بيلگي الده ائتمك اوچون، آراشديرماغا باشلاديم. اورمو، تبريز و نئچه شهرين آشيقلارينين اورالاردا هانسي هاوالار چالينديغيني و هانسي مكتبده اولدوقلاريني سوردوغومدا، كيمسه بير بيلگي منه وئره بيلمه دي. بونا گؤره ده بو ماحالدا اولان آشيقلار و آشيقيليق منيم ماراغيمي داهادا چوخ اؤزونه چكدي. اورا گئديب، آشيقلاري ايله گؤروشمگه قرار وئرديم.

بيرگون تيكان تپه شهرينه گئديب، سورا-سورا بير آشيغين آدرسيني تاپديم. آشيغين، آدي آشيق منوچهر ولي پور ايدي. 1353-جي ايلده ائله تيكان تپه نين اؤزونده دوغولوب و اهل حق توركلريندندير(آشيق منوچهرين آتا-بابالاري نئچه يوزايلدن بري آشيق اولوبلار). آشيغيميز ايله گؤروشدوم و بو گؤروشده چوخ اؤنملي اولان مسئله لر اوزه چيخدي. بو مسئله دن يالنيز ايكي سينه باخساق، تيكان تپه نين نه قدر آشيقليق باخيمندان اؤنملي اولدوغونو بيله جه ييك؛

 1- اورادا اولان آشيقليق، ساز، كمانچا، قاوال و بالابانلدان عبارتدير. بودا هئچ يئرده تايي گؤرونمه ين بير آشيق دسته سي دير.

2-او ماحالين اؤزونه مخصوص بير نئچه هاواسي واردي.

ائله بو ايكي عامله نظر سالساق، بو شهرده يئني آشيق مكتبينين اوزه چيخماغينا گرك ايناناق. نيه كي، هم هاوالاردا بير آز فرق وار، همده آشيق اوچلوگو يئرينه، آشيق دؤردلوگو وار. هله بونداندا علاوه، بير يئني تاپينتيدا ائله او آشيغين يانيندا اولدو. آشيغين يانينداكي كمانچا چالانين، كمانچاسي گؤردوگوموز و ائشيتديگيميز كامانچالاردان فرقلي دير و من اينديه دك، بئله كمانچا گؤرمه ميشديم. كامانچانين هم اوزو و همده آرخاسي دري ايله اؤرتولودور و هئچ بير يئرده و ملتده بو كامانچايا تاي بير چالغي آلتي گؤرونمه ييب.

بير نئچه ساعات آشيغيميز ايله بير يئرده اولدوم و بير تعداد اورانين هاوالارينداندا منيم ايستگيم ايله آشيق چالدي و منده ضبط ائتديم. اوندان سونرا، تيكان تپه مكتبي اوسته، دانيشيقلار آپارديق و بو شهرده نئچه آشيق اولدوغونو سوردوم و سواليمين جوابيندا چوخ كدرلنديريجي جواب ائشيتديم؛"بو ماحالدا تكجه منم. آشيقلارين هاميسي وفات ائديبلر".

بو سؤزدن سونرا، چوخ اوزوله رك، نيه گنجلر بس بو صنعته گلمه ييرلر دئيه، سوردوم، جوابدا نئت و آشكار ايدي. بو صنعت حمايت اولونمور. آرتيق بورادا محروم بير منطقه دير، ايلده يوزلر بلكه ده مين­لر نفر (چوخو جوانلار) بورادان آيري شهرلره، اؤزلليكله تهرانا كؤچورلر.

بو سؤزو دوشوندوگوموزده و تيكان تپه نين بوگونكو دورومونا باخديغيميزدا آشيغين سؤزونو هئچ ده يانليش اولمايان بير مسئله گؤره جه ييك.

 آشيق محروم دئدي. يئري گلميشكن بير مثال گتيريم؛ صائين قالا ايله تيكان تپه آراسي 90 كيلومترليك بير يولدور. بو 90 كيلومترليك يولدا، بير دنه ده اؤرنك اوچون بنزين پومپو يوخدور. هله اونداندا علاوه يوللاردا دئيه سن، قاجار و بيرينجي پهلوي دؤوروندن قالما يوللارا اوخشايير. دوشونون، بير نفر كندلي ايسته يير، ماشينينا، تراكتورونا و يا هر نه ياناجاق لازم اولان وسيله سينه، ياناجاق دولدورا و فاصله سيده شهردن 45 كيلومتر اولا، گرك 45 كيلومترليك مسافه ني شهره گئده و 45 كيلومترده قاييدا. بو اولدو 90 كيلومتر، دولدوردوغو ياناجاغين ياريسي قورتولدو. اورانين محروميتينه گؤره، اونلارلا مثال چكمك اولار. ائله بونا گؤره ده ايلده نئچه مين نفر يئرلي اهالي اورادان كؤچرك، آيري يئرلره گئدير و اونون عوضينده ايرانين غربي اوستانلاريندان بورا دولورلار..نيه كي اورميه يه گئدن يول نه قدرده خراب اولسا، عوضينده او بيري استانلارا باغلانان يوللار، گئديش-گليشه ياخشي ديرلار.

هر حالدا ايندي دوروم بئله دير، ايسته سكده ايسته مه سكده، بيزيم بوينوموزا دوشن اؤز كولتوروموزو و ادبياتيميزي قورويوب ساخلاماقدير و آشيق منوچهر كيمي قوچ ايگيدلري ياددان چيخارتماماقدير. نيه كي بيزيم كولتوروموزو اورالاردا ياشادير. ائله بو سؤزله آشيغيميزدان آيريلديم. آما تيكان تپه فكري مني بوروموشدو. بيرجه لحظه ده بئينيمدن ائشيگه چيخماييردي. آشيغين اوخودوغو، گؤزل تيكان تپه هاوالاري، تيكان تپه گؤزللمه سي، تيكان تپه شكسته سي،جمشيدي، همداني، عثمانلي و ... هله ده ذهنيمده دير و بو مكتبين نئجه آذربايجان بويوجا تانيتديريلماسينا هله ده دوشونورم. دوزدور ايندي آشيق منوچهر او ماحالين سونونجو و تكجه آشيغي دير آما تيكان تپه آشيقليغي هله ده ياشايير  و هله ده بو مكتب ديري دير ، بونا گؤره ده گرك گله­ جگه اومودلو اولاق.


برچسب‌ها: آشيق, تيكان تپه, تكاب, احمد اسدي
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

دونيا شهرتلي، آدليم اوزانيميز اوستاد آشيق حسن اسكندري ايله دانيشيق.

دانيشيق آپاران: احمد اسدي

اشاره: آشيقلار ايله سيرا دانيشيقلاريميزدا، يوردوموزون بؤيوك اوزاني، دونيا شهرتلي اوستاد آشيق حسن اسكندري ايله گئديب گؤروشوب دانيشيق آپارميشيق. يوردوموزون آدليم آشيقلاريندان و چوخ مهربان و صاف اوره كلي اولان، آشيق حسن اسكندري قاراداغ ماحالي نين كاللا كندينده آنادان اولوب. ايندي ليكده تبريزده ياشايير . آشيق حسن تبريزده بير موسيقي مكتبي(آموزشگاه موسيقي) آچاراق، بو شهرده اورانين مديري وظيفه سينده چاليشير. يوردوموزون قالارگي آدلاريندان و سسلريندن اولان آشيق حسن حياتي بويو بير چوخ خارجي اؤلكه يه گئده رك، اؤز كولتوروموز دونيايا تانيتديريبدير. اونون آذربايجان آشيقليغيندا اؤزل و اؤزونه مخصوص يئري واردير. بير مثل وار دئيه رلر، تبريزه گئتدين آشيق حسني گؤردون، ائله بيل آشيقلارين هاميسيني گؤروبسن. ائله بونا گؤره ده گئديب آشيق حسن ايله گؤروشوب دانيشيق آپارميشيق. اوخوماغينا سيزي دعوت ائديريك.

اوستاد يوردوموزدا ، سيزي تانيمايان و یا آدینیزی ائشیتمه ین انسان دئمك اولار چوخ آزدير. آما بونونلا بئله ايسته ييريك، اؤز ديلينيزدن اؤزونوزو تانيتديراسينيز؟

من آشيق حسن اسكندري،1326/11/2 كاللا كندينده دونيايا گلميشم. قديملر كنديميزين ياخشي اوزوملري اولاردي. آنامدا نباتي نين كنديندن و اوشتيبينلي ایدی. 9-10 ياشيمدا تبريزه كؤچموشوك. تبريزده خالي توخوموقلا مشغول اولموشام. سونرا اورمويا گئتميشم و اورمودا بير مدت ايشله ميشم. 1343-جو ايلده ده تهرانا گئتميشم. تهراندا موسيقي كلاسلاري وارايدي. ايكي ايل 1345-47 يه قدر آواز ايراني ايشله ميشم. 1347-جي ايلده ائولنديم. 1348-جي ايلدنده يئنه ده قاييتديم تبريزه.  تهراندا اولدوغوم واختلار آشيقلارا چوخ علاقه يئتيره رديم. تهراندان تبريزه، آشيق نوارلاريني آلماق اوچون گلرديم. سونرادا او دؤورون آشيقلاري ايله تانيش اولدوم و آشيقلار مندن ال چكمه ديلر، دئديلر گل بيزيم يانيميزدا سنده اؤيره ن. بيرينجي دفعه ده رحمتليك آشيق عيسي دئشن وار ايدي، اونون يانيندا قاوال ايشله ديم. بير آي آشيق عيسانين يانيندا قالاندا سونرا، رحمتليك آشيق عبدالعلي نوري ايله بير ايل ايشله ديم. سونرادا آشيق علعسگر مرندي ايله ايشله ديم. ائله قاوالچي اولدوغوم واختلاردادا سازي اؤيره نيرديم. سونرالار تصميم توتدوم كي يا من آشيق اولاجايام و ساز چالاجايام، يادا دا قاوالي قوياجايام قيراغا. ائله او گوندن اينديه قدر بو تصميمين اوستونده يم و ائليميزين خدمتينده يم.

آشیق علعسگر ایله آشیق حسن اسکندری

اوشاقليق ايللرينيزده بيرينجي آشيق كيمي گؤرموشدونوز؟

من آشيق خيرالله وار ايدي، بيرينجي دفعه كنديميزه او گلميشدي. منده اونو كنديميزده اولان تويدا گؤردوم. آشيق حسين جاوانين شاگردلريندن ايدي. اوغلودا قياث آديندا بير بالابانچي ايدي. اوغلو، بالاباندا چوخ يوخاري سويه ده ايدي.

اوستاد، آشيق مكتبلرينين سازلاريندان و قورولوشوندان دانيشاق. آشيق مكتبلرينه باخساق، گؤره جه ييك، مثلا اورمو تك سازدير. بورچالي تك سازدير. آما قاراداغ-تبريز و بير چوخ يئرلرده آشيق اوچلوگو(ساز-بالابان-قاوال) و ايكي ليگي(ساز-بالابان) وار. بو فرقلر(سازلارين تركيبي) نه زماندان وار؟

آشيق اولده، اورمو مكتبي كيمي تك ساز اولوب. بو كلي حالتده اولوب. يعني بوتون مكتبلر بئله اولوبلار. سونرالار، موقعيته گؤره، بالابان آرتيريليب. سونرالار 70-80 ايله ياخين اولاركي قاوالدا آشيق دسته سينه آرتيريليب. بيزيم اؤز منطقه ميز، قاراداغي نظره آلساق، بالابان-قاوال آشيق دسته سينه قاتيلماميشدان اؤنجه، دؤهول وارايميش. عيني اورميه كيمي تويلاردا دؤهولو ائشيكده چالارميشلار و آشيقدا ايچريده مجلسر قورارميش. قاوالدا بونا گؤره آرتيريليب كي، گؤروردون مجلسده آشيقدان ماهني و تصنيف ايست هينده قاوالچي اونو اوخوياردي و مجلسده اولانلاري راضي سالاردي. آشيقدا اؤز هاوالاريني و مجلس داستانيني سؤيله ردي. قاوالي بونا گؤره آشيق صنعتينه آرتيريبلار. من اؤزومده قاوالچي اولدوغوم واختلار، ماهني و تصنيفلري اوخويارديم.

آشیق حسن تبریزین تربیت کتابخاناسیندا-۱۳۵۶

هانسي ايلدن الينيزه ساز گؤتوروب، آشيقليغا باشلادينيز ؟

من 1350-جي ايلدن آشيقليغا باشلاديم.

يئنه ده بالابان ايله قاوالين آشيق صنعتينه گلمه سيندن دانيشاق، بو ايكي سازين آشيق مكتبلريميزده بوراخديغي تأثيردن عزيز اوخوجولاريميزا بويورون؟ ائتگيسي نه اولوبدور؟

بيرينجي سي هاوالاردا منفي تأثير بوراخماييب. هاوالاري ريتملنديريب و گؤزللنديريبدي. هاوالاريميزي اجتماعي  ائديب. سونرادا داستانلاردادا هئچ تأثيري اولماييب.

بالابان و قاوالين آشيق ياراديجيليغيندا تأثيري نه اولا بيلر؟ يعني دئديگينيز بو مثبت عامللر ائده بيليب، آشيق صنعتينه يئني هاوالار بخش ائده و آشيغي يئني هاوالار ياراتماغا شوقا گتيره؟

يوخ. بو موضوعدا تأثيري اولا بيلمز. يئني هاوا ياراتماق، آشيغين اؤز هنرينه و استعدادينا قاليب. گرك او قدر مهارتي و استعدادي اولا كي، بير نفر ائده بيله يئني هاوا يارادا. اودا هر كسين اليندن گلن بير ايش دگيل. اؤزوده گرك ائله هاوا يارانا كي، خالق هاوالارينين سيراسينا كئچه. بئله اولمايا كي، ايكي-اوچ آي چاليب اوخونا سونرادا يادلاردان چيخيب گئده. ايندي ليكده، آشيق چنگيز مهدي پور بو ايشي گؤروب. آشيق علي خداداددا يئني هاوا ياراديب و نوتا كئچيب. من اؤزومده 4-5 هاوا ياراتميشام، آما هله اؤزومو راضي سالا بيلمه ميشم. نه زمانكي بيلسه م، مندن سونرا بو هاوالار قالاجاق، اوندا اؤزومو راضي سالا بيلرم.

اؤز ماحالينيزين قديم آشيقلاريندان هانسي لارينين آديني  خاطرلاييرسينيز؟

آشيق اوروج، آشيق خيراله، آشيق نادر، آشيق عبدالعلي، آشيق حسين جاوان.

تبريز-قاراداغ آدلانان مكتب وار. دانيشيقلاريميزدان بئله دوشوندوم، تبريز شهريندن كئچميشلرده آشيق اولماييب و بو شهرين آشيقلاري قاراداغدان گليبلر. بئله ديرمي؟

دوزدو. تبريزدن آشيق اولماييب. تبريز آشيقلارينين چوخو قاراداغداندير.

آشيق داستانلاري نه اوچون يارانيب. موضوعلاري نه اولوب؟

اوچ نوع آشيق داستاني واريميزدير.

1-حماسي داستانلار- كوراوغلو داستاني. بو داستاندا قهرمانليق وار.

2-محبت داستانلاري وار. جماعتين صميميتيندن، دوزلوگوندن دانيشير.

3-سئوگي داستانلاريدا وار. عشق و معشوقدور.

آما موضوعلارا باخماياراق، نئجه كي آدام گئدير بير فيلمه باخير و آخيردادا او فيلمين نتيجه سي اولور. بو داستانلاردا اونلارا تاي. بونلارين نتيجه سي وار و گركده بئله اولا. بو داستانلار هاميسي ائليميزين ياشاييشيندان آيريليب و ائل ايچينده اولان مسئله لري نظمه چكيبدير. بو داستانلارين بير سئريسي واقعيتده اولماسادا، بير تعدادي واقعيتدير. مثلا خسته قاسمين سؤز-صحبتينه باخين. اوستادلار بئله ائشيتميشم كي دئيه رديلر، هركس خسته قاسمين بوتون سؤزلريني بيلسه دا هئچ يئرده معطل قالماز و آيري سؤز-صحبته احتياجي اولماز. كي بو حقيقت داستاندير. يا گرگرلي محمد وار. اولولو كريم وار. عباس توفارقانلي وار. بونلار حقيقي دير. بير تعداددا وار، قاراناغيل ديلار. افسانه و روياديلار. قاراناغيللاردادا حقيقتدن دانيشيلير. عبرت وار.

قديم تويلاردا، سيزين ماحالدا هانسي داستانلاري چوخ ايسته يرديلر؟

قورباني، اصلي-كرم،واله، عباس توفارقانلي.

آشيقليغين فلسفه سي نه اولوب؟ آشيقليق نه اوچون يارانيب؟

شعر ايله موسيقي انسان يارانان گوندن يارانيب. موسيقي انسانين وجودوندادير. آشيقليقدا موسيقي ميزين بير بؤلومودور. موسيقي نه دير؟ موسيقي تكجه چال-اوينا دگيل كي!! موسيقي ميز اونلاردان علاوه همده ملتميزين، ائليميزين دردي، كدري، سؤزودور. آشيغين اؤزونه بير دوروشوغو واردي. باخسانيز نيه آشيقلار قهوه ده اوخويوبلار؟ نيه آياق اوسته اوخويوبلار؟ بونلار هاميسي آشيغين رسالتين گؤسترير. آشيق او يئرده اوخويارميش كي، نئچه نفر بير يئره توپلانا و او ائده بيله سؤزونو ملته يئتيره. آياق اوسته دورماغيدا، بونو نشان وئريركي آشيق هميشه آماده دير.

آشيقلقدا سؤز اؤنملي دير يا ساز؟ بيرده گنج آشيقلارا بويورون آشيغين ائل ايچينده نئجه دولانديغي و داورانديغيني؟

آشيقليقدا اول سسدير، سونرا سؤزدور، سونرادا ساز. بو منيم نظريمدير. نئچه ايللردير تجربه بونو منه ثابت ائله ييب. دوزدور هره سي گرك اؤز يئرينده اولا. آما سس اؤنملي دير. آشيق اولاندا گرك، ائل ايچينده آغير-سنگين اولا. گؤزو پاك اولا. هانسي ائوه گئتدي، او ائوي اؤزوندن بيله. يوخسا ائله دليلدن، نصيحتدن، عبرتدن دئيه سن و اؤزون عمل ائله مه يه سن، اولارسان عالم بي عمل. آشيق گرك خالقينا معرفتدن، حقيقتدن، نصيحتدن دئيه و اؤزوده اؤز سؤزونه گرك عمل ائله ميش اولا. حتي بو صنعته مذهبي باخيش ايله باخساق، بير عرفاني صنعتدير. آشيق نه قدرده كيچيك اولسا ياش باخيميندان، 90 ياشينداكي كيشي اونون نه اوخودوغونا گؤز تيكر، تا اوخودوغو سؤزلردن، دليلدن، حقيقتدن بهره لنسين. بو قوجا كيشي او آز ياشلي آشيغين اؤزونه يوخ، صنعتينه دگر وئرير. يعني بو صنعت ائله صنعتدير. فضاسي ائله دير. بؤيوك بير مكتبدير. علم دير.

آشيق هاوالارينين نوتلارا كئچمه سيندن دانيشاق، بير سيرا آشيقلار بو ايشي لازم گؤرسه لرده بونا قارشي دورانلاردا آز اولماييب. سيزجه ياخشي دير مي؟

موسيقي چي گرك نوت بيله. دونيادا نوت ايشله نير. نوت يازيلسا ياخشي دير. اودا يالنيز گروهي كنسرتلرده ايشلتمگه گؤره. باخين نيه بيز بئش نفر بير يئره توپلاناندا هماهنگ اولونجا مصيبت چكيريك،. بودا او نوتون يازيلماماسي دير.

آذربايجاندا آييرا بيله جگيميز نئچه آشيق مكتبميز وار؟

اوچ مكتب واريميزدير كي، او بيريلر ايله بوتؤولوكده فرق ائله يير. اودا اورمو، همدان و هئشتري مكتبلري دير. او بيري لرده بير-بيرلرينه اوخشايير و ياخينديلار. مثلا زنجان ايله هئشتري ياخينديلار. او تايدادا گنجه-باسار، گده بگ، شيروان وار. او تايدادا شيروان كلاً آيري دير. او بيريلرده ده فرقلر چوخ آزدير.

اوستاد هانسي اؤلكه لرده سفرده اولوبسينيز؟

31 اؤلكه يه گئتميشم. بير سوريه دن سونرا كي زيارته گئتميشم. قالاني كونسرت اولوبدور.

آمريكايا، ژاپونا، چينه، فرانسه يه، توركيه يه، آلمانا، كانادايا، آذربايجانا و ... .

بعضي لرينه ده چوخ گئتميشم مثلا آلمانا 8 دفعه گئتميشم، فرانسه يه 5 دفعه گئتميشم و ....

خارجي كنسرتلرينيزدن دئيه جگينيز سؤز وارسا بويورون؟

او كنسرتلر چوخ گؤزل اولور. اورالاردا هر شئيه علمي باخيرلار. سالونلاردا گؤرورسن 10 دقيقه قالير كنسرت باشلايا، آما هئچ كس گلمه ييب. بير دقيقه گؤرورسن سالون هاميسي دولدو و هله آياق اوسته قالانلاردا اولدو. خارجي كنسرتلرده آشيق داستانلاريميزدان و حكايه لريميزدنده دئيه رم، كنسرت قورتولاندان سونرا گلرلر سوروشارلار و دئيه رلر خوش بئله ملتين حالينا كي بو حكايه لري وار و بئله موسيقي سي وار. اونلار چوخ يوخاري سويه ده ديلر و هر نه يه علمي باخيرلار.

آشیق حسن فرانسادا

آشیق حسن آغ سارایین اؤنونده

 آشیق حسن ژاپونیادا

آشیق حسن چینده

آشيقلار اوخوياندا گرك نه يي نظرده توتالار؟

گرك آشيق يكنواخت اوخومايا. مثلا هاميسي 8/6 ريتيملي هاوا اوخومايا. هر ريتمده اولان هاوالاردان سئچه و اوخويا. اونداندا علاوه سؤزلري سئچنده ده دقت ائده كي نه سؤزو اوخوياجاق. سؤزده چوخ اؤنملي دير.

سون سؤال اولاراق، بويورون ائليميزه و گنجلره نصيحتينيز  و سؤز صحبتينيز؟

سؤزوم بودوركي، گرك هر قوم و يا ملت اؤز فرهنگينه و موسيقي سينه صاحب چيخا. اؤز موسيقي سينه گله قولاق آسا، گؤره نه دير. سونرا گئده آيري فرهنگلره و موسيقي لره دقت يئتيره. 

دگرلي واختينيزي بيزيم اختياريميزدا قويدوغونوزا گؤره تشكر ائديرم. چوخ ساغ اولون.

سيزده بو صنعته و هنره زحمت چكيب بورالارا گلديگينيز اوچون ساغ اولون.
 
 
 






آشیق حسنین چکیلمیش رسمی(اثر: صابر بقال اصغری)



آشیق حسن گنجلیک چاغلاریندا( تبریز-گولستان باغی-سولدان ایکینجی نفر)
آشیق حسن تهراندا-سولدان بیرینجی(۱۳۴۸)



احمد اسدی و آشیق حسن اسکندری







آشیق حسن گروهو ایله بیرلیکده

برچسب‌ها: آشیق, آشیق حسن اسکندری, قاراداغ, تبریز, اورمو, احمد اسدی
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

آشیقلار درنگی نین قورولوشونون اوچونجو ایل دؤنومو سه شنبه بیست و پنجم مهر ۱۳۹۱ 22:52 PM

غربی آذربایجان حوزه هنری اداره سینین آشیقلار درنگی نین قورولوشونون اوچونجو ایل دؤنومو اورمودا گئرچکلشدی. بو درنگین اوتوروملاری و جلسه لری 1389-جی ایلدندیر, هر هفته دوزگونلری آخشام اوستلری تشکیل تاپیر. هر هفته آذربایجانین چئشیدلی بؤلگه لریندن آشیقلار بورایا گلیرلر و دئمک اولار هر هفته 4-5 آشیق بو درنکده چیخیش ائدیر. خزل آیی نین 24 بو درنگین قورولوشونون ایل دؤنومو بیر تؤرن و مراسم ایله یاد ائدیلدی. بو مراسمین گؤرونتولرینه باخا بیلرسینیز.

مراسم, ایران اسلام جمهوریتینین ملی هیمنینین سسلنمه سي ایله باشلادی.

بو مراسمین آپاریجی سی احمد اسدی ایدی. احمد اسدی دوللو مصطفانین شعری ایله مراسمی باشلادی. سونرادا گلنلره خوش گلدین دئییب. آشیقلار درنگی حاقدا قیسا بیلگی وئردی. سونرادا اوستاد آشیق اسمعلی لطفی نی صحنه یه دعوت ائتدی.



اوستاد آشیق اسمعلی لطفی


کئچن بیر ایل عرضینده غربی آذربایجاندا, 4 نفر آشیق وفات ائدیبلر. ائله بنا گؤره ده, وفات ائتمیش آشیقلارین ویدئو گؤرونتولری سالوندا یایینلاندی و سالوندا اولانلاردا اونلار رحمت اوخودولار. بو آشیقلارین آدلاری : آشیق علی علیزاده(اورمو)، آشیق گولاب حسین خانی(قوشاچای)، آشیق عباس بهلول زاده(خوی+اورمو)، آشیق بهروز فرجی(قوشاچای)


آشیق علی کریمی قره آغاجی صحنه یه دعوت اولوندو.

اورمو شهرینین بؤیوک اوستادی, آشیق فرهاددان بیر سس حاضرلانمیشدی. بو سس سالوندا یایینلاندی.

قوشاچای شهرینین اوستاد آشیغی و هابئله بو شهرین آشیقلارینین نماینده سی اولان, آشیق هدایت موسی اوغلو بیر هاوا اوخودو.


حوزه هنری اداره سینین موسیقی مرکزی نین سوروملوسو, داریوش علیزاده تریبون دالینا دعوت اولوندو. علیزاده حوزه هنری طرفیندن گؤرولن ایشلر حاقدا بیلگی وئردی و گله جک ایللرده ده نه اولاجاغی حاقدا قیسا دانیشدی.




اورمو شهرینین کئچمیش و اوستاد آشیقلاریندان اولان, آشیق عزیز مرادخانین سسی سالوندا یایینلاندی.آشیق عزیز 1351-جی ایلده وفات ائدیبدیر.

85 یاشلی آشیق یوسف اوحانئس صحنه یه دعوت اولوندو.


آشیق غلامرضا اژدری خوی آشیقلارینین نماینده سی عنوانیندا چیخیش ائتدی.

اورمو شهرینین پارلایان اولدوزو و آشیقلیق عالمی نین اونودولماز سیماسی, آشیق درویش  حاقدا بیر مستند کلیپ حاضرلانمیشدی. بو کلیپ گلنلره سونولدو.

سولدوز شهریندن اولان آشیق رضا پوینده اؤز هاواسینی گلنلره تقدیم ائتدی.







اورمو آشیق هاوالاریندان تشکیل تاپان و اورمودان گلن سسلر آدینی داشییان اثرین آچیلیشی و تقدیماتی کئچیریلدی. اورمودان گلن سسلر, اورمو آشیق مکتبی نین دئمک اولار بوتون هاوالارینا شامل اولور و بو اثرده 19 اوستاد آشیغین اشتراکی اولوبدور. آچیلیش قوجامان و اوستاد آشیقلار, آشیق یوسف و آشیق اسمعلی ایله برابر داریوش علیزاده حوزه هنری اداره سینین موسیقی بؤلومونون سوروملوسونون الی ایله گئرچکلشدی.

 

مراسمین سونوندا, 5 نفر غربی آذربایجان آشیقلیغیندا چالیشانلاردان تقدیر اولوندو.

شاعر ، یازیچی و قزئته چی  اولان مصطفی قلیزاده, ایکی ایل مدتینده غربی آذربایجان آشیقلار درنگی نین هر هقته قورولان اوتوروملاریندا, آپاریجی عنوانیندا آردیجیل اولاراق اشتراک ائتمگینه و نشریاتلار ایله مطبوعاتدا بو صنعتین تبلیغاتی نین آپاریلماسینا گؤره غربی آذربایجانین حوزه هنری اداره سی طرفیندن تقدیر اولوندو.

آشیق علی قره آغاجی, ایکی ایل مدتینده غربی آذربایجان آشیقلار درنگی نین هر هقته قورولان اوتوروملاریندا, آپاریجی عنوانیندا آردیجیل اولاراق, اشتراک ائتمگینه و آشیقلارین بو درنگه گتیریلمه گینده رولونا گؤره غربی آذربایجانین حوزه هنری اداره سی طرفیندن تقدیر اولوندو.


قوشاچایلی آشیق هدایت موسی اوغلودان, قوشاچای آشیقلارینین نماینده سی عنوانیندا و بو درنکده چالیشیقلارینا و ها بئله درنگین آیری شهرلرده تانیتدیرماسینا گؤره غربی آذربایجانین حوزه هنری اداره سی طرفیندن تقدیر اولوندو.

سولدوزلو آشیق رضا پوینده, سولدوز آشیقلیغینین نماینده سی عنوانیندا و آشیقلار درنگینده چالیشیقلارینا گؤره غربی آذربایجانین حوزه هنری اداره سی طرفیندن تقدیر اولوندو.

اورمودان احمد اسدی, آشیق ادبیاتی و موسیقی سینده اولان آراشدیرمالارینا و آشیق ادبیاتینین نشریاتلاردا , مطبوعاتدا و اینترنت دونیاسیندا جانلاندیرماسینا و درنگین فعالیتلرینین یاییلماسیندا رولو اولدوغونا گؤره غربی آذربایجانین حوزه هنری اداره سی طرفیندن تقدیر اولوندو.


 

35 نفر غربی آذربایجان آشیغی بو مراسمه قاتیلمیشدیلار. بو آشیقلار مراسم  بیتدیکدن سونرا, خاطره شکلی چکدیردیلر.

سوندادا بو مراسمه قاتیلانلارین هامیسینا آشیقلار درنگی طرفیندن اورمودان گلن سسلر اثری هدیه اولاراق, تقدیم اولوندو.


برچسب‌ها: آشیق, آشیقلار درنگی, احمد اسدی, حوزه هنری, آشیق اسمعلی, آشیق یوسف, آشیق درویش
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |

 

دونياليق آغ چليك گونو مناسبتينه، آشيق علي قلندري ايله دانيشيق.

دانیشیق آپاران: احمد اسدی


اكتبر آيي نين 15 و يا خزل آيي نين 24 دونياليق آغ چليك گونودور. 1950-جي ايلده بوگون بيرلشميش ملتلر تشكيلاتيندا آغ چليك قانونو عنواني ايله بير قانون تصويب اولوندو. بو قانوندا آيدين اوره ك و گؤز نعمتيندن محروم اولان انسانلارين حاقلاري قورونور. دئييلنلره گؤره ايراندا، 400 مين نفره ياخين آيدين اوره ك و يا ياري گؤرمه ين انسان وار. آما بونلاردان تكجه 76 مين نفري سياهيه آلينيبدير. هر ايل ايلگي لي قوروملار بو گونه گؤره اؤزل مراسملر و تؤرنلر توتورلار. ائله بونا گؤره ده بوگونكو دانيشيغيميز  آذربايجانيميزين، آيدين اوره ك و متانتلي آشيغي، آشيق علي قلندري ايله اولوب. آشيق علي قلندري 1348-جي ايلده اورموشهريندن 20 كيلومتر آرالي اولان گؤلمانخانا كندينده آنادان اولوب. 3 ياشيندا ايكن گؤزلريني قيزيلجا نتيجه سينده ايتيريب. آشيق علي ائله دوغولدوغو كندده هله ده ياشاماقدادير. آشيق علي بير جهتدن اؤنملي بير وظيفه داشي يير، اودا دوللو مصطفانين نئچه واسطه ايله شاگردلريندن حساب اولونور. اونون صنعت شجره نامه سينه باخساق، بئله بير خريطه اوزه چيخير.

دوللو مصطفي-------<آشيق ميكائيل-------< آشيق محمد-------< آشيق جواد-------<آشيق فرهاد-------<آشيق عزيز-------<آشيق مختار-------<آشيق علي قلندري

آشيق علي ايله بير دانيشيق آپارميشيق. سيزي بو دانيشيغي اوخوماغا دعوت ائديريك.

آشيق علي عزيز اوخوجولاريميزا بويورون، هانسي ايلدن آشيقليغا علاقه تاپيبسينيز؟

من 1360-جي ايليندن دئمك اولار، بو صنعته علاقه يئتيرديم. او زمانلار اوخويارديم، آما ساز چالا بيلمزايديم. 1372-جي ايلدنده اليمه ساز آلديم. آما ائل ايچينده آشيق اولاراق، 1379-جي ايلدن چيخيش ائتديم.

آشيقليقدا اوستادينيز كيم اولوب؟

منيم اوستاديم، ائله اؤز كنديميزدن اولان، رحمتليك آشيق مختار اماني ايدي.

آشيق مختاردان دئيين، اونون حاقدا نه دئيه بيلرسينيز؟

رحمتليك آشيق مختار چوخ خوش اخلاق ايدي. سؤزه و صحبته ده چوخ وارد بير انسان ايدي. اوستادي تانيانلارداندا سوروشا بيلرسينيز، او بيلن داستانلار و سؤز-صحبتلر چوخ-چوخ ايدي. اوستاد 1379-جي ايلده وفات ائتدي.

نئچه ايل شاگردليك ائتدينيز؟

من 1372-جي ايلدن آشيق مختارين يانيندا ايديم تا وفات ائدنه قدر، يعني 1379-جي ايله قدر.

اؤز سازينيزدان دانيشاق، بو سازي كيمدن آلدينيز، نئجه اؤيره ندينيز؟

دوزونه باخاسان، من سازي آلماميشدان اومود ائله ميرديم، ساز چالا بيله­م. ووردو، بيزيم كندده بير توي اولدو. رحمتليك آشيق مختاري گتيرديلر. منده بو تويا گئتديم، آشيق مختار يانيجا آشيق بولودو گتيرميشدي. ، آشيق مختارين يانينا گئتديم. دئديم، اوستاد منده ساز چالا بيلرم؟ دئدي، نيه چالانمازسان. ائله من او سؤزو ياديمدا ساخلاديم. نئچه واخت سونرا، آشيق مختاري قارداشيمين تويونا گتيرميشديك. او زمانداندان منيم علاقه م داهادا چوخالدي. سونرا گئتديم، آشيق مختارين يانينا و ساز اؤيره نمگه باشلاديم. سازيمي دا آشيق بولوددا بير ساز وارايدي، آشيق مختار اونو بگندي و او زماندان باشلاديم ساز چالماغا و اؤيره نمگه. آشيق مختارين مجلسلرينه گئدرديم، قولاق آسارديم گؤرم، مجلسي نئجه دولانديرير.

آشيق مختار منيم بارماقلاريمي آلاردي الينه، پرده لر اوستونده دولانديراردي. يا دئيه ردي اليني قوي اليم اوسته گؤر من نئجه چاليرام.

آشيق مختارين اوستادي كيم اولموشدو؟

آشيق عزيز اولموشدو.

آشيق عزيزدن نه دئيه ردي؟

دئيه ردي، چوخ گؤزا چاليب اوخوياردي. همده اخلاقي و معرفتي چوخ يوخاري ايميش. پولا قول دگيلميش.

بيرينجي هاوا و بيرينجي داستان هانسيني اؤيره ندينيز و نئچه داستان بيليرسينيز؟

هاوالاردا ديوان، تجنيس.

بيرينجي داستان ايسه  سئيدي، سونرالاردا حيدر-بهرام، نجف، ابراهيم و صحبتلرين چوخونو. 30 صحبت بيلرم. آما 20 صحبتي تكميل بيليرم. 10 داستاني بعضاً سؤزلريندن بيلميرم. آما داستانين بوتونلوگونو بيليرم.

داستانلاريميز نه دئمك ايسته يير؟

داستانلار دليل نصيحت اوستونده قورولوب. داستانلار بيزه وطني سئومگي اؤيره دير. ايلقاريندان دؤنمه مگه تاپشيرير. غريب ايله شاه صنمين داستانينا باخسانيز بئله دير.مردليك و جوانمردليك داستانلاريميزدان كوراوغلويا باخا بيلرسينيز.

آشيق علي نين سئوديگي هاوالار هانسي دير؟

منيم اؤز اوره گيمه ياتان هاوا جمشيدي دير.

داستانلاردان هانيسيني خوشلاييرسينيز؟

من كوراوغلو ايله سئيدي داستانيندان خوشوم گلر.

كيمين شعرلريني چوخ اوخويارسينيز؟

سؤز-سؤزو گتيرر، آرشين بئزي.قاليب يئرينه.هانسي شاعرين شعريني بگنسه م اوخويارام.

دوللو مصطفي، بالوولو مسكين، قاسم، بهزادنيا، بهرام اسدي و ... شاعرلردن اوخويارام.

آشيقليق نيه يارانيب؟فلسفسه سي؟

باخسانيز، آشيق مجلسي باشلاياندا، ديوان ايله باشلايير. گؤرورسن، بير نفره بير شخص ظلم ائدنده، دئيير گئت آللاه سنينله منيم آرامدا ديوان ائيله سين. ديوان يعني دوزلوك، عدالت. اودوركي، آشيق دوزلوكدن و عدالتدن باشلار. آشيق عدالت ايستر. آشيق اوخويان سؤزلره ده باخسانيز، يوزه دوخساني حقيقتدن، معرفتدن، شريعتدندير.

سيزين اؤز كندينيز و اطراف كندلرده آشيقليغا علاقه نه حدده دير؟

30 ايل بوندان قاباغا قاييتساق، چوخ گؤزل بير فضا وار ايدي. تويلار، مجلسلر آشيق سيز اولماز ايدي. آما زمان ائله گلدي، آشيقليق بيزيم منطقه لرده بير مدت رونقدن دوشدو. آما شوكور  اولسون،4-5 ايل دير، يئني دن جانلانيب و ايسته يير، قديمكي رونقين تاپا.

حوزه هنرينين آشيقلار درنگينين عضووسوز، اورا گؤره نه دئيه بيلرسينيز؟

آللاه بو كانونون آچيب يولا سالانلارين ايشين راست گتيرسين. چوخ ياخشي بير يئر اولوب. اورايا بيزلر گئديريك، چاليب اوخويوروق و بير-بيريميز آرتيق تانييريق. آشيقلارا صاحب چيخيبلار. آقاي عليزاده دن چوخ چوخ تشكر ائديرم.

آشيق علي، سيز بيمه هنرمندان طرحيندن استفاده ائديبسينيز؟

بله. من 1386-جي ايلدندير،ارشاد طرفيندن بيمه اولموشام و بو طرحدن استفاده ائديرم و هر آي بيمه پولو تؤكورم.

بهزيستي طرفيندن نئجه سيزه بير ايش گؤروبلر؟

والله. ائله هامي معلوللارا تاي منه آيدا 60 مين تومن پول وئريرلر.

آشيق علي سيز آنادان اولما آيدين اوره ك اولوبسينيز؟

يوخ، من 1351-جي ايلده يعني اوچ ياشيمدا قيزيلجا توتدوم و گؤزلريمي الدن وئرديم.

آشيق علي بو سؤزو بونا گؤره سوروشدوم كي، بعضي انسانلار ائله مختصر ياشاييشلاريندا بير قضا و اتفاق گلير باشلارينا، دا اومودسوز اولورلار و دونياني قورتولموش بيليرلر، آما آدام سيزين كيمي انسانلاري گؤرنده، هم فخر ائدير و همده اؤزوندن اوتانير. بئله اومودسوز انسانلارا نه دئيه بيلرسينيز؟

انسان اودور اراده سي اولا، اؤزوندن اوره ك نشان وئره. توانين گؤستره، دئيه باخين منيم بو توانيم وار. . بير اؤلومدن سونرا ، دونيادا اولمايان ايش يوخدور. اؤلومون علاجي يوخدور.هركسدن ايسته گيم بودور اؤز گوجلري قدر، اؤزلرينين اراده لريني گؤسترسينلر.

جوانلاريميزا نصيحتينيز و سؤز-صحبتينيز؟

جوانلارا كيچيك قارداش عنوانيندا بونو دئيه بيلرم، گئتسينلر، ياخيندان آشيق مجلسلرينده اوتورسونلار، اوندان سونرا قضاوت ائتسينلر. قولاق آسسينلار، آشيق دئيه ن سؤزلره و نصيحتلره. گؤرسونلر آشيق نه دير، آشيق موسيقي سي نه دير. اوزاقدان ائله دئمه سينلر، آشيق نمنه دي؟ مطمئنم ائشيتسه لر و دوشونسه لر، آشيقليقدان ال چكه بيلمزلر. بو هنري قويماسينلار، آرادان گئده. سؤزوم بودور.

واختينيزي بيزيم اختياريميزدا قويدوغونوزا گؤره،چوخ ساغ اولون.

سيزده ساغ اولون.


برچسب‌ها: آشيق, آشيق علي قلندري, گؤلمانخانا, اورمو, دوللو مصطفي, آشيق مختار, آشيق عزيز
نوشته شده توسط احمد اسدی---Əhməd Əsədi  | لینک ثابت |